PORTRET z HISTORIĄ Włodzimierz Herman

„…Człowiek może, choć nie zawsze, kontrolować to, co mówi, ale nigdy tego, co myśli…” – Włodzimierz Herman.

Włodzimierz Herman (ur. 1937) – polski reżyser teatralny, tłumacz, autor książek o tematyce teatralnej.

Absolwent historii na Uniwersytecie Wrocławskim oraz reżyserii w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie, reżyser i kierownik artystyczny Studenckiego Teatru Kalambur we Wrocławiu (1962–1968). Po studiach pracował jako reżyser w Teatrze Polskim we Wrocławiu. Był członkiem Zrzeszenia Studentów Polskich. Od 1963 do 1965 przewodniczył Komisji Kultury Rady Okręgowej ZSP we Wrocławiu. Od 1965 do 1968 należał do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. 

„…W swojej długoletniej pracy reżyserskiej w Polsce, Danii i wielu innych krajach miałem bardzo często do czynienia z tekstami w obcych językach i z ich przekładami na język, w którym realizowałem przedstawienie. Musiałem często porównywać, polemizować z tłumaczami, poprawiać… Przeważnie tłumacze znali język docelowy lepiej ode mnie. Ale, jak zapewne każdy reżyser, miałem pewną przewagę nad nimi: często rozumiałem podteksty, sytuacje i intencje dramatyczne autora sztuki lepiej niż tłumacz…” – Włodzimierz Herman.

W 1970 w związku z falą politycznego antysemityzmu w Polsce wyemigrował i osiadł ostatecznie w Danii, gdzie po okresie pracy reżyserskiej w Zurychu zrealizował ponad sto produkcji na scenach eksperymentalnych i w większych teatrach.

Reżyserował m.in. prapremiery sztuk polskich i rosyjskich autorów. Swoje projekty artystyczne realizował na scenach Teatru Królewskiego w Kopenhadze (duń. Det Kongelige Teater), inscenizował Hamleta (we współpracy z Janem Kottem), reżyserował Ambasadora Sławomira Mrożka (prapremiera europejska), dla Teatru Radia Duńskiego przygotował słuchowiska na podstawie Szewców Witkacego i jednoaktówek Mrożka. Reżyserował w Nowym Jorku (Jean Cocteau Repertory Theatre), Moskwie, Budapeszcie i w Szwecji.

  „…Włodzimierza Hermana spotkałem na próbie w teatrze Jean Coctteau Repetory 12 lutego 1987 r. na Manhattanie w Nowym Jorku. Zaprosił mnie artysta grafik Jan Sawka - https://www.czczaplinski.com/post/portret-z-historią-jan-sawka - z którym przyjaźniłem się przez lata w Nowym Jorku, który tobił plakat do sztuki, znałem jeszcze twórcę muzyki Adama Makowicz - https://www.czczaplinski.com/post/portret-z-historią-adam-makowicz .

W swojej proroczej sztuce z 1934 roku „Szewcy” Stanisława I.Witkiewicza, największego nowoczesnego dramatopisarza Polski, autor dowcipnie pokazuje, że dyktatury komunistyczne i faszystowskie są w istocie tym samym.

SZEWCY, autor: Stanisław Ignacy Witkiewicz;tłumaczenie: Daniel C. Gerould i C. S. Durer; adaptacja: Włodzimierz Herman i Daniel C. Gerould; reżyseria: Włodzimierz Herman; scenografia, plakat i grafika: Jan Sawka; muzyka: Adam Makowicz; kostiumy: Tereska Seda, Ella Skwarska i Przemysław Borowski; światło: Peter Riesenberg; asystentka reżysera i koordynatorka promocji specjalnej: Hanna Kosinska-Hartowicz; kierownik sceny: Robert Karp. Przedstawienie przygotowane przez Jean Cocteau Repertory.

Muszę powiedzieć, że zdjęcia zrobione w naturalnym wnętrzu, czyli w teatrze w czasie próby, to zupełnie inne zdjęcia, niż robione na zewnątrz. Warto się im przyjrzeć, bo twarze wyglądają inaczej…” – Czesław Czapliński.

  Po przejściu na emeryturę nadal uczestniczy w życiu kulturalnym i teatralnym oraz udziela się w środowisku polskim i żydowskim Danii. Po wieloletniej przerwie w kontaktach z polskim teatrem zaprezentował w Warszawie w 2014 swój filozoficzno-literacki kabaret Kierkegaard, czyli z papierów jeszcze żyjącego, we współpracy z aktorami warszawskiego Teatru Narodowego.

W 2000 został odznaczony przez Prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej za wybitne zasługi w działalności w ruchu studenckim, za osiągnięcia w pracy zawodowej i społecznej.

 Jest laureatem prestiżowej Nagrody Teatralnej im. Hermana Banga (duń. Herman Bangs Mindelegat).

W 2017 za popularyzację polskiego teatru na świecie, otrzymał Nagrodę Sekcji Krytyków Teatralnych Polskiego Ośrodka Międzynarodowego Instytutu Teatralnego z okazji Międzynarodowego Dnia Teatru.

Publikacje: tłumacz 

• Dybuk. Między dwoma światami An-skiego, Multivers, Kopenhaga 2012 (pierwszy przekład z języka jidysz na duński).

Autor: 

• Filozof na scenie, czyli moja przygoda teatralna z Kierkegaardem. Wrocławska nostalgia, Oficyna Wydawnicza ATUT, Wrocław 2015. 

• Mój dybuk. W poszukiwaniu tożsamości: drogi, bezdroża, dygresje, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2017.

„…Żydzi traktują synagogę nie tylko jako dom modlitwy, ale też jako miejsce spotkań, serdecznego witania przyjaciół, a nawet osobistych wrogów, rozmów i plotek. (…) I szum w Domu Bożym trwa nieustannie, przerywany tylko modlitwą, kazaniem rabina i śpiewem kantora – rzecz nie do pomyślenia w żadnej innej religii. Może to obcych trochę dziwić, ale świadczy o rodzinnym, ludzkim, intymnym stosunku religijnych Żydów do swego Boga…” – Włodzimierz Herman.

PORTRAIT with HISTORY Włodzimierz Herman

“…A person may, though not always, control what they say, but never what they think…” — Włodzimierz Herman.

Włodzimierz Herman (b. 1937) – Polish theatre director, translator, and author of books on theatre.

A graduate in history from the University of Wrocław and in directing from the State Higher School of Theatre in Warsaw, he served as director and artistic director of the Student Theatre Kalambur in Wrocław (1962–1968). After completing his studies, he worked as a director at the Polish Theatre in Wrocław. He was a member of the Union of Polish Students. From 1963 to 1965 he chaired the Culture Commission of the District Council of the Union of Polish Students in Wrocław. From 1965 to 1968 he belonged to the Polish United Workers’ Party.

“…In my many years of directing in Poland, Denmark, and many other countries, I very often worked with texts in foreign languages and with their translations into the language in which I was staging the production. I often had to compare them, argue with translators, and make corrections… Usually the translators knew the target language better than I did. But, as probably every director does, I had a certain advantage over them: I often understood the subtexts, situations, and the dramatic intentions of the author of the play better than the translator…” – Włodzimierz Herman.

In 1970, in connection with the wave of political antisemitism in Poland, he emigrated and eventually settled in Denmark, where—after a period of directing work in Zurich—he realized more than one hundred productions on experimental stages and in larger theatres.

He directed, among others, world premieres of plays by Polish and Russian authors. His artistic projects were staged at the Royal Theatre in Copenhagen (Danish: Det Kongelige Teater), where he produced Hamlet (in collaboration with Jan Kott). He directed the European premiere of The Ambassador by Sławomir Mrożek and prepared radio productions for Danish Radio based on The Shoemakers by Witkacy and the one-act plays of Mrożek. He also directed in New York (Jean Cocteau Repertory Theatre), Moscow, Budapest, and in Sweden.

...I met Włodzimierz Herman during a rehearsal at the Jean Cocteau Repertory Theatre on February 12, 1987, in Manhattan, New York. I was invited by the graphic artist Jan Sawka - https://www.czczaplinski.com/post/portret-z-historią-jan-sawka -, with whom I had been friends for years in New York and who designed the poster for the play. I also knew the composer Adam Makowicz- https://www.czczaplinski.com/post/portret-z-historią-adam-makowicz.

I n his prophetic 1934 play The Shoemakers, Stanisław I. Witkiewicz—the greatest modern playwright of Poland—wittily demonstrates that communist and fascist dictatorships are essentially the same.

THE SHOEMAKERS, author: Stanisław Ignacy Witkiewicz;translation: Daniel C. Gerould and C. S. Durer; adaptation: Włodzimierz Herman and Daniel C. Gerould; direction: Włodzimierz Herman; scenography, poster and graphics: Jan Sawka; music: Adam Makowicz; costumes: Tereska Seda, Ella Skwarska and Przemysław Borowski; lighting: Peter Riesenberg; assistant director and special promotions coordinator: Hanna Kosinska-Hartowicz; stage manager: Robert Karp. The production was prepared by the Jean Cocteau Repertory.

I must say that photographs taken in a natural interior—that is, in the theatre during rehearsal—are completely different from those taken outdoors. It is worth taking a closer look at them, because the faces appear different…”— Czesław Czapliński

After retiring, he has continued to participate in cultural and theatrical life and remains active within the Polish and Jewish communities in Denmark. After many years of absence from contacts with Polish theatre, he presented in Warsaw in 2014 his philosophical-literary cabaret Kierkegaard, or From the Papers of One Still Living, in collaboration with actors of the National Theatre in Warsaw.

In 2000 he was awarded the Knight’s Cross of the Order of Merit of the Republic of Poland by President Aleksander Kwaśniewski for outstanding service in the student movement and for achievements in professional and social work.

He is also the recipient of the prestigious Herman Bang Theatre Award (Danish: Herman Bangs Mindelegat).

In 2017, for promoting Polish theatre worldwide, he received the Award of the Theatre Critics Section of the Polish Centre of the International Theatre Institute on the occasion of World Theatre Day.

Publications

Translator:

• The Dybbuk. Between Two Worlds by S. An-sky, Multivers, Copenhagen 2012 (first translation from Yiddish into Danish).

Author

• A Philosopher on Stage, or My Theatrical Adventure with Kierkegaard. Wrocław Nostalgia, ATUT Publishing House, Wrocław 2015.

• My Dybbuk. In Search of Identity: Paths, Dead Ends, Digressions, Scholar Academic Publishing, Warsaw 2017.

“…Jews treat the synagogue not only as a house of prayer, but also as a place for meetings, for warmly greeting friends, and even personal enemies, for conversations and gossip. (…) And the murmur in the House of God continues constantly, interrupted only by prayer, the rabbi’s sermon, and the cantor’s singing — something unimaginable in any other religion. This may surprise outsiders a little, but it testifies to the familial, human, intimate relationship that religious Jews have with their God…” – Włodzimierz Herman.