PORTRET z HISTORIĄ Innokientij Smoktunowski

Innokientij Michajłowicz Smoktunowski, pierwotnie Smoktunowicz (ros. Иннокентий Михайлович Смоктуно́вский; ur. 28 marca 1925 we wsi Tatjanowka w obwodzie tomskim; zm. 3 sierpnia 1994 w Moskwie, pochowany na Cmentarzu Nowodziewiczym w Moskwie) – radziecki i rosyjski aktor filmowy i teatralny, uważany za jednego z najwybitniejszych w historii kina radzieckiego.

Urodził się jako Innokientij Smoktunowicz w rodzinie chłopskiej. Według innych danych, urodził się w rodzinie młynarza. Później zmienił nazwisko na Smoktunowski.

Pradziad Innokientija pochodził z Puszczy Białowieskiej. Był jegrem, pracownikiem służby łowieckiej. W okresie powstania styczniowego zastrzelił żubra, co w przypadku przedstawiciela puszczańskiej służby łowieckiej było aktem wręcz samobójczym. Administracja carska obwiniła Smoktunowicza, że zabił żubra z przeznaczeniem na mięso dla powstańców. Pozbawiono go stanowiska, zsyłając z rodziną na Sybir, do wsi Tatianowka (ok. 120 km od Tomska). Na Syberii przyszedł na świat ojciec przyszłego aktora – Michał Smoktunowicz.

Tam też, 23 marca 1925 roku, urodził się Innokientij Smoktunowicz. W okolicy do dzisiaj żyją krewni Smoktunowskiego. Przyszły wielki aktor miał dwóch braci i sześć sióstr. W 1929 roku, w dobie kolektywizacji, rodzina Smoktunowiczów pozbawiona została majątku. Przeniosła się do Krasnojarska. W wieku 7 lat Innokientij razem z bratem musiał opuścić rodzinny dom, rodzice bowiem nie mogli wszystkich wyżywić. Dzieciaków przygarnęła siostra ojca.

Innokientij całymi dniami przebywał na bazarze, czasami udawało się mu ukraść coś do zjedzenia. Pewnego razu został przyłapany na kradzieży i zbity do tego stopnia, że omal nie oślepł. Zresztą, choroba oczu towarzyszyła mu już przez całe życie.

Bardzo ciężka dla Innokientija była także wojna. Po krótkim okresie nauki w wojskowej szkole, został wysłany na front. Trafił do niewoli, skąd udało mu się zbiec. Zaciągnął się do oddziału partyzanckiego, później wstąpił w szeregi Armii Czerwonej, z którą dotarł do Berlina.

Pomimo tego, że o zawodzie aktora nigdy nie marzył, po wojnie ukończył Studia Teatralnego przy Teatrze im. A.S. Puszkina w Krasnojarsku. Występował na deskach różnych teatrów, m.in. w Moskwie i w Leningradzie. W kinie od 1956.

„…Innokientij Smoktunowski spotkałem na planie filmowym 4 września 1993 w Błędowie koło Łodzi, gdzie obok Andrzeja Seweryna, Katarzyna Skrzynecka grali w filmie „Podróż ma Wschód” Hermanna Hessego, w reż. Stefana Chazbijewicza. Część scen do tego filmu była kręcona w okolicach Łodzi, a dokładnie w Puszczy Mariańskiej (okolice Skierniewic/Rawy Mazowieckiej, region łódzki) oraz w samym Błędowie (Błędów to wieś w gminie Nowy Kawęczyn, blisko Łodzi). Innokientij Smoktunowski w "Podróży na wschód" zagrał swą ostatnią rolę…” – Czesław Czapliński.

Wybrana filmografia:

1956: W okopach Stalingradu

1956: Zbrodnia przy ulicy Dantego

1956: Jak okłamywał jej męża

1959: Niewysłany list

1962: Dziewięć dni jednego roku

1964: Hamlet

1966: Złodziej samochodów

1968: Żywy trup

1969: Czajkowski (nagroda aktorska na MFF w San Sebastián)

1969: Zbrodnia i kara

1970: Wujaszek Wania

1972: Ujarzmienie ognia

1972: W drodze na Kasjopeję

1974: Wybór celu

1974: Trzecia córka

1974: Romanca o zakochanych

1974: Zwierciadło

1974: Czapla i żuraw

1975: Gwiazda zwodniczego szczęścia

1975: Oni walczyli za ojczyznę

1977: Legenda o Dylu Sowizdrzale

1977: Księżniczka na ziarnku grochu

1980: Moskwa nie wierzy łzom

1984: Martwe dusze

1987: Oczy czarne

1990: Dina

1991: Geniusz

1991: Linia śmierci

1993: Złoto

1994: Podróż na wschód

PORTRAIT with HISTORY Innokientij Smoktunowski

Innokenty Mikhailovich Smoktunovsky (born Smoktunovich; Russian: Иннокентий Михайлович Смоктуно́вский; born March 28, 1925, in the village of Tatyanovka in Tomsk Oblast; died August 3, 1994, in Moscow, buried at the Novodevichy Cemetery in Moscow) was a Soviet and Russian film and theater actor, regarded as one of the greatest in the history of Soviet cinema.

He was born as Innokenty Smoktunovich into a peasant family. According to other sources, he was born into a miller’s family. Later, he changed his surname to Smoktunovsky. Innokenty’s great-grandfather came from the Białowieża Forest. He was a ranger, an employee of the hunting service. During the January Uprising, he shot a European bison, which for a member of the forest hunting service was practically a suicidal act. The tsarist administration accused Smoktunovich of killing the bison to provide meat for the insurgents. He was stripped of his position and exiled with his family to Siberia, to the village of Tatyanovka (about 120 km from Tomsk). In Siberia, the future actor’s father, Mikhail Smoktunovich, was born.

There, on March 23, 1925, Innokenty Smoktunovich was also born. Relatives of Smoktunovsky still live in the area today. The future great actor had two brothers and six sisters. In 1929, during the collectivization period, the Smoktunovich family was deprived of their property. They moved to Krasnoyarsk. At the age of 7, Innokenty and his brother had to leave their family home because their parents could not afford to feed all the children. The boys were taken in by their father’s sister.

Innokenty spent his days at the market, sometimes managing to steal something to eat. Once he was caught stealing and beaten so severely that he nearly lost his sight. Eye problems, in fact, troubled him for the rest of his life.

The war was also a very difficult time for him. After a short period of study at a military school, he was sent to the front. He was taken prisoner but managed to escape. He joined a partisan unit and later enlisted in the Red Army, with which he reached Berlin.

Although he had never dreamed of becoming an actor, after the war he graduated from the studio of the Pushkin Drama Theatre in Krasnoyarsk. He performed on the stages of various theaters, including in Moscow and Leningrad. He appeared in films from 1956 onward.

“…I met Innokenty Smoktunovsky on a film set on September 4, 1993, in Błędów near Łódź, where alongside Andrzej Seweryn and Katarzyna Skrzynecka he was acting in the film Journey to the East by Hermann Hesse, directed by Stefan Chazbijewicz. Some scenes for this film were shot in the vicinity of Łódź, specifically in the Mariańska Forest (near Skierniewice/Rawa Mazowiecka, Łódź region) and in Błędów itself (a village in the Nowy Kawęczyn commune, near Łódź). Innokenty Smoktunovsky played his final role in Journey to the East…” – Czesław Czapliński.

Selected filmography:

1956: In the Trenches of Stalingrad

1956: Murder on Dante Street

1956: How He Lied to Her Husband

1959: The Unsent Letter

1962: Nine Days of One Year

1964: Hamlet

1966: Beware of the Car

1968: The Living Corpse

1969: Tchaikovsky (Best Actor award at the San Sebastián International Film Festival) 1969: Crime and Punishment

1970: Uncle Vanya

1972: Taming of the Fire

1972: To the Stars by Hard Ways (a.k.a. On the Way to Cassiopeia)

1974: Choosing a Target

1974: The Third Daughter

1974: Romance for Lovers

1974: Mirror

1974: The Heron and the Crane

1975: The Star of Captivating Happiness

1975: They Fought for Their Country

1977: The Legend of Till Eulenspiegel

1977: The Princess and the Pea

1980: Moscow Does Not Believe in Tears

1984: Dead Souls

1987: Dark Eyes

1990: Dina 1991: Genius

1991: The Line of Death

1993: Gold

1994: Journey to the East