PORTRET z HISTORIĄ Elie Wiesel

„…Od pierwszego człowieka do końca czasów jest i pozostanie słowo jedynym narzędziem, które pozwala ludziom wymieniać marzenia i tajemnice…” – Eliezer Wiesel.

  Elie Wiesel, właśc. Eliezer Wiesel (ur. 30 września 1928 w Syhocie Marmaroskim, zm. 2 lipca 2016 w Nowym Jorku) –pisarz i dziennikarz żydowskiego pochodzenia, laureat Pokojowej Nagrody Nobla (1986). Był profesorem nauk humanistycznych w Boston University.

Urodził się w Rumunii, w ortodoksyjnej rodzinie chasydów. Miał trzy siostry.

W czasie II wojny światowej był więźniem niemieckich obozów koncentracyjnych Auschwitz i Buchenwald. W Birkenau zginęły jego matka i siostra, a w Buchenwaldzie jego ojciec. Po wojnie wyjechał do Francji, gdzie studiował na Sorbonie i rozpoczął pracę dziennikarską jako współpracownik czasopism francuskich i izraelskich. W 1956 wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie w 1963 otrzymał obywatelstwo amerykańskie.

Był przewodniczącym amerykańskiej Presidential Commission on the Holocaust, później przemianowanej na U.S. Holocaust Memorial Council. Swoją działalność społeczno-polityczną i twórczość poświęcił martyrologii Żydów, ofiar zarówno nazizmu, jak i stalinizmu. Był inicjatorem budowy United States Holocaust Memorial Museum.

Napisał ponad 40 utworów, m.in. powieści, Un di Welt Hot Geszwign (A świat pozostał milczący, 1956), La nuit (Noc, 1958) La ville de la chance (1962), Le mendiant de Jerusalem (1968), Le testament d’un poete juif assassine (1980), L’oublie (1989), opowiadania, dramaty, opowieści chasydzkie i talmudyczne, eseje. W 1986 otrzymał pokojową Nagrodę Nobla. W Stanach Zjednoczonych otrzymał w 1986 Congressional Gold Medal of Achievement.  

„…Elie Wiesel spotykałem i fotografowałem przy różnych okazjach w Nowym Jorku, do dziś wspominam spotkanie w gmachu ONZ w Nowym Jorku, w obecności Sekretarza Generalnego - Javier Perez de Cuellar w grudniu 1985 r., gdzie w obecności ważnych postaci Wiesel przemawiał, wzbudzając duże zainteresowanie…” – Czesław Czapliński.

Był aktywnym syjonistą. W 1997 otrzymał odznaczenie Guardian of Zion Award. Prawdopodobnie po wojnie w latach 40. współpracował także z terrorystyczną organizacją Irgun, która dokonała głośnego zamachu na hotel King David w Jerozolimie.

27 marca 2008 został mu przyznany tytuł doktora hoboris causa Uniwersytetu gdańskiego.  

„...Zawsze opowiadaj się po jednej ze stron. Neutralność pomaga oprawcy, nigdy ofierze. Milczenie i cisza pomagadręczycielowi, nigdy dręczonemu…” – Elie Wiesel.  

W 2008 fundacja Wiesela straciła ponad 15 milionów dolarów (czyli prawie całe swoje zasoby finansowe) w wyniku działań piramidy Bernarda Madoffa, którego fundusz zarządzał jej majątkiem.

Ordery i odznaczenia: Krzyż Komandorski Orderu Legi Honorowej (Francja 1984), Krzyż Wielkiego Oficera Orderu Legii Honorowej (Francja, 1990), Medal Wolności (USA, 1992), Krzyż Wielki Orderu Legii Honorowej (Francja, 2001), Krzyż Wielkiego Oficera Orderu Legii Honorowej (Francja, 1990), Krzyż Komandorski Orderu Legii Honorowej (Francja, 1984). Krzyż Wielkiego Oficera Orderu Gwiazdy (Rumunia, 2002), Krzyż Komandorski Orderu Zasługi (Węgry, 2004), Kawaler Komandor Orderu Imperium (Wlk. Brytania, 2006), Medal Prezydencki Wyróżnienia (Izrael, 2013), Krzyż Wielkiego Oficera Orderu Zasługi RFN (Niemcy, 2014).

„…Przeciwieństwem miłości nie jest nienawiść, lecz obojętność. (…) A przeciwieństwem życia nie jest śmierć, lecz obojętność…” – Elie Wiesel.

PORTRAIT with HISTORY Elie Wiesel

“…From the first human being to the end of time, the word is and will remain the only tool that allows people to share dreams and secrets…” – Eliezer Wiesel.

Elie Wiesel, born Eliezer Wiesel (September 30, 1928, Sighetu Marmației – July 2, 2016, New York) – a writer and journalist of Jewish origin, laureate of the Nobel Peace Prize (1986). He was a professor of humanities at Boston University.He was born in Romania into an Orthodox Hasidic family. He had three sisters.

During World War II, he was a prisoner in the German concentration camps Auschwitz and Buchenwald. His mother and sister were killed in Birkenau, and his father died in Buchenwald. After the war, he moved to France, where he studied at the Sorbonne and began working as a journalist, contributing to French and Israeli magazines. In 1956, he moved to the United States, where he obtained American citizenship in 1963.

He served as chairman of the American Presidential Commission on the Holocaust, later renamed the U.S. Holocaust Memorial Council. He devoted his social and political activity, as well as his literary work, to the martyrdom of Jews—victims of both Nazism and Stalinism. He was the initiator of the construction of the United States Holocaust Memorial Museum.

He wrote over 40 works, including novels such as Un di Velt Hot Geshvign (And the World Remained Silent, 1956), La Nuit (Night, 1958), La Ville de la Chance (1962), Le Mendiant de Jérusalem (1968), Le Testament d’un poète juif assassiné (1980), L’Oublié (1989), as well as short stories, plays, Hasidic and Talmudic tales, and essays. In 1986, he was awarded the Nobel Peace Prize. In the United States, he received the Congressional Gold Medal of Achievement in 1986.

“…I met and photographed Elie Wiesel on various occasions in New York. To this day, I remember a meeting at the UN headquarters in New York in the presence of Secretary-General Javier Pérez de Cuéllar in December 1985, where Wiesel spoke before distinguished figures, arousing great interest…” – Czesław Czapliński.

He was an active Zionist. In 1997, he received the Guardian of Zion Award. It is likely that after the war, in the 1940s, he also cooperated with the Irgun organization, which carried out the well-known attack on the King David Hotel in Jerusalem.

On March 27, 2008, he was awarded an honorary doctorate from the University of Gdańsk.

“…Always take a stand. Neutrality helps the oppressor, never the victim. Silence and inaction help the tormentor, never the tormented…” – Elie Wiesel.

In 2008, Wiesel’s foundation lost over 15 million dollars (almost all of its financial resources) as a result of the Bernie Madoff Ponzi scheme, whose fund managed its assets.

Orders and decorations: Commander of the Legion of Honour (France, 1984), Grand Officer of the Legion of Honour (France, 1990), Presidential Medal of Freedom (USA, 1992), Grand Cross of the Legion of Honour (France, 2001), Grand Officer of the Order of the Star (Romania, 2002), Commander’s Cross of the Order of Merit (Hungary, 2004), Knight Commander of the Order of the British Empire (United Kingdom, 2006), Presidential Medal of Distinction (Israel, 2013), Grand Officer’s Cross of the Order of Merit of the Federal Republic of Germany (Germany, 2014).

“…The opposite of love is not hatred, but indifference. (…) And the opposite of life is not death, but indifference…”– Elie Wiesel.