PORTRET z HISTORIĄ Colleen Rose Dewhurst

Colleen Rose Dewhurst (ur. 3 czerwca 1924 w Montrealu, zm. 22 sierpnia 1991 w Nowym Jorku) – kanadyjsko-amerykańska aktorka teatralna, telewizyjna i filmowa. Przez jakiś czas określana była jako „Królowa off-Broadwayu”. Nazwana „matriarchinią Broadwayu” (ang.: „The Matriarch of Broadway”) przez magazyn „Time” za sceniczne role silnych kobiet, laureatka czterech nagród Emmy i dwóch Tony Award, w latach 1985-91 pełniła funkcję prezesa Actors Equity.

Urodziła się w Montrealu, w prowincji Quebec, jako córka gospodyni domowej Frances Marie (z domu Woods) i Ferdinanda Augustusa „Freda” Dewhursta. Była jedynaczką. Jej ojciec był właścicielem sieci sklepów cukierniczych, matka była słynną sportsmenką w Kanadzie, gdzie grała zawodowo w lidze futbolu kanadyjskiego Canadian Football League Ottawa Rough Riders. Przed rokiem 1940 jej rodzina otrzymała amerykańskie obywatelstwo. Jej matka wyznawała wiarę Stowarzyszenia Chrześcijańskiej Nauki, co przejęła także Colleen.

W 1928 lub 1929 roku przeniosła się do Massachusetts, przebywała też w Bostonie, Dorchester, Auburndale i West Newton. Później przeprowadziła się do Nowego Jorku, a potem do Whitefish Bay, w hrabstwie Milwaukee w stanie Wisconsin. W siódmej klasie była kapitanem drużyny baseballowej dziewcząt. Przez dwa lata uczęszczała do Whitefish Bay High School. Naukę kontynuowała w Shorewood High School, a ostatecznie w 1942 roku ukończyła Riverside High School w Milwaukee. W tym czasie jej rodzice rozstali się. Przez dwa lata uczęszczała do Milwaukee-Downer College, zanim wyjechała się do Nowego Jorku, gdzie w 1946 zadebiutowała w The Royal Family, będąc jeszcze studentką w American Academy of Dramatic Arts.

W 1952 pojawiła na Broadwayu jako sąsiadka w tragedii Eugene’a O’Neilla Pożądanie w cieniu wiązów (Desire Under the Elms) z Jocelyn Brando. W 1958 odebrała Theatre World Award za rolę Laetitii w spektaklu Dziecko mroku (Children of Darkness) na off-Broadwayu. Za rolę Mary Follet w sztuce All the Way Home w reż. Arthura Penna na Broadwayu otrzymała Tony Award (1961). Grała potem także w tragedii Christophera Marlowe'a Tamerlan Wielki (Tamburlaine the Great, 1956), komedii Williama Wycherleya Żona modna (The Country Wife, 1957–1958), dramacie Alberta Camusa Kaligula (Caligula, 1960) w reż. Sidneya Lumeta jako Cezonia. W 1963 na off-Broadwayu zdobyła Obie Award za postać Abbie Putnam w tragedii Eugene’a O’Neilla Pożądanie w cieniu wiązów (Desire Under the Elms). Kreacja Josie Hogan w przedstawieniu Eugene’a O’Neilla Księżyc dla nieszczęśliwych (A Moon for the Misbegotten) przyniosła jej Tony Award (1974). Spróbowała także swoich sił jako reżyserka teatralna Ned and Jack (1981) na nowojorskiej scenie Hudson Guild Theatre, później Little Theatre. W 1981 roku znalazła się w amerykańskiej sali teatralnych sław American Theater Hall of Fame.

Na szklany ekran trafiła po raz pierwszy w serialu Studio One (1957). Dwa lata potem zadebiutowała na kinowym ekranie w dramacie Freda Zinnemanna Historia zakonnicy(The Nun's Story, 1959) z Audrey Hepburn jako Archanioł Gabriel w sanatorium. Była obecna w dramacie kryminalnym Richarda Fleischera Ostatnia ucieczka (The Last Run, 1971) jako Monique. Kilkakrotnie spotkała się na planie filmowym z Johnem Wayne; w westernie Marka Rydella Kowboje (The Cowboys, 1972) czy dramacie kryminalnym Johna Sturgesa Samotny detektyw McQ (McQ, 1974). Grała biblijną postać Rebeki w telewizyjnym filmie ABC Michaela Cacoyannisa Historia Jakuba i Józefa (The Story of Jacob and Joseph, 1974). Była Panią Hall w komedii romantycznej Woody’ego Allena Annie Hall (1977). W sportowym filmie Zamki na lodzie (Ice Castles, 1978) zagrała trenerkę łyżwiarstwa figurowego Beulah Smith.

Po występie w thrillerze Kiedy dzwoni nieznajomy (1979) oraz tragikomedii Boba Clarka Haracz (Tribute, 1980) z Jackiem Lemmonem i Lee Remick, zaskarbiła sobie sympatię telewidzów jako Marilla Cuthbert w miniserialu CBC/Radio-Canada Ania z Zielonego Wzgórza (Anne of Green Gables, 1985) i potem Ania z Zielonego Wzgórza: Dalsze dzieje (Anne of Green Gables: The Sequel, 1987) wg Lucy Maud Montgomery z Megan Follows (jako Ania Shirley) i Jonathanem Crombie (Gilbert Blythe). W dramacie ABC Dwie kobiety (Between Two Women, 1986) stworzyła postać Barbary Petherton, trudnej teściowej Farrah Fawcett i matki Michaela Nouri, za którą została uhonorowana nagrodą Emmy. W thrillerze HBO Michaela Andersona Miecz Gideona (Sword of Gideon, 1986) z udziałem Stevena Bauera i Michaela Yorka wystąpiła jako Golda Meir. Kreacja Margaret Page w dramacie NBC Dlaczego nas opuściła? (Those She Left Behind, 1989) przyniosła jej nagrodę Emmy. W ekranizacji powieści Danielle Steel NBC Kalejdoskop(Kaleidoscope, 1990) u boku Jaclyn Smith i Perry’ego Kinga zagrała matkę zastępczą. Za rolę Avery Brown Sr. w sitcomie CBS Murphy Brown (1989–1990) zdobyła dwa razy nagrodę Emmy (1989, 1991).

W 1947 poślubiła Jamesa Vickery'ego. W 1960 roku rozwiodła się i wyszła za mąż za aktora George’a C. Scotta, z którym miała dwóch synów: Alexandra (ur. 1960) i Campbella Whalena (ur. 19 lipca 1961 w Nowym Jorku), powszechnie znanego z roli chorego na białaczkę Victora Geddesa w melodramacie Joela Schumachera Za wcześnie umierać(Dying Young, 1991) z Julią Roberts. W czerwcu 1988 na Broadwayu w sztuce Zmierzch długiego dnia Colleen Dewhurst zagrała Mary Tyrone, a jej syn Campbell Scott wystąpił w roli Edmunda Tyrone'a, syna Mary.

W 1965 doszło do rozwodu, a 4 lipca 1967 ponownie wyszła za mąż za Scotta, lecz 2 lutego 1972 ponownie się z nim rozwiodła. Jej partnerem życiowym był producent teatralny Ken Marsolais. Latem jeździła na Wyspę Księcia Edwarda.

„…Colleen Rose Dewhurst widziałem grającą w teatrze, ale możliwość fotografowania miałem w lutym 1985 r. w Nowym Jorku. Muszę powiedzieć, że to zupełnie coś innego, niż oglądanie jej grającej na scenie. Fotografując widzi się wiele więcej prawdy o osobie, jeśli tak można powiedzieć…” – Czesław Czapliński.

  Zmarła 22 sierpnia 1991 w South Salem w hrabstwie Westchester w Nowym Jorku na raka szyjki macicy w wieku 67 lat.

Filmografia: 

• 1991: Za wcześnie umierać jako Estelle Whittier 

• 1991: Śniadanie do łóżka jako Ruth 

• 1990: Wzgórze tajemnic jako Hepzibah 

• 1990: Droga do Avonlea jako Maryla Cuthbert 

• 1990: Kalejdoskop jako Margaret 

• 1989-90: Murphy Brown jako Avery Brown Sr. 

• 1989: Egzorcysta III 

• 1989: Termini Station jako Molly Dushane 

• 1989: Dlaczego nas opuściła? jako Margaret Page 

• 1989: Moonlighting jako Betty Russell 

• 1988: The Twilight Zone jako Alley Parker 

• 1987: Zdążając do domu jako sędzia 

• 1987: Wielka Stopa jako Gladys Samco 

• 1987: Ania z Zielonego Wzgórza: Dalsze dzieje jako Maryla Cuthbert 

• 1986: Chłopiec, który umiał latać jako pani Sherman 

• 1986: Dwie kobiety jako Barbara Petherton 

• 1986: Miecz Gideona jako Golda Meir 

• 1986: Johnny Bull jako Marie Kovacs 

• 1986: Bez zastrzeżeń jako pracownik w przytułku 

• 1985: Ania z Zielonego Wzgórza jako Maryla Cuthbert 

• 1984: You Can't Take It with You jako Olga Katrina 

• 1983: Martwa strefa jako Henrietta Dodd 

• 1983: Alizja z krainy czarów jako Czerwona Królowa 

• 1981: A Few Days in Weasel Creek jako ciocia Cora 

• 1980: Dar jako Gladys Petrelli 

• 1980: Baby Comes Home jako Anna Kramer 

• 1980: Guyana Tragedy: The Story of Jim Jones jako Myrtle Kennedy 

• 1980: Ucieczka jako Lily Levinson 

• 1980: Pokój kobiet jako Val 

• 1979: Kiedy dzwoni nieznajomy jako Tracy 

• 1979: Silent Victory: The Kitty O’Neil Story jako pani O’Neil 

• 1979: And Baby Makes Six jako Anna Kramer 

• 1979: Maryja i Józef jako Elżbieta 

• 1978: Zamki na lodzie jako Beulah Smith 

• 1978: The Third Walker jako Kate Maclean 

• 1977: Annie Hall jako mama Annie 

• 1975: A Moon for the Misbegotten jako Josie Hogan 

• 1974: Samotny detektyw McQ jako Myra 

• 1974: Historia Jakuba i Józefa jako Rebeka 

• 1973: Legend in Granite jako Marie Lombardi 

• 1972: Kowboje jako pani Kate Collingwood 

• 1972: The Hands of Cormac Joyce jako Molly Joyce 

• 1971: Ostatni bieg jako Monique 

• 1971: The Price jako pani Franz 

• 1967: The Crucible jako Elizabeth Proctor 

• 1966: Przyjemne szaleństwo jako dr Vera Kropotkin 

• 1962: Focus 

• 1961: The Foxes 

• 1960: Man on a String jako Helen Benson 

• 1959: Historia zakonnicy 

• 1958: Decoy jako Taffy 

• 1958: Kraft Television Theatre

PORTRAIT with HISTORY Colleen Rose Dewhurst

Colleen Rose Dewhurst (born June 3, 1924, in Montreal; died August 22, 1991, in New York) was a Canadian-American stage, television, and film actress. For a time she was referred to as the “Queen of Off-Broadway.” She was called “The Matriarch of Broadway” by Time magazine for her stage portrayals of strong women. A recipient of four Emmy Awards and two Tony Awards, she served as president of Actors’ Equity from 1985 to 1991.

She was born in Montreal, Quebec, the daughter of homemaker Frances Marie (née Woods) and Ferdinand Augustus “Fred” Dewhurst. She was an only child. Her father owned a chain of confectionery stores, and her mother was a well-known athlete in Canada, where she played professionally in the Canadian Football League for the Ottawa Rough Riders. Before 1940, her family obtained American citizenship. Her mother followed the faith of Christian Science, which Colleen also adopted.

In 1928 or 1929 she moved to Massachusetts and lived in Boston, Dorchester, Auburndale, and West Newton. She later moved to New York and then to Whitefish Bay in Milwaukee County, Wisconsin. In seventh grade she was the captain of the girls’ baseball team. She attended Whitefish Bay High School for two years, continued her education at Shorewood High School, and finally graduated from Riverside High School in Milwaukee in 1942. During that time her parents separated. She attended Milwaukee-Downer College for two years before moving to New York, where she made her debut in The Royal Family in 1946 while still a student at the American Academy of Dramatic Arts.

In 1952 she appeared on Broadway as a neighbor in Eugene O’Neill’s tragedy Desire Under the Elms, alongside Jocelyn Brando. In 1958 she received the Theatre World Award for her role as Laetitia in the Off-Broadway production Children of Darkness. For her role as Mary Follet in All the Way Home, directed by Arthur Penn on Broadway, she won a Tony Award in 1961. She also appeared in Christopher Marlowe’s tragedy Tamburlaine the Great (1956), William Wycherley’s comedy The Country Wife (1957–1958), and Albert Camus’ drama Caligula (1960), directed by Sidney Lumet, in which she played Caesonia. In 1963 she won an Obie Award Off-Broadway for her portrayal of Abbie Putnam in Desire Under the Elms. Her role as Josie Hogan in Eugene O’Neill’s A Moon for the Misbegotten earned her another Tony Award in 1974. She also tried her hand at theater directing with Ned and Jack (1981) on the New York stage of Hudson Guild Theatre, later the Little Theatre. In 1981 she was inducted into the American Theater Hall of Fame.

She first appeared on television in the series Studio One (1957). Two years later she made her film debut in Fred Zinnemann’s drama The Nun’s Story (1959), starring Audrey Hepburn, where she played Archangel Gabriel in a sanatorium. She appeared in Richard Fleischer’s crime drama The Last Run (1971) as Monique. She worked several times with John Wayne, including in Mark Rydell’s western The Cowboys (1972) and John Sturges’s crime drama McQ (1974). She played the biblical character Rebecca in the ABC television film The Story of Jacob and Joseph (1974), directed by Michael Cacoyannis. She also appeared as Mrs. Hall in Woody Allen’s romantic comedy Annie Hall (1977). In the sports film Ice Castles (1978) she played figure skating coach Beulah Smith.

After roles in the thriller When a Stranger Calls (1979) and Bob Clark’s tragicomedy Tribute (1980) with Jack Lemmon and Lee Remick, she gained widespread affection from television audiences as Marilla Cuthbert in the CBC/Radio-Canada miniseries Anne of Green Gables (1985) and its sequel Anne of Green Gables: The Sequel (1987), based on the novels of Lucy Maud Montgomery and starring Megan Follows as Anne Shirley and Jonathan Crombie as Gilbert Blythe. In the ABC drama Between Two Women (1986) she portrayed Barbara Petherton, the difficult mother-in-law of Farrah Fawcett’s character and mother of Michael Nouri’s character, for which she received an Emmy Award. In Michael Anderson’s HBO thriller Sword of Gideon (1986), starring Steven Bauer and Michael York, she played Golda Meir. Her portrayal of Margaret Page in the NBC drama Those She Left Behind (1989) earned her another Emmy. In the NBC adaptation of Danielle Steel’s novel Kaleidoscope (1990), alongside Jaclyn Smith and Perry King, she played a foster mother. For her role as Avery Brown Sr. in the CBS sitcom Murphy Brown (1989–1990), she won two Emmy Awards (1989 and 1991).

In 1947 she married James Vickery. They divorced in 1960, and she later married actor George C. Scott, with whom she had two sons: Alexander (born 1960) and Campbell Whalen (born July 19, 1961, in New York), widely known for his role as leukemia patient Victor Geddes in Joel Schumacher’s melodrama Dying Young (1991) starring Julia Roberts. In June 1988 on Broadway, in the play Long Day’s Journey into Night, Colleen Dewhurst played Mary Tyrone, while her son Campbell Scott appeared as Edmund Tyrone, Mary’s son.

They divorced in 1965, but she remarried Scott on July 4, 1967, and divorced him again on February 2, 1972. Her life partner was theater producer Ken Marsolais. During the summers she spent time on Prince Edward Island.

“…I had seen Colleen Rose Dewhurst performing in the theatre, but I had the opportunity to photograph her in February 1985 in New York. I must say that it is something completely different from watching her perform on stage. When photographing, one can see much more truth about the person, if I may say so…” — Czesław Czapliński.

She died on August 22, 1991, in South Salem, Westchester County, New York, from cervical cancer at the age of 67.

Filmography (selected):• 1991 – Dying Young – Estelle Whittier• 1991 – Bed & Breakfast – Ruth• 1990 – Secrets Hill – Hepzibah• 1990 – Road to Avonlea – Marilla Cuthbert• 1990 – Kaleidoscope – Margaret• 1989–1990 – Murphy Brown – Avery Brown Sr.• 1989 – The Exorcist III• 1989 – Termini Station – Molly Dushane• 1989 – Those She Left Behind – Margaret Page• 1989 – Moonlighting – Betty Russell• 1988 – The Twilight Zone – Alley Parker• 1987 – Heading Home – Judge• 1987 – Bigfoot – Gladys Samco• 1987 – Anne of Green Gables: The Sequel – Marilla Cuthbert• 1986 – The Boy Who Could Fly – Mrs. Sherman• 1986 – Between Two Women – Barbara Petherton• 1986 – Sword of Gideon – Golda Meir• 1986 – Johnny Bull – Marie Kovacs• 1986 – No Reservations – shelter worker• 1985 – Anne of Green Gables – Marilla Cuthbert• 1984 – You Can’t Take It with You – Olga Katrina• 1983 – The Dead Zone – Henrietta Dodd• 1983 – Alice in Wonderland – Red Queen• 1981 – A Few Days in Weasel Creek – Aunt Cora• 1980 – The Gift – Gladys Petrelli• 1980 – Baby Comes Home – Anna Kramer• 1980 – Guyana Tragedy: The Story of Jim Jones – Myrtle Kennedy• 1980 – The Escape – Lily Levinson• 1980 – A Room of Women – Val• 1979 – When a Stranger Calls – Tracy• 1979 – Silent Victory: The Kitty O’Neil Story – Mrs. O’Neil• 1979 – And Baby Makes Six – Anna Kramer• 1979 – Mary and Joseph – Elizabeth• 1978 – Ice Castles – Beulah Smith• 1978 – The Third Walker – Kate Maclean• 1977 – Annie Hall – Annie’s mother• 1975 – A Moon for the Misbegotten – Josie Hogan• 1974 – McQ – Myra• 1974 – The Story of Jacob and Joseph – Rebecca• 1973 – Legend in Granite – Marie Lombardi• 1972 – The Cowboys – Mrs. Kate Collingwood• 1972 – The Hands of Cormac Joyce – Molly Joyce• 1971 – The Last Run – Monique• 1971 – The Price – Mrs. Franz• 1967 – The Crucible – Elizabeth Proctor• 1966 – A Fine Madness – Dr. Vera Kropotkin• 1962 – Focus• 1961 – The Foxes• 1960 – Man on a String – Helen Benson• 1959 – The Nun’s Story• 1958 – Decoy – Taffy• 1958 – Kraft Television Theatre