PORTRET z HISTORIĄ Anna Bojarska-Rutowicz

„…Przyszłość przyniesie to, co przyniesie, niezależnie od tego, jak bardzo będziemy się zadręczać…” – Joanna Opiat-Bojarska „Chodź ze mną”.

Anna Bojarska-Rutowicz, ps. Juliusz Nemo (ur. 1 października 1946 w Warszawie, zm. 26 lipca 2019 tamże) – polska pisarka, eseistka, autorka sztuk scenicznych i scenarzystka filmowa. Mieszkała w Paryżu.

Ukończyła studia na Wydziale Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego (praca magisterska z filozofii Pascala pod kierunkiem prof. Leszka Kołakowskiego) oraz Studium Dziennikarskie UW. W latach 1970–1975 była pracownikiem naukowym Instytutu Badań Współczesnych Problemów Kapitalizmu, jednocześnie pisząc pracę doktorską na temat teorii konwergencji (praca ukończona, lecz autorka nie przystąpiła do obrony).

Debiutowała w 1968 r. na łamach prasy jako felietonistka. Od tamtej pory była związana z wieloma tytułami prasowymi, między innymi z Gazetą Wyborczą, Polityką, Nowymi Książkami, Przeglądem Tygodniowym, Twoim Stylem.

Była autorką kilkudziesięciu książek i laureatką wielu nagród, między innymi międzynarodowej nagrody pokojowej im. Maksymiliana Kolbego-Reinholda Schneidera (1976), podziemnej nagrody Komitetu Kultury Niezależnej dla najlepszego eseisty, Nagrody im. Andrzeja Kijowskiego (1988), kilkukrotną laureatką nagrody „Książka Miesiąca” Warszawskiego Klubu Księgarza.

  Była siostrą Marii Bojarskiej i matką Maksa Bojarskiego, działacza lewicowego (m.in. wiceprezesa Unii Lewicy), związanego ze środowiskami antyklerykalnymi.

Została pochowana na cmentarzu komunalnym na Wólce Węglowej (Kwatera: S-X-4, Rząd: 17, Grób: 3). 

„…Współpracując przez lata z magazynem „Twój Styl”, spotkałem Joannę Opiat-Bojarską i zrobiłem jej zdjęcia 19 czerwca 1996 roku. To ciekawe, nie musiałem jej mówić, aby patrzyła w obiektyw, aby zdjęcie miało kontakt z oglądającym, na każdym zdjęciu tak jest. To co z perspektywy czasu mogę powiedzieć, była niezwykłą osobą…” – Czesław Czapliński.

Twórczość

Opowiadania 

• Stulecie obłoków (opowiadanie, 1970) 

• Pięć śmierci (szkice, 1990).

Powieści 

• Lakier (1979), 

• Ja (1984), 

• Agitka (wydana w „drugim obiegu” 1987),

• Madonna Pekaesów, czyli wyznania czytelnika-samicy (1988), 

• Chluba lunaparku (1988), 

• Modrzejewska: opowieść filmowa (1990), 

• Biedny Oscar, czyli Dwa razy o miłości (1992),

• Czego nauczył mnie August (1995),

• List otwarty do królowej Wiktorii (2001), 

• Bóg pali cygara (2004),

• Kozzmoss! (2004).

Pisma polityczne i ekonomiczne 

• Stefan Żeromski, Pisma polityczne. Wybór, opracowanie, wstęp i posłowie (1988), (Wydawnictwo Polonia, Londyn) 

• Zastrzelony jadłospis, czyli trochę mitologii polskiej (2004),

• Biznesmen idzie do raju (2004),

Biografie i wspomnienia 

• Śmierć „Ognia” (biografia Józefa Kurasia „Ognia”, wydana pod pseudonimem Juliusz Nemo, 1984) 

• Modrzejewska – opowieść filmowa (1990), 

• Siostry B (wspomnienia, wspólnie z Marią Bojarską, 1995),

• Urban (sui generis biografia Jerzego Urbana), Krajowa Agencja Promocyjna, Warszawa 1998,

Sztuki teatralne 

• Lekcja polskiego (reżyseria Andrzeja Wajdy, w roli głównej Tadeusz Łomnicki, 1988, kolejne realizacje teatralne 1994, 2000, 2013, 2016, 2017) 

• Meeting (kolejne realizacje teatralne 1992, 1994, 2009)

Scenariusze seriali telewizyjnych 

• Modrzejewska (reżyseria Jan Łomnicki, w roli głównej Krystyna Janda, 1990) 

• Męskie-żeńskie (reżyseria Krystyna Janda, w roli głównej Maria Seweryn, 2003-2004).

PORTRAIT with HISTORY Anna Bojarska-Rutowicz

"…The future will bring whatever it brings, no matter how much we torment ourselves…” — Joanna Opiat-Bojarska, Chodź ze mną (Come with Me).

Anna Bojarska-Rutowicz, pen name Juliusz Nemo (born October 1, 1946, in Warsaw; died July 26, 2019, in Warsaw) was a Polish writer, essayist, playwright, and screenwriter. She lived in Paris.

She graduated from the Faculty of Philosophy at the University of Warsaw, where she wrote her master’s thesis on Pascal’s philosophy under the supervision of Professor Leszek Kołakowski, and also completed the University of Warsaw’s Journalism Studies program. From 1970 to 1975, she worked as a research fellow at the Institute for Research on Contemporary Problems of Capitalism, while simultaneously writing her doctoral dissertation on convergence theory. She completed the dissertation but did not proceed to defend it.

She made her debut in the press in 1968 as a columnist. From then on, she contributed to numerous publications, including Gazeta Wyborcza, Polityka, Nowe Książki, Przegląd Tygodniowy, and Twój Styl.

She was the author of several dozen books and received numerous awards, including the international Maximilian Kolbe–Reinhold Schneider Peace Prize (1976), an underground Independent Culture Committee award for best essayist, the Andrzej Kijowski Award (1988), and the Book of the Month award from the Warsaw Booksellers’ Club, which she received several times.

She was the sister of Maria Bojarska and the mother of Maks Bojarski, a left-wing activist, including former vice-president of the Union of the Left, associated with anti-clerical circles.

She was buried at the municipal cemetery in Wólka Węglowa, Warsaw (Section S-X-4, Row 17, Grave 3).

"…Having worked for many years with the magazine Twój Styl, I met Joanna Opiat-Bojarska and photographed her on June 19, 1996. Interestingly, I did not have to tell her to look into the lens in order for the photograph to establish a connection with the viewer—that is evident in every photograph. Looking back, what I can say is that she was an extraordinary person…”  — Czesław Czapliński.

Works

Short Stories

• Stulecie obłoków (The Century of Clouds), short story (1970)

• Pięć śmierci (Five Deaths), sketches (1990)

Novels

• Lakier (Lacquer) (1979)

• Ja (I) (1984)

• Agitka (Propaganda Piece), published in the underground press (1987)

• Madonna Pekaesów, czyli wyznania czytelnika-samicy (Madonna of the Pekaes Buses, or Confessions of a Female Reader) (1988)

• Chluba lunaparku (The Pride of the Amusement Park) (1988)

• Modrzejewska: opowieść filmowa (Modrzejewska: A Film Story) (1990)

• Biedny Oscar, czyli Dwa razy o miłości (Poor Oscar, or Twice About Love) (1992)

• Czego nauczył mnie August (What August Taught Me) (1995)

• List otwarty do królowej Wiktorii (An Open Letter to Queen Victoria) (2001)

• Bóg pali cygara (God Smokes Cigars) (2004)• Kozzmoss! (2004)

Political and Economic Writings

• Stefan Żeromski, Pisma polityczne (Stefan Żeromski, Political Writings) — selection, editing, introduction, and afterword (1988), Polonia Publishing House, London• Zastrzelony jadłospis, czyli trochę mitologii polskiej (The Shot Menu, or a Bit of Polish Mythology) (2004)

• Biznesmen idzie do raju (The Businessman Goes to Heaven) (2004)

Biographies and Memoirs

• Śmierć „Ognia” (The Death of “Ogień”) — biography of Józef Kuraś, known as “Ogień,” published under the pen name Juliusz Nemo (1984)• Modrzejewska — a film story (1990)

• Siostry B (The B Sisters) — memoirs, co-written with Maria Bojarska (1995)

• Urban — a sui generis biography of Jerzy Urban, Krajowa Agencja Promocyjna, Warsaw (1998)

Theatrical Plays

• Lekcja polskiego (A Polish Lesson) — directed by Andrzej Wajda, starring Tadeusz Łomnicki (1988); subsequent theatrical productions in 1994, 2000, 2013, 2016, and 2017

• Meeting — subsequent theatrical productions in 1992, 1994, and 2009

Television Series Screenplays

• Modrzejewska — directed by Jan Łomnicki, starring Krystyna Janda (1990)

• Męskie-żeńskie (Male-Female) — directed by Krystyna Janda, starring Maria Seweryn (2003–2004)