PORTRET z HISTORIĄ Igor Zygmunt Tuleya

Igor Zygmunt Tuleya (ur. 24 sierpnia 1970 w Łodzi) – polski prawnik, sędzia Sądu Okręgowego w Warszawie oraz były rzecznik tego sądu.

Wychował się w Warszawie. Absolwent VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie (1989). Początkowo rozważał studiowanie medycyny, jednak podjął studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim.

Jego ojciec pracował w Milicji Obywatelskiej, a matka Lucyna najpierw w latach 1960-71 w Milicji Obywatelskiej w Łodzi w wydziale kryminalnym, a później, do 1988 r., w Służbie Bezpieczeństwa w Biurze „B” Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, gdzie według syna zajmowała się „szpiegowaniem dyplomatów amerykańskich”.

Był sędzią w Sądzie Rejonowym w Nowym Dworze Mazowieckim. Na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w Warszawie powołał go 18 marca 2010 prezydent Lech Kaczyński. Od 2012 był rzecznikiem prasowym tego sądu; stanowisko miał stracić wskutek uzasadnienia wyroku dotyczącego Mirosława Garlickiego.

3 grudnia 2012 Sąd Okręgowy w Warszawie pod przewodnictwem Igora Tuleyi wyraził zgodę na osadzenie w Polsce, skazanego przez Międzynarodowy Trybunał Karny, serbskiego zbrodniarza wojennego Radislava Krstića.

4 stycznia 2013 sąd pod przewodnictwem Igora Tulei skazał Mirosława Garlickiego na rok więzienia w zawieszeniu na dwa lata oraz grzywnę za przyjęcie 17,5 tysiąca złotych łapówek, uniewinnił go natomiast od zarzutów nadużyć seksualnych i spowodowania śmierci pacjenta. Tuleya, uzasadniając wyrok, potępił działania władzy. Garlicki kreowany był jako uosobienie niemoralnego zachowania się lekarzy. Sędzia porównał działanie służb do znanych z czasów stalinowskich (groźby, przesłuchania nocne, nieuzasadnione zatrzymania). Po dojściu do władzy przez Prawo i Sprawiedliwość w 2015, środowiska związane z tą partią przedstawiały wspomniany wyrok jako jeden z dowodów na zepsucie wymiaru sprawiedliwości.

W toku kryzysu wokół Sądu Najwyższego w Polsce zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym zgodności ustaw dokonujących zmian w wymiarze sprawiedliwości w Polsce z europejskimi standardami dotyczącymi niezawisłości sędziowskiej. 24 września 2019 Rzecznik generalny TSUE ocenił, że pytania prejudycjalne sądów w sprawie systemu dyscyplinarnego dla sędziów w Polsce należy uznać za niedopuszczalne. Według rzecznika „sądy żywią jedynie subiektywne obawy, które nie urzeczywistniły się w postaci wszczęcia postępowań dyscyplinarnych”.

Krytykował też inne zmiany w sądownictwie wprowadzane przez rząd Prawa i Sprawiedliwości. We wrześniu 2018 rzecznik dyscyplinarny do spraw sędziów zażądał od niego wyjaśnień w tym zakresie.

18 listopada 2020 na podstawie decyzji Izby Dyscyplinarnej stracił sędziowski immunitet w sprawie o niedopełnienie obowiązków służbowych oraz przekroczenia uprawnień. Sędzia Tuleya, jak i zdecydowana większość prawników, tej decyzji nie uznał, argumentując, że Izba Dyscyplinarna została zawieszona przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a Sąd Najwyższy uznał, że nie jest niezależnym sądem. Ponadto została powołana przez wyłonioną niezgodnie z Konstytucją Krajową Radę Sądownictwa i wyczerpuje znamiona sądu wyjątkowego, a więc nie może istnieć w systemie prawnym bez wprowadzenia stanu wojennego.

W latach 2021-2022 był stałym felietonistą internetowej rozgłośni Halo.Radio.

24 lutego 2021 Sąd Apelacyjny w Warszawie w postanowieniu stwierdził, że „Igor Tuleja jest nieprzerwanie sędzią sądu powszechnego RP z przypisanym do tego urzędu immunitetem”, a „uchylenie immunitetu może nastąpić na podstawie prawomocnego orzeczenia niezależnego, bezstronnego i niezawisłego sądu w toku sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy. Izba Dyscyplinarna nie ma żadnej z tych właściwości”. Prezes Sądu Okręgowego w Warszawie odmówił wykonania orzeczenia, gdyż jego zdaniem jest niezgodne z prawem. Prokuratura skierowała do Sądu Najwyższego wniosek o przymusowe doprowadzenie Tulei na przesłuchanie; 29 listopada 2022 Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego ostatecznie odrzuciła wniosek jako „oczywiście bezzasadny”.

W lipcu 2021, pomimo wiążącej decyzji Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 15 lipca 2022, sędziowie Piotr Schab oraz Przemysław Radzik po raz pierwszy nie dopuścili Igora Tulei do orzekania.

21 marca 2022 Sąd Okręgowy Warszawa-Praga wydał prawomocne orzeczenie przywracające sędziego Igora Tuleyę do pracy. Sąd wydał zabezpieczenie, w ramach którego nakazał Sądowi Okręgowemu w Warszawie dopuszczenie sędziego Igora Tuleyi do wykonywania wszystkich praw i obowiązków służbowych. Pomimo tego Piotr Schab, Prezes Sądu Okręgowego w Warszawie i jego wiceprezes Przemysław Radzik ponownie nie dopuścili do orzekania sędziego Igora Tuleyi.

Po raz trzeci sędzia Tuleya nie został dopuszczony do orzekania w sierpniu 2022, pomimo prawomocnego postanowienia sądu pracy.

29 listopada 2022 Izba Odpowiedzialności Zawodowej (następczyni wcześniej istniejącej Izby Dyscyplinarnej) Sądu Najwyższego w składzie trzech tak zwanych starych sędziów w osobach Wiesława Kozielewicza, Dariusza Kali oraz Małgorzaty Wąsek-Wiaderek w sprawie o sygnaturze II ZIZ 4/22 podjętą uchwałą utrzymała w mocy uchwałę SN odmawiającą zezwolenia na zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie sędziego na przesłuchanie do prokuratury. Ponadto Sąd Najwyższy z urzędu zdecydował o uchyleniu wskazanej powyżej uchwały Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2020 r. w części obejmującej zawieszenie sędziego w czynnościach służbowych i obniżenie wysokości jego wynagrodzenia na czas zawieszenia o 25%.

Igor Tuleya w trakcie Tour de KonstytucjaPL w Warszawie w 2023. 30 listopada 2022 po przeszło 700 dniach zawieszenia sędzia Igor Tuleya decyzją Prezes Sądu Okręgowego w Warszawie Joanny Przanowskiej-Tomaszek został przywrócony do wykonywania czynności orzeczniczych na poprzednich warunkach w VIII Wydziale Karnym Sądu Okręgowego w Warszawie.

6 lipca 2023 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał wyrok w sprawie sędziego Igora Tuleyi przeciwko Polsce (skargi numer 21181/19 i 51751/20). ETPCz uznał, że doszło do naruszenia art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych wolności (prawo do rzetelnego procesu sądowego), art. 8 Konwencji (prawo do poszanowania życia prywatnego) oraz art. 10 Konwencji (prawo do wolności wypowiedzi). Trybunał zasądził na rzecz sędziego zadośćuczynienie w kwocie 30.000 euro oraz 6.000 euro tytułem zwrotu kosztów. Zdanie odrębne do wyroku złożył polski sędzia Krzysztof Wojtyczek, który nie zgodził się z argumentacją Trybunału w kwestii naruszenia art. 6 oraz art. 8 Konwencji. Pełnomocnikami sędziego Igora Tuleyi byli: adw. Sylwia Gregorczyk-Abram, adw. Michał Wawrykiewicz, Maria Ejchart i adw. Jacek Dubois.

13 lipca 2023 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie sędziego Igora Tuleyi przeciwko Polsce, w którym przypomniał, że uchwała o odsunięciu Tuleyi od orzekania "została oparta na przepisach krajowych, które Trybunał uznał niedawno za sprzeczne z (...) Traktatem o Unii Europejskiej". Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził również, że prawo UE "wymaga, by sędzia Igor Tuleya mógł nadal wykonywać swoje kompetencje judykacyjne w toczącym się postępowaniu karnym" oraz "aby skład orzekający, któremu przekazano sprawę pierwotnie powierzoną sędziemu Igorowi Tuleyi, wstrzymał się od orzekania, a właściwe organy sądowe ponownie przydzieliły ją sędziemu Tuleyi".

Wyrokiem z 18 grudnia 2024 Sąd Okręgowy w Płocku przyznał Tulei pełne wyrównanie bezprawnie obniżonej mu przez niespełniającą standardów sądu Izbę Dyscyplinarną SN pensji. Sąd Rejonowy dla Warszawy-Woli 9 stycznia 2025, po 7 latach od wszczęcia, ostatecznie umorzył śledztwo wydziału spraw wewnętrznych Prokuratury Krajowej przeciwko niemu. W podstawie umorzenia sąd podał, że Tuleya nie popełnił czynu zabronionego.

„…Igora Tuleyę spotkałem i fotografowałem 23 września 2026 r. na promocji książki „Nie do obrony” razem z Jackiem Dubois –https://www.czczaplinski.com/post/portret-z-historią-maciej-jerzy-dubois w Warszawie…” – Czesław Czapliński.

Wyróżnienia:

• W 2019 został laureatem XIII edycji Nagrody im. Edwarda J. Wende.

• 30 sierpnia 2022 w Europejskim Centrum Solidarności w Gdańsku został uhonorowany Medalem Wolności Słowa 2022 w kategorii "Instytucja". Nagrodę przyznawała Fundacja Grand Press.

• Centrum Międzynarodowych Praw Człowieka (CIHR) Northwestern Pritzker School of Law przyznało mu nagrodę Global Jurist of the Year („Światowy Prawnik Roku”) w dziewiątej edycji. Coroczna nagroda Global Jurist of the Year Award honoruje urzędującego sędziego, który wykazał się zaangażowaniem na rzecz praw człowieka i praworządności w obliczu przeciwności losu (wręczenie odbyło się 7 marca 2024 w Chicago).

Publikacje:

• Magdalena Czernicka, Igor Tuleya, Kodeks postępowania karnego, Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck, 2005.

• Magdalena Czernicka, Igor Tuleya, Kodeks wykroczeń. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, Warszawa: Wydawnictwo C.H. Beck, 2007.

• Magdalena Czernicka, Igor Tuleya, Kodeks karny wykonawczy, Warszawa: Wydawnictwo C. H. Beck, 2007.

• Igor Tuleya, Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego: komentarz praktyczny, Poznań: Polskie Wydawnictwo Prawnicze Iuris, 2012.

• Małgorzata Młodawska-Piaseczna, Igor Tuleya, Anna Wielgolewska, Akta karne dla aplikantów, Warszawa: Wydawnictwo Wolters Kluwer, 2018.

PORTRAIT with HISTORY Igor Tuleya

I Igor Zygmunt Tuleya (born August 24, 1970, in Łódź) is a Polish lawyer, a judge of the Warsaw Regional Court, and a former spokesperson for that court.

He grew up in Warsaw and graduated from Tadeusz Reytan Secondary School No. 6 in Warsaw in 1989. He initially considered studying medicine but ultimately chose to study law at the University of Warsaw.

His father worked in the Citizens’ Militia, while his mother, Lucyna, initially served in the criminal investigation division of the Citizens’ Militia in Łódź from 1960 to 1971. She subsequently worked for the Security Service, in Bureau “B” of the Ministry of Internal Affairs, until 1988, where, according to her son, she was involved in “spying on American diplomats.”

He served as a judge at the District Court in Nowy Dwór Mazowiecki. On March 18, 2010, President Lech Kaczyński appointed him a judge of the Warsaw Regional Court. From 2012, he served as the court’s press spokesperson; he reportedly lost that position as a result of the reasons he gave for the judgment in the case of Mirosław Garlicki.

On December 3, 2012, the Warsaw Regional Court, presided over by Igor Tuleya, approved the imprisonment in Poland of Serbian war criminal Radislav Krstić, who had been convicted by the International Criminal Court. On January 4, 2013, a court presided over by Igor Tuleya sentenced Mirosław Garlicki to one year in prison, suspended for two years, and imposed a fine for accepting PLN 17,500 in bribes. It acquitted him, however, of charges of sexual misconduct and causing a patient’s death. In explaining the judgment, Tuleya condemned the authorities’ actions. Garlicki had been portrayed as the embodiment of immoral conduct among doctors. The judge compared the methods used by the law enforcement agencies—including threats, nighttime interrogations, and unjustified detentions—to those associated with the Stalinist era. After Law and Justice came to power in 2015, circles associated with the party presented this judgment as evidence of corruption within the justice system.

During the crisis surrounding Poland’s Supreme Court, he referred a question to the Court of Justice of the European Union for a preliminary ruling on whether legislation introducing changes to the Polish justice system complied with European standards of judicial independence. On September 24, 2019, the Advocate General of the CJEU concluded that the courts’ requests for preliminary rulings concerning Poland’s disciplinary system for judges should be declared inadmissible. According to the Advocate General, “the courts merely harbour subjective fears that have not materialised in the form of disciplinary proceedings being initiated.”

He also criticised other judicial changes introduced by the Law and Justice government. In September 2018, the disciplinary officer for judges demanded an explanation from him regarding these statements.

On November 18, 2020, the Disciplinary Chamber stripped him of his judicial immunity in a case concerning alleged failure to fulfil his official duties and exceeding his powers. Judge Tuleya, along with the vast majority of lawyers, refused to recognise the decision, arguing that the Disciplinary Chamber had been suspended by the Court of Justice of the European Union and that the Supreme Court had found it was not an independent court. They further argued that it had been appointed through a National Council of the Judiciary constituted in violation of the Constitution and that it possessed the characteristics of an extraordinary court, which could not exist within the legal system without the introduction of martial law.

From 2021 to 2022, he was a regular commentator on the online radio station Halo.Radio.

On February 24, 2021, the Warsaw Court of Appeal ruled that “Igor Tuleya has continuously remained a judge of an ordinary court of the Republic of Poland, with the immunity attached to that office,” and that “immunity may be lifted on the basis of a final ruling by an independent and impartial court following a fair and public hearing. The Disciplinary Chamber has none of these qualities.” The president of the Warsaw Regional Court refused to implement the ruling, considering it unlawful. The prosecution applied to the Supreme Court for permission to have Tuleya forcibly brought in for questioning. On November 29, 2022, the Supreme Court’s Chamber of Professional Responsibility definitively rejected the application as “manifestly unfounded.”

In July 2021, despite the binding decision of the Court of Justice of the European Union dated July 15, 2022, judges Piotr Schab and Przemysław Radzik prevented Igor Tuleya from returning to adjudication for the first time.

On March 21, 2022, the Warsaw-Praga Regional Court issued a final ruling reinstating Judge Igor Tuleya. The court granted interim relief ordering the Warsaw Regional Court to allow him to exercise all the rights and perform all the duties associated with his office. Nevertheless, Piotr Schab, president of the Warsaw Regional Court, and his deputy, Przemysław Radzik, once again prevented Judge Tuleya from returning to adjudication.

In August 2022, Judge Tuleya was prevented from returning to adjudication for a third time, despite a final order issued by the labour court.

On November 29, 2022, the Supreme Court’s Chamber of Professional Responsibility—the successor to the former Disciplinary Chamber—sitting as a panel of three so-called “old” judges, Wiesław Kozielewicz, Dariusz Kala, and Małgorzata Wąsek-Wiaderek, adopted a resolution in case II ZIZ 4/22 upholding the Supreme Court’s refusal to authorise the judge’s detention and forcible appearance for questioning by prosecutors. In addition, the Supreme Court, acting on its own initiative, overturned the portion of its November 18, 2020 resolution that had suspended the judge from his duties and reduced his salary by 25 per cent for the duration of the suspension.

Igor Tuleya during the Tour de KonstytucjaPL in Warsaw in 2023.

On November 30, 2022, after more than 700 days of suspension, Judge Igor Tuleya was reinstated to his judicial duties on his previous terms in the Eighth Criminal Division of the Warsaw Regional Court, by a decision of the court’s president, Joanna Przanowska-Tomaszek. On July 6, 2023, the European Court of Human Rights delivered its judgment in Judge Igor Tuleya’s case against Poland (applications nos. 21181/19 and 51751/20). The Court found violations of Article 6 § 1 of the European Convention on Human Rights (the right to a fair trial), Article 8 (the right to respect for private life), and Article 10 (the right to freedom of expression). It awarded the judge €30,000 in compensation for non-pecuniary damage and €6,000 in costs and expenses. Polish judge Krzysztof Wojtyczek submitted a dissenting opinion, disagreeing with the Court’s reasoning concerning the violations of Articles 6 and 8. Judge Igor Tuleya was represented by lawyers Sylwia Gregorczyk-Abram, Michał Wawrykiewicz, Maria Ejchart, and Jacek Dubois.

On July 13, 2023, the Court of Justice of the European Union delivered a judgment in Judge Igor Tuleya’s case against Poland, recalling that the resolution suspending him from adjudication “was based on national provisions which the Court recently held to be contrary to (…) the Treaty on European Union.” The CJEU also stated that EU law “requires that Judge Igor Tuleya be allowed to continue exercising his judicial functions in the pending criminal proceedings” and “that the judicial panel to which the case originally assigned to Judge Igor Tuleya was transferred refrain from adjudicating, and that the competent judicial authorities reassign it to Judge Tuleya.”

In a judgment dated December 18, 2024, the Płock Regional Court awarded Tuleya full repayment of the salary unlawfully withheld by the Supreme Court’s Disciplinary Chamber, which did not meet the standards required of a court.

On January 9, 2025, seven years after the investigation began, the District Court for Warsaw-Wola definitively discontinued the investigation against him conducted by the Internal Affairs Department of the National Public Prosecutor’s Office. In its grounds for discontinuing the case, the court stated that Tuleya had committed no criminal offence.

“…I met and photographed Igor Tuleya on September 23, 2026, at the launch of the book Nie do obrony (‘Indefensible’), together with Jacek Dubois– https://www.czczaplinski.com/post/portret-z-historią-maciej-jerzy-dubois , in Warsaw…” — Czesław Czapliński.

Honours:

• In 2019, he received the 13th Edward J. Wende Award.

• On August 30, 2022, at the European Solidarity Centre in Gdańsk, he was awarded the 2022 Medal of Freedom of Speech in the “Institution” category. The award was presented by the Grand Press Foundation.

• The Center for International Human Rights (CIHR) at Northwestern Pritzker School of Law named him the ninth recipient of its Global Jurist of the Year Award. This annual award honours a serving judge who has demonstrated a commitment to human rights and the rule of law in the face of adversity. The award ceremony took place in Chicago on March 7, 2024.

Publications:

• Magdalena Czernicka and Igor Tuleya, Kodeks postępowania karnego [Code of Criminal Procedure], Warsaw: C.H. Beck, 2005.

• Magdalena Czernicka and Igor Tuleya, Kodeks wykroczeń. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia [Code of Petty Offences. Code of Procedure in Petty Offence Cases], Warsaw: C.H. Beck, 2007.

• Magdalena Czernicka and Igor Tuleya, Kodeks karny wykonawczy [Code on the Enforcement of Criminal Sentences], Warsaw: C.H. Beck, 2007.

• Igor Tuleya, Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego: komentarz praktyczny [The Act on the Annulment of Judgments Issued Against Persons Repressed for Activities Supporting the Independence of the Polish State: A Practical Commentary], Poznań: Polskie Wydawnictwo Prawnicze Iuris, 2012.

• Małgorzata Młodawska-Piaseczna, Igor Tuleya, and Anna Wielgolewska, Akta karne dla aplikantów [Criminal Case Files for Legal Trainees], Warsaw: Wolters Kluwer, 2018.