top of page
Szukaj

PORTRET z HISTORIĄ Edward J.Moskal

Zdjęcie autora: Czesław Czapliński
Czesław Czapliński
5 godzin temu
5 minut(y) czytania

Edward Joseph Moskal (ur. 21 maja 1924 w Chicago, zm. 22 marca 2005 tamże) – przedsiębiorca polskiego pochodzenia, działacz polonijny, prezes Kongresu Polonii Amerykańskiej i Związku Narodowego Polskiego.

Był synem Józefa i Zofii z d. Grzyb, polskich przedsiębiorców zamieszkałych w Chicago, imigrantów wywodzących się z ziemi tarnowskiej. Jego ojciec i matka przybyli do Stanów Zjednoczonych odpowiednio w 1911 i 1910, pobrali się ok. 1914 i mieli w 1930 siedmioro dzieci. W 1930 jego ojciec był właścicielem sklepu tytoniowego i domu o wartości 14 tys. dolarów w Chicago, natomiast matka nie pracowała i nie posiadała obywatelstwa amerykańskiego. Ukończył polską szkołę katolicką im. św. Jana Kantego przy kościele pod tym wezwaniem w Chicago. Krótko pracował jako broker ubezpieczeniowy, a podczas II wojny światowej służył w armii amerykańskiej po zmobilizowaniu w wieku 18 lat. W 1942 wstąpił do Związku Narodowego Polskiego (ZNP, ang. PNA).

Po wojnie sprawował funkcję prezesa przedsiębiorstwa Alliance Printers & Publishers, które wydaje najstarszy polonijny dziennik w Stanach Zjednoczonych „Dziennik Związkowy” oraz dwutygodnik „Zgoda”. Prezesował również korporacji radiowej Alliance Communications Inc., do której należała nadająca programy w języku polskim radiostacja WPNA 1490 AM.

W 1963 wszedł do zarządu ZNP, a w 1967 został skarbnikiem Kongresu Polonii Amerykańskiej (KPA, ang. PAC). W 1988 objął po śmierci Alojzego Mazewskiego funkcję prezesa KPA i ZNP.

Współdziałał ze środowiskami Radia Maryja. Przeciwstawiał się wejściu Polski do Unii Europejskiej. Podejmował działania na rzecz wsparcia polskich starań o akcesję do NATO. Wartość pomocy charytatywnej zorganizowanej przez niego dla kraju jest szacowana na 200 mln dolarów.

 

„…Edward Moskala spotkałem i fotografowałem 17 czerwca 1990 r. w Nowym Jorku, jego zdjęcie znalazło się m.in. na okładce magazynu KARIERA (nr 8 1990). Był to ciekawy człowiek, niezwykle patriotyczny, mimo tego, że przez lata mieszkał poza Polską…” – Czesław Czapliński.

 

Zmarł 22 marca 2005. Nabożeństwo żałobne odbyło się w kościele świętego Jana Kantego w Chicago. Wzięła w nim udział delegacja Rządu RP, biskup Sławoj Leszek Głódź oraz niektórzy znani przedstawiciele Polonii. Pogrzeb odbył się 30 marca 2005 w Niles, na cmentarzu St. Adalbert.

Odznaczenia i wyróżnienia

Przyjął wznowiony przez Juliusza Nowina-Sokolnickiego w 1979 Order Świętego Stanisława. W 1993, za wybitne zasługi w działalności polonijnej oraz osiągnięcia w dziedzinie polsko-amerykańskiej współpracy prezydent Lech Wałęsa odznaczył go Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej. W 1997 został mianowany honorowym obywatelem Krakowa oraz doktorem honoris causa Akademii Medycznej w Poznaniu. W 1998 został odznaczony Medalem Polonia Mater Nostra Est. W maju 2001 został uhonorowany Złotym Orderem Matki Bożej Królowej Polski. W 2002 został honorowym obywatelem Dębicy, a w 2003 - Zamościa. Pośmiertnie w 2007 został uhonorowany Wawrzynem Polonijnym Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” (2007).


„…Odszedł od nas wielki patriota i obrońca polskości. Pozostawił jednak dziedzictwo, z którego nie wolno rezygnować, ani Polakom w Rzeczypospolitej, ani przedstawicielom Polonii. Prezes Edward Moskal pozostanie w naszej pamięci, jako wzór. Jego przesłaniem kierować powinni się także, a może przede wszystkim, polscy politycy, którzy często zapominają o moralnych aspektach swej działalności…” – Andrzej Lepper „Słowo pożegnalne – 30 marca 2005”.


PORTRAIT with HISTORY Edward J. Moskal

Edward Joseph Moskal (born May 21, 1924, in Chicago; died March 22, 2005, in the same city) – an American entrepreneur of Polish descent, Polish-American community activist, and president of the Polish American Congress and the Polish National Alliance.

He was the son of Józef and Zofia (née Grzyb), Polish entrepreneurs living in Chicago and immigrants originating from the Tarnów region. His father and mother arrived in the United States in 1911 and 1910, respectively. They married around 1914 and, by 1930, had seven children. In 1930, his father owned a tobacco shop and a house in Chicago valued at $14,000, while his mother did not work outside the home and did not hold American citizenship.

He graduated from St. John Cantius Polish Catholic School, affiliated with the church of the same name in Chicago. He briefly worked as an insurance broker and served in the United States Army during World War II after being drafted at the age of 18. In 1942, he joined the Polish National Alliance (PNA).

After the war, he served as president of Alliance Printers & Publishers, which publishes the oldest Polish-American daily newspaper in the United States, Dziennik Związkowy (Polish Daily News), as well as the biweekly publication Zgoda. He also headed Alliance Communications Inc., a broadcasting corporation that owned WPNA 1490 AM, a radio station broadcasting Polish-language programs.

In 1963, he joined the board of the Polish National Alliance, and in 1967, he became treasurer of the Polish American Congress (PAC). In 1988, following the death of Aloysius Mazewski, he assumed the presidency of both the PAC and the PNA.

He cooperated with circles associated with Radio Maryja. He opposed Poland’s accession to the European Union but actively supported Poland’s efforts to join NATO. The value of the charitable assistance he organized for Poland is estimated at $200 million.

“…I met and photographed Edward Moskal on June 17, 1990, in New York. Among other places, his photograph appeared on the cover of KARIERA magazine (No. 8, 1990). He was a fascinating man and an exceptionally devoted patriot, despite having lived outside Poland for many years…” – Czesław Czapliński.


He died on March 22, 2005. A funeral Mass was held at St. John Cantius Church in Chicago. It was attended by a delegation of the Government of the Republic of Poland, Bishop Sławoj Leszek Głódź, and several prominent representatives of the Polish-American community. He was buried on March 30, 2005, at St. Adalbert Cemetery in Niles, Illinois.

Decorations and Honors

He accepted the Order of Saint Stanislaus, revived in 1979 by Juliusz Nowina-Sokolnicki. In 1993, in recognition of his outstanding contributions to the Polish community abroad and his achievements in promoting Polish-American cooperation, President Lech Wałęsa awarded him the Commander’s Cross with Star of the Order of Merit of the Republic of Poland.


In 1997, he was named an honorary citizen of Kraków and received an honorary doctorate from the Poznań University of Medical Sciences. In 1998, he was awarded the Polonia Mater Nostra Est Medal. In May 2001, he was honored with the Golden Order of Our Lady, Queen of Poland. In 2002, he became an honorary citizen of Dębica, and in 2003, of Zamość. In 2007, he was posthumously awarded the Polish Diaspora Laurel (Wawrzyn Polonijny) by the Polish Community Association (Wspólnota Polska).

“…A great patriot and defender of Polish identity has left us. However, he has left behind a legacy that neither Poles in the Republic of Poland nor members of the Polish diaspora must abandon. President Edward Moskal will remain in our memory as a role model. His message should also guide Polish politicians, perhaps above all, as they often forget the moral aspects of their activities…” – Andrzej Lepper, Farewell Address, March 30, 2005.

 
 
 

Komentarze


  • Facebook Social Icon
  • YouTube Social  Icon
bottom of page