PORTRET z HISTORIĄ Lucien Clergue

Lucien Clergue urodził się w Arles we Francji. W wieku 7 lat zaczął uczyć się gry na skrzypcach, a po kilku latach nauki jego nauczyciel przyznał, że nie ma już nic więcej do przekazania. Clergue pochodził z rodziny kupców i nie mógł sobie pozwolić na dalszą edukację w college’u ani na studia w szkole muzycznej, takiej jak konserwatorium.

W 1949 roku nauczył się podstaw fotografii. Cztery lata później, podczas korridy w Arles, pokazał swoje zdjęcia hiszpańskiemu malarzowi Pablo Picasso, który – choć powściągliwy – poprosił, aby zobaczyć więcej jego prac. W ciągu następnego półtora roku młody Clergue intensywnie pracował nad fotografią z zamiarem wysłania kolejnych zdjęć Picassowi. W tym czasie stworzył serię fotografii przedstawiających wędrownych artystów, akrobatów i arlekinów – „Saltimbanques”. Pracował również nad serią zdjęć poświęconych padlinie.

4 listopada 1955 roku Lucien Clergue odwiedził Picassa w Cannes we Francji. Ich przyjaźń trwała prawie 30 lat, aż do śmierci Picassa. Autobiograficzna książka Clergue’a Picasso My Friend wspomina najważniejsze momenty ich relacji.

W 1968 roku wraz ze swoim przyjacielem Michelem Tournierem Clergue założył festiwal fotograficzny Rencontres d’Arles, który odbywa się co roku w lipcu w Arles. Swoje prace prezentował tam w latach 1971–1973, 1975, 1979, 1982–1986, 1989, 1991, 1993, 1994, 2000, 2003 i 2007.

Clergue ilustrował także książki, między innymi publikację pisarza Yves’a Navarre’a.

Wykonał wiele fotografii Romów z południowej Francji i odegrał ważną rolę w wypromowaniu gitarzysty Manitas de Plata.

Fotografie Clergue’a znajdują się w kolekcjach wielu znanych muzeów i prywatnych kolekcjonerów. Jego prace były prezentowane na ponad 100 wystawach indywidualnych na całym świecie. Jedna z ważniejszych wystaw odbyła się w 1961 roku w Museum of Modern Art w Nowym Jorku i była ostatnią wystawą zorganizowaną przez Edwarda Steichena, na której obok Clergue’a zaprezentowano także prace Billa Brandta i Yasuhiro Ishimoto. Duże kolekcje jego fotografii znajdują się między innymi w Fogg Museum na Uniwersytecie Harvarda oraz w Museum of Fine Arts w Bostonie. Jego praca Fontaines du Grand Palais znajduje się w Museo cantonale d'arte w Lugano. Zdjęcia Jean Cocteau autorstwa Clergue’a są na stałe eksponowane w Muzeum Jean Cocteau w Menton we Francji. W Stanach Zjednoczonych wystawa tych fotografii miała premierę w Westwood Gallery w Nowym Jorku.

„…Francuskiego fotografa Lucien Clergue spotlałem i fotografowałem na jego retrospektywnej wystawie w lutym 1986 r. w ICP (International Center of Photography) w Nowym Jorku. Na wystawie pojawił się dyrektor ICP Cornell Capa - https://www.czczaplinski.com/post/portret-z-historią-cornell-capa  (brat słynnego Roberta Capy, który zmarł w 1954 r.) i Ilsa Bing…” – Czesław Czapliński.

W 2007 roku miasto Arles uhonorowało Luciena Clergue’a, organizując retrospektywną kolekcję 360 jego fotografii z lat 1953–2007. W tym samym roku otrzymał również Lucie Award.

Na zachodnim wybrzeżu USA Clergue był reprezentowany przez galerię Louis Stern Fine Arts, która zorganizowała kilka dużych wystaw jego prac w latach 2006, 2009 i 2012 (pierwszym dwóm towarzyszyły publikowane katalogi).

W 2003 roku został mianowany Kawalerem Legii Honorowej, a 31 maja 2006 roku wybrano go na członka Akademii Sztuk Pięknych Instytutu Francji, w momencie gdy utworzono w niej nową sekcję poświęconą fotografii. Clergue był pierwszym fotografem przyjętym do Akademii na stanowisko przeznaczone specjalnie dla fotografii.

W 2013 roku był przewodniczącym Akademii Sztuk Pięknych.

Lucien Clergue był żonaty z kuratorką sztuki Yolande Clergue, założycielką Fondation Vincent van Gogh Arles. Mieli dwie córki: Anne Clergue, kuratorkę sztuki współczesnej pracującą m.in. w Leo Castelli Gallery, oraz Olivię Clergue, projektantkę torebek, której ojcem chrzestnym był Pablo Picasso.

Publikacje

• Corps mémorable, wyd. Pierre Seghers, Paryż, 1957. Wiersze Paula Éluarda, okładka Pablo Picasso, wstępny poemat Jean Cocteau.

• W 1960 wydanie ponowne bez poematu Cocteau, a w 1963 niemieckie wydanie, w którym cenzura wprowadziła zmiany w jednym z dwunastu zdjęć. W 1965 książkę ponownie wydano z całym tekstem drukowanym na czarno.

• W 1969 ukazała się zaktualizowana edycja z dodatkowymi fotografiami i nową oprawą graficzną.

• W 1996, z okazji setnej rocznicy urodzin poety, opublikowano kolejne wydanie z nowymi zdjęciami i projektem graficznym autorstwa Massina.

• W 2003 ukazało się ostatnie wydanie. Wystawa zorganizowana przez Carré d’Art w Nîmes pod koniec 2006 roku uczciła 50-lecie tego legendarnego dzieła.

• Poésie Photographique = Photographic Poetry, Prestel Publishing, Monachium, 2003. Redakcja: Eva-Monika Turck, przedmowa Manfred Heiting, tekst Ivo Kranzfelder. Wydania w języku angielskim, francuskim i niemieckim.

• Langage des Sables, Agep, Marsylia, 1980.

• Portraits, Actes Sud, Arles, 2005.

• Toros Muertos (1966), wydane w USA przez Brussel & Brussel – 48-stronicowa kolekcja fotografii hiszpańskich korrid.

• Lucien Clergue: Fifty Years of Photography – Vintage and Recent Works, Louis Stern Fine Arts, 2006.

• Lucien Clergue: The Intimate Picasso, Louis Stern Fine Arts, 2009.

• Brasilia, Hatje Cantz, Ostfildern (Niemcy), 2013.

• Jean Cocteau and The Testament of Orpheus, Nowy Jork: Viking Studio, 2001.

            PORTRAIT with HISTORY Lucien Clergue

            Lucien Clergue was born in Arles, France. At the age of 7 he began learning to play the violin, and after several years of study his teacher admitted that he had nothing more to teach him. Clergue was from a family of shopkeepers and could not afford to pursue further studies in a college or university school of music, such as a conservatory.

In 1949, he learned the basics of photography. Four years later, at a corrida in Arles, he showed his photographs to Spanish painter Pablo Picasso who, though subdued, asked to see more of his work. Within a year and a half, young Clergue worked on his photography with the goal of sending more images to Picasso. During this period, he worked on a series of photographs of travelling entertainers, acrobats and harlequins, the « Saltimbanques ». He also worked on a series whose subject was carrion.

On 4 November 1955 Lucien Clergue visited Picasso in Cannes, France. Their friendship lasted nearly 30 years until Picasso's death. Clergue's autobiographical book, Picasso My Friend, looks back on important moments of their relationship. 

In 1968, and with his friend Michel Tournier, Clergue founded the Rencontres d’Arles photography festival which is held annually in July in Arles. He exhibited his work at the festival during the years 1971–1973, 1975, 1979, 1982–1986, 1989, 1991, 1993, 1994, 2000, 2003 and 2007.

Clergue also illustrated books, among them a book by writer Yves Navarre.

Clergue took many photographs of the gypsies of southern France, and was instrumental in propelling the guitarist Manitas de Plata to fame.

Clergue's photographs are in the collections of numerous well-known museums and private collectors. His photographs have been exhibited in over 100 solo exhibitions worldwide, with noted exhibitions such as in 1961, at the Museum of Modern Art New York, the last exhibition organized by Edward Steichen with Lucien Clergue, Bill Brandt and Yasuhiro Ishimoto. Museums with large collections of his work include The Fogg Museum at Harvard University and the Museum of Fine Arts, Boston. His work, Fontaines du Grand Palais (Fountains of the Grand Palais), is in Museo cantonale d'arte [de] of Lugano. His photographs of Jean Cocteau are on permanent display at the Jean Cocteau Museum in Menton, France. In the U.S., an exhibition of the Cocteau photographs was premiered at Westwood Gallery, New York City.

  “…I met and photographed the French photographer Lucien Clergue at his retrospective exhibition in February 1986 at the ICP (International Center of Photography) in New York. The director of ICP, Cornell Capa -https://www.czczaplinski.com/post/portret-z-historią-cornell-capa — the brother of the famous Robert Capa, who died in 1954 — and Ilse Bing also appeared at the exhibition…” — Czesław Czapliński.

In 2007, the city of Arles honored Lucien Clergue and dedicated a retrospective collection of 360 of his photographs dating from 1953 to 2007. He also received the 2007 Lucie Award.

Lucien Clergue was represented on the West Coast by Louis Stern Fine Arts. The gallery mounted several major exhibitions of his work in 2006, 2009, and 2012 (the first two with published catalogues).

He was named Knight of the Légion d'honneur in 2003 and elected member of the Academy of Fine Arts of the Institute of France on 31 May 2006, at the same time as a new section dedicated to photography was created. Clergue was the first photographer to enter the Academy to a position devoted specifically to photography.

He was Chairman of the Academy of Fine Arts for 2013.

Lucien Clergue was married to the art curator Yolande Clergue, founder of The Fondation Vincent van Gogh Arles. He was the father of two daughters: Anne Clergue, a curator of contemporary art who has worked at Leo Castelli Gallery, and Olivia Clergue, a handbag fashion designer whose godfather was Pablo Picasso.

Publications: 

• Corps mémorable, Pierre Seghers editions, Paris, 1957. Poems by Paul Éluard, cover by Pablo Picasso, introductory poem by Jean Cocteau. 

• Re-released in 1960 without Cocteau's poem, then in 1963 in a German version where censors imposed changes to one of the dozen photos. It was again re-released in 1965 with all the text in black. 

• In 1969, an updated edition with added photos and new marquetry was published. 

• In 1996, on the occasion of the poet's centenary, another edition was published with new photos and a marquette designed by Massin. 

• In 2003, a final edition was released. An exposition organized by the Carré d'Art of Nîmes at the end of 2006 celebrated the 50-year anniversary of this legendary work. 

• Poésie Photographique = Photographic Poetry. Munich, Germany: Prestel Publishing, 2003. Edited by Eva-Monika Turck. With a foreword by Manfred Heiting and a contribution by Ivo Kranzfelder. English, French and German editions. 

• Langage des Sables, Agep, Marseilles, 1980, 

• Portraits, Actes Sud, Arles, 2005, 

• Toros Muertos (1966) published in the U.S. by Brussel & Brussel. This was a 48-page collection of images of the Spanish bullfights. 

• Lucien Clergue: Fifty Years of Photography-Vintage and Recent Works, Louis Stern Fine Arts, 2006 

• Lucien Clergue: The Intimate Picasso, Louis Stern Fine Arts, 2009. 

• Brasilia. Hatje Cantz, Ostfildern, Germany 2013, English language text: 

• Jean Cocteau and The Testament of Orpheus. New York: Viking Studio, 2001