PORTRET z HISTORIĄ Garrison Keillor

Gary Edward „Garrison” Keillor (/ˈkiːlər/; ur. 7 sierpnia 1942) jest amerykańskim autorem, piosenkarzem, humorystą, aktorem głosowym i osobowością radiową. Stworzył program Minnesota Public Radio (MPR) A Prairie Home Companion (w niektórych międzynarodowych emisjach zatytułowanyGarrison Keillor’s Radio Show), który prowadził w latach 1974–2016. Keillor stworzył fikcyjne miasteczko Lake Wobegon, będące miejscem akcji wielu jego książek, w tym Lake Wobegon Days oraz Leaving Home: A Collection of Lake Wobegon Stories. Do innych jego kreacji należy Guy Noir — detektyw, którego Keillor użyczał głosu w komediowych skeczach programu A Prairie Home Companion. Keillor jest także twórcą pięciominutowego codziennego programu radiowego/ podcastu The Writer’s Almanac, który łączy wybrane przez niego wiersze z tekstem o ważnych wydarzeniach literackich, historycznych i naukowych, które miały miejsce danego dnia w historii.

Keillor ukończył Anoka High School w 1960 roku oraz Uniwersytet Minnesoty z tytułem licencjata z języka angielskiego w 1966 roku. Podczas studiów rozpoczął karierę radiową w studenckiej stacji radiowej, znanej dziś jako RadioK.

Garrison Keillor rozpoczął swoją zawodową karierę radiową w listopadzie 1969 roku w Minnesota Educational Radio (MER), później Minnesota Public Radio (MPR), które dziś dystrybuuje programy pod marką American Public Media (APM). Prowadził popołudniową audycję w dni powszednie zatytułowaną A Prairie Home Entertainment na stacji KSJR FM przy St. John’s University w Collegeville. Eklektyczna muzyka programu była znacznym odejściem od zwyczajowego repertuaru klasycznego stacji. W tym czasie wysyłał opowiadania do magazynu The New Yorker, gdzie jego pierwsze opowiadanie, „Local Family Keeps Son Happy”, ukazało się we wrześniu 1970 roku.

Keillor przypisywał pomysł na sobotni program na żywo swojemu zleceniu z 1973 roku napisania artykułu o Grand Ole Opry dla The New Yorker, choć już wcześniej prezentował lokalnych muzyków w audycji porannej, mimo ograniczonej przestrzeni studyjnej. W sierpniu 1973 roku MPR ogłosiło plany nadawania sobotniej, wieczornej wersji A Prairie Home Companion z udziałem muzyków występujących na żywo.

A Prairie Home Companion zadebiutował jako staroświecki program rozrywkowy przed publicznością na żywo 6 lipca 1974 roku; obejmował występy gościnnych muzyków oraz stałą obsadę wykonującą numery muzyczne i komediowe skecze z rozbudowanymi efektami dźwiękowymi na żywo. Program był przerywany parodiami reklam fikcyjnych sponsorów, takich jak Powdermilk Biscuits, Ketchup Advisory Board czy Professional Organization of English Majors (POEM); prezentował też parodystyczne seriale melodramatyczne, takie jak The Adventures of Guy Noir, Private Eye oraz The Lives of the Cowboys. Keillor użyczał głosu Noir, kowbojowi Lefty’emu i innym powracającym postaciom, a także wykonywał partie wokalne w niektórych numerach muzycznych. Program był nadawany z Fitzgerald Theater w Saint Paul.

Po przerwie w programie Keillor odczytywał dowcipne i często humorystyczne pozdrowienia dla przyjaciół i rodziny w domu, przesyłane przez członków publiczności w zamian za honorarium. W drugiej części audycji wygłaszał monolog zatytułowany „The News from Lake Wobegon” o fikcyjnym miasteczku częściowo wzorowanym na jego rodzinnym Anoka w stanie Minnesota oraz na Freeport i innych małych miejscowościach w hrabstwie Stearns w Minnesocie, gdzie mieszkał na początku lat 70. Lake Wobegon to typowe małe miasteczko w Minnesocie, charakteryzowane przez narratora jako miejsce „…gdzie wszystkie kobiety są silne, wszyscy mężczyźni przystojni, a wszystkie dzieci ponadprzeciętne”.

„…27 października 1987 r. spotkałem i fotografowałem w Nowym Jorku Garison Keillor. Muszę powiedzieć, że było to niezwykłe spotkanie, gdyż Keillor przeniósł się z Minnesota do New York…” – Czesław Czapliński.

Pierwotna wersja programu trwała do 1987 roku, kiedy Keillor zakończył ją, aby skupić się na innych projektach. W 1989 roku uruchomił nowy program radiowy na żywo z Nowego Jorku zatytułowany The American Radio Company of the Air, który miał zasadniczo ten sam format co PHC. W 1992 roku przeniósł ARC z powrotem do Saint Paul, a rok później zmienił nazwę z powrotem na A Prairie Home Companion; program pozostawał stałym elementem sobotnich audycji radiowych przez dziesięciolecia.

W wywiadzie z marca 2011 roku Keillor ogłosił, że przejdzie na emeryturę z A Prairie Home Companion w 2013 roku; jednak w grudniu 2011 roku powiedział w wywiadzie dla Sioux City Journal: „Program idzie dobrze. Lubię go robić. Po co kończyć?”. W wywiadzie z 20 lipca 2015 roku ogłosił zamiar przejścia na emeryturę po sezonie 2015–2016, mówiąc: „Mam wiele innych rzeczy, które chcę robić. Nikt już właściwie nie przechodzi na emeryturę. Pisarze nigdy nie przechodzą na emeryturę. Ale to mój ostatni sezon. Ta trasa tego lata to pożegnalne tournée.”

Ostatni odcinek programu został nagrany na żywo dla publiczności liczącej 18 000 fanów w Hollywood Bowl w Kalifornii 1 lipca 2016 roku i wyemitowany następnego dnia, kończąc 42 sezony programu. Po występie prezydent Barack Obama zadzwonił do Keillora, aby pogratulować mu kariery. Program kontynuowano od 15 października 2016 roku z Chrisem Thile’em jako prowadzącym.

W wieku 13 lat Keillor przyjął pseudonim „Garrison”, aby oddzielić życie prywatne od działalności pisarskiej. W życiu publicznym i w mediach powszechnie używa imienia „Garrison”.

Keillor został nazwany „jednym z najbardziej przenikliwych i dowcipnych komentatorów życia na Środkowym Zachodzie” przez Randalla Balmera w Encyclopedia of Evangelicalism. Napisał liczne artykuły do czasopism i gazet oraz ponad tuzin książek dla dorosłych i dzieci. Oprócz publikacji w „The New Yorker” pisał także dla „The Atlantic Monthly” i „National Geographic”. Publikował również w Salon.com i prowadził tam rubrykę porad pod pseudonimem „Mr. Blue”. Po operacji serca zrezygnował z tej kolumny 4 września 2001 roku; jego ostatni tekst nosił tytuł „Every dog has his day”.

Prawdopodobnie częściowo dzięki swojemu charakterystycznemu północno-środkowemu akcentowi Keillor często pracował jako aktor głosowy. Do jego bardziej znanych występów należą: • lektor kampanii reklamowej Hondy w Wielkiej Brytanii „The Power of Dreams”; najbardziej znaną reklamą był spot Hondy Accord z 2003 roku „Cog”, przedstawiający machinę w stylu Rube Goldberga złożoną z części samochodowych, zakończony pytaniem Keillora: „Isn’t it nice when things just work?”; • głos nordyckiego boga Odyna w odcinku animowanego serialu Disneya Hercules; • głos Walta Whitmana i innych postaci historycznych w dokumentach Kena Burnsa The Civil War i Baseball; • narrator filmu dokumentalnego „River of Dreams” w National Mississippi River Museum and Aquarium w Dubuque w stanie Iowa; • w 1991 roku wydał album Songs of the Cat, zawierający oryginalne i parodystyczne piosenki o kotach.

W 2006 roku Keillor napisał i zagrał samego siebie w komediowym filmie muzycznym A Prairie Home Companion, wyreżyserowanym przez Roberta Altmana. Film przedstawia fikcyjną wersję wydarzeń zza kulis długo emitowanego programu radiowego o tej samej nazwie i zebrał w większości pozytywne recenzje, osiągając umiarkowany sukces kasowy przy niewielkim budżecie. W obsadzie znaleźli się m.in. Woody Harrelson, Tommy Lee Jones, Kevin Kline, Lindsay Lohan, Virginia Madsen, John C. Reilly, Maya Rudolph, Meryl Streep i Lily Tomlin.

Keillor jest członkiem Demokratyczno-Rolniczo-Pracowniczej Partii Minnesoty (Democratic-Farmer-Labor Party). Ma 191 cm wzrostu. Uważa się za osobę samotniczą i woli unikać kontaktu wzrokowego z ludźmi. Choć nie został formalnie zdiagnozowany, uważa się za osobę znajdującą się na wysokofunkcjonującym końcu spektrum autyzmu i mówił o swoich doświadczeniach podczas przemówienia inauguracyjnego na 19. Dorocznej Konferencji Autyzmu w Minnesocie w 2014 roku.

Keillor był trzykrotnie żonaty. W latach 1965–1976 był mężem Mary Guntzel, z którą ma syna. W latach 1985–1990 był żonaty z Ullą Skaerved, byłą uczennicą z wymiany z Danii, którą ponownie spotkał na zjeździe absolwentów swojej szkoły średniej. W 1995 roku poślubił muzyczkę klasyczną Jenny Lind Nilsson (ur. 1957), również pochodzącą z Anoka w Minnesocie; mają córkę.

Między pierwszym a drugim małżeństwem był związany romantycznie z Margaret Moos, producentką A Prairie Home Companion.

7 września 2009 roku Keillor był krótko hospitalizowany po przejściu niewielkiego udaru; kilka dni później wrócił do pracy.

Wśród nagród i wyróżnień Keillora znajdują się m.in.: Peabody Award (1980) dla A Prairie Home Companion, Medal for Spoken Language Amerykańskiej Akademii Sztuk i Literatury (1990), wprowadzenie do National Radio Hall of Fame (1994), National Humanities Medal (1999), nagroda The Moth Award (2007), John Steinbeck Award (2007), nagroda Grammy (1988) za nagranie Lake Wobegon Days oraz Fitzgerald Award for Achievement in American Literature (2016). Otrzymał także dwie nagrody CableACE i nagrodę George Foster Peabody.

PORTRAIT with HISTORY Gary Edward "Garrison" Keillor

Gary Edward "Garrison" Keillor (/ˈkiːlər/; born August 7, 1942) is an American author, singer, humorist, voice actor, and radio personality. He created the Minnesota Public Radio (MPR) show A Prairie Home Companion (called Garrison Keillor's Radio Show in some international syndication), which he hosted from 1974 to 2016. Keillor created the fictional Minnesota town Lake Wobegon, the setting of many of his books, including Lake Wobegon Days and Leaving Home: A Collection of Lake Wobegon Stories. Other creations include Guy Noir, a detective voiced by Keillor who appeared in A Prairie Home Companion comic skits. Keillor is also the creator of the five-minute daily radio/podcast program The Writer's Almanac, which pairs poems of his choice with a script about important literary, historical, and scientific events that coincided with that date in history. 

  Keillor graduated from Anoka High School in 1960 and from the University of Minnesota with a bachelor's degree in English in 1966. During college, he began his broadcasting career on the student-operated radio station known today as Radio K.

Garrison Keillor started his professional radio career in November 1969 with Minnesota Educational Radio (MER), later Minnesota Public Radio (MPR), which today distributes programs under the American Public Media (APM) brand. He hosted a weekday drive-time broadcast called A Prairie Home Entertainment, on KSJR FM at St. John's University in Collegeville. The show's eclectic music was a major divergence from the station's usual classical fare. During this time he submitted fiction to The New Yorker magazine, where his first story for that publication, "Local Family Keeps Son Happy," appeared in September 1970.

Keillor has attributed the idea for the live Saturday night radio program to his 1973 assignment to write about the Grand Ole Opry for The New Yorker, but he had already begun showcasing local musicians on the morning show, despite limited studio space. In August 1973, MPR announced plans to broadcast a Saturday night version of A Prairie Home Companion with live musicians.

A Prairie Home Companion (PHC) debuted as an old-style variety show before a live audience on July 6, 1974; it featured guest musicians and a cadre cast doing musical numbers and comic skits replete with elaborate live sound effects. The show was punctuated by spoof commercial spots for PHC fictitious sponsors such as Powdermilk Biscuits, the Ketchup Advisory Board, and the Professional Organization of English Majors (POEM); it presented parodic serial melodramas, such as The Adventures of Guy Noir, Private Eye and The Lives of the Cowboys. Keillor voiced Noir, the cowboy Lefty, and other recurring characters, and provided lead or backup vocals for some of the show's musical numbers. The show aired from the Fitzgerald Theater in St. Paul.

  After the show's intermission, Keillor read clever and often humorous greetings to friends and family at home submitted by members of the theater audience in exchange for an honorarium. Also in the second half of the show, Keillor delivered a monologue called The News from Lake Wobegon, a fictitious town based in part on Keillor's hometown of Anoka, Minnesota, and on Freeport and other small towns in Stearns County, Minnesota, where he lived in the early 1970s. Lake Wobegon is a quintessentially Minnesota small town characterized by the narrator as a place "... where all the women are strong, all the men are good-looking, and all the children are above average." 

“…On October 27, 1987, I met and photographed Garrison Keillor in New York. I must say it was an extraordinary meeting, as Keillor had moved from Minnesota to New York…” — Czesław Czapliński. 

The original PHC ran until 1987, when Keillor ended it to focus on other projects. In 1989, he launched a new live radio program from New York City, The American Radio Company of the Air, which had essentially the same format as PHC. In 1992, he moved ARC back to St. Paul, and a year later changed the name back to A Prairie Home Companion; it remained a fixture of Saturday night radio broadcasting for decades.

In a March 2011 interview, Keillor announced that he would be retiring from A Prairie Home Companion in 2013; but in a December 2011 interview with the Sioux City Journal, Keillor said: "The show is going well. I love doing it. Why quit?" During an interview on July 20, 2015, Keillor announced his intent to retire from the show after the 2015–2016 season, saying, "I have a lot of other things that I want to do. I mean, nobody retires anymore. Writers never retire. But this is my last season. This tour this summer is the farewell tour."

Keillor's final episode of the show was recorded live for an audience of 18,000 fans at the Hollywood Bowl in California on July 1, 2016, and broadcast the next day, ending 42 seasons of the show. After the performance, President Barack Obama phoned Keillor to congratulate him. The show continued on October 15, 2016, with Chris Thile as its host.

At age 13, Keillor adopted the pen name "Garrison" to distinguish his personal life from his professional writing. He commonly uses "Garrison" in public and in other media. 

23Keillor has been called "[o]ne of the most perceptive and witty commentators about Midwestern life" by Randall Balmer in Encyclopedia of Evangelicalism. He has written numerous magazine and newspaper articles and more than a dozen books for adults as well as children. In addition to writing for The New Yorker, he has written for The Atlantic Monthly and National Geographic. He has also written for Salon.com and authored an advice column there under the name "Mr. Blue." Following a heart operation, he resigned on September 4, 2001, his last column being titled "Every dog has his day":

In April 2012, the store moved to a new location on Snelling Avenue across from Macalester College in the Macalester-Groveland neighborhood. In April 2019, Keillor sold his interest in the bookstore. The store was renamed Next Chapter and is in the same location.

Probably owing in part to his distinctive North-Central accent, Keillor is often used as a voice-over actor. Some notable appearances include:  • Voiceover artist for Honda UK's "the Power of Dreams" campaign. The campaign's most memorable advertisement is the 2003 Honda Accord commercial Cog, which features a Heath Robinson contraption (or Rube Goldberg machine) made entirely of car parts. The commercial ends with Keillor asking, "Isn't it nice when things just work?" Since then, Keillor has voiced the tagline for most if not all UK Honda advertisements, and even sang the voiceover in the 2004 Honda Diesel commercial Grrr. His most recent ad was a reworking of an existing commercial with digitally added England flags to tie in with the World Cup. Keillor's tagline was "Come on, England, keep the dream alive."  • Voice of the Norse god Odin in an episode of the Disney animated series Hercules  • Voice of Walt Whitman and other historical figures in Ken Burns's documentary series The Civil War and Baseball  • Narrator of "River of Dreams" Documentary at the National Mississippi River Museum and Aquarium in Dubuque, Iowa  • In 1991, Keillor released Songs of the Cat, an album of original and parody songs about cats.

In 2006, Keillor wrote and portrayed himself in the musical comedy film A Prairie Home Companion, directed by Robert Altman. It is a fictional representation of behind-the-scenes activities at the long-running public radio show of the same name. The film received mostly positive reviews and was a moderate box-office success on a small budget. It features an ensemble cast including Woody Harrelson, Tommy Lee Jones, Kevin Kline, Lindsay Lohan, Virginia Madsen, John C. Reilly, Maya Rudolph, Meryl Streep, and Lily Tomlin.

In a 2006 essay in Slate, Sam Anderson called Keillor "very clearly a genius. His range and stamina alone are incredible—after 30 years, he rarely repeats himself—and he has the genuine wisdom of a Cosby or Mark Twain." But Keillor's "willful simplicity," Anderson wrote, "is annoying because, after a while, it starts to feel prescriptive. Being a responsible adult doesn't necessarily mean speaking slowly about tomatoes." Anderson also noted that in 1985, when Time magazine called Keillor the funniest man in America, Bill Cosby said, "That's true if you're a pilgrim."

Keillor in 2014 Keillor is a member of the Democratic-Farmer-Labor Party. He is 6 ft 3 in (191 cm) tall. He considers himself a loner and prefers not to make eye contact with people. Though not formally diagnosed, he also considers himself to be on the high-functioning end of the autism spectrum. He spoke about his experiences as an autistic person in his keynote address at the 19th Annual Minnesota Autism Conference in 2014.

Keillor has been married three times. He was married to Mary Guntzel from 1965 to 1976; they had one son. From 1985 to 1990 he was married to Ulla Skaerved, a former exchange student from Denmark at Keillor's high school whom he re-encountered at a class reunion. In 1995, Keillor married classical string player Jenny Lind Nilsson (born 1957), who is also from Keillor's home town of Anoka, Minnesota. They have one daughter.

Between his first and second marriages, Keillor was romantically involved with Margaret Moos, who worked as a producer of A Prairie Home Companion.

On September 7, 2009, Keillor was briefly hospitalized after suffering a minor stroke. He returned to work a few days later.

In 2009, one of Keillor's "Old Scout" columns contained a reference to "lousy holiday songs by Jewish guys" and a complaint about "Silent Night" as rewritten by Unitarians, upsetting some readers. A Unitarian minister named Cynthia Landrum responded, "Listening to him talk about us over the years, it's becoming more and more evident that he isn't laughing with us—he's laughing at us", while Jeff Jacoby of The Boston Globe called Keillor "cranky and intolerant".

  Awards and other recognition: •A Prairie Home Companionreceived a Peabody Award in 1980; • Keillor received a Medal for Spoken Language from the American Academy of Arts and Letters in 1990; • In 1994, Keillor was inducted into the National Radio Hall of Fame; • He received a National Humanities Medal from the National Endowment for the Humanities in 1999; • In 2007, The Moth, a NYC-based not-for-profit storytelling organization, awarded Garrison Keillor the first Moth Award –Honoring the Art of the Raconteurat the annual Moth Ball; • In September 2007, Keillor was awarded the 2007 John Steinbeck Award, given to artists who capture "the spirit of Steinbeck's empathy, commitment to democratic values, and belief in the dignity of the common man."; • Keillor received a Grammy Award in 1988 for his recording of Lake Wobegon Days; • In 2016, he received the Fitzgerald Award for Achievement in American Literature; • He has also received two CableACE Awards and a George Foster Peabody Award.