PORETRET z HISTORIĄ Tadeusz Dominik

„…Moje malarstwo jest w całości efektem otwarcia na naturę, jest inspirowane naturą. Nie ilustruję natury, ale swoimi obrazami otwieram drogę widzowi do jej własnego przeżywania…” –Tadeusz Dominik.

Tadeusz Dominik (ur. 14 stycznia 1928 w Szymanowie, zm. 20 maja 2014 w Warszawie) – polski malarz, grafik, rzeźbiarz, twórca tkanin artystycznych i ceramik.

Pochodził z ubogiej rodziny rolniczej. W latach 1946–1951 studiował malarstwo w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Dyplom uzyskał w 1953 w pracowni Jana Cybisa. Jeszcze przed jego otrzymaniem został asystentem w pracowni Wacława Waśkowskiego na Wydziale Grafiki. Był stypendystą Rządu Francuskiego (1958–1959) i Ford Foundation (1961–1962). W Akademii przeszedł wszystkie stopnie kariery akademickiej od asystenta do profesora zwyczajnego, którym został w 1988. Dwukrotnie, w latach 1971–1974 i 1987–1989, był dziekanem Wydziału Malarstwa ASP. W 1990 przeszedł na emeryturę.

Bezpośrednio po studiach zajmował się grafiką, a od połowy lat 50. uprawiał malarstwo i tkaninę artystyczną. Debiutował w 1951 na VII Wystawie Plastyki w Radomiu. Jego pierwsza wystawa indywidualna odbyła się w Zachęcie w 1957. Za granicą zadebiutował pokazem prac (cykl drzeworytów pt. „Macierzyństwo”) na XXVIII Biennale w Wenecji w 1956. Jego prace znajdują się w zbiorach Muzeów Narodowych: w Warszawie, Krakowie, Poznaniu, Wrocławiu, Szczecinie, a także w Museum of Modern Art w Nowym Jorku, Museo de Bellas Artes w Caracas, Galerii Albertina w Wiedniu, Stedelijk Museum w Amsterdamie oraz w kolekcjach prywatnych w kraju i za granicą.

„…Miałem możliwość odwiedzenia Tadeusza Dominika 14 października 2008 r. w jego pracowni w Łomiankach. Muszę powiedzieć, że był to wyjątkowo ciepły, skromny człowiek, a z mojej obserwacji wielki artysta…” – Czesław Czapliński.

Zmarł 20 maja 2014 i został pochowany w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera 30BII-tuje-16).

Malarstwo Tadeusza Dominika cechuje styl, który łączy w sobie abstrakcyjne motywy inspirowane przyrodą z tradycjami polskiego koloryzmu. Nie ilustrował natury, tylko zachęcał do indywidualnego jej odbioru. Zbigniew Herbert opisał świat Dominika jako „ogniste słoneczne koła, kwiaty, patyki w płocie, dzbany, bochny chleba, trawa”.

Prace Dominika były prezentowane także na licznych wystawach tymczasowych – indywidualnych i zbiorowych, m.in. na Guggenheim International Award (Nowy Jork, 1958), w Galerii Lambert (Paryż, 1959), Galerie für Moderne Kunst Varrelbisch (Hamburg, 1988), Starej Kordegardzie (Warszawa, 1988), Gallerie Lanterna (Sztokholm, 1990), Muzeum Archidiecezji Warszawskiej („Tadeusz Dominik i uczniowie”, 1992) i na Expo '92 (Sewilla).

Nagrody i odznaczenia

• 1955 Laureat Ogólnopolskiej Wystawy Młodej Plastyki

• 1964 Laureat Le Festival International d’Art Contemporain (Monte Carlo)

• 1973 Nagroda im. Jana Cybisa

• 1973 Nagroda im. George’a Rowneya (Londyn)

• 2004 Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski

• 2008 Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP w dziedzinie sztuk plastycznych

• 2010 Nagroda im. Kazimierza Ostrowskiego

• 2013 Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Bibliografia

• culture.pl – Tadeusz Dominik

• Agra Art – Tadeusz Dominik. agraart.pl.

• Jestem dzieckiem szczęścia, film dok., scenariusz i realizacja: Róża Fabjanowska, Sławomir Malcharek, TVP 2009.

PORTRAIT with HISTORY Tadeusz Dominik

“…My painting is entirely the result of an openness to nature; it is inspired by nature. I do not illustrate nature, but through my paintings I open a path for the viewer to experience it in their own way…” — Tadeusz Dominik.

Tadeusz Dominik (born January 14, 1928, in Szymanów; died May 20, 2014, in Warsaw) was a Polish painter, graphic artist, sculptor, and creator of artistic textiles and ceramics.

He came from a poor farming family. From 1946 to 1951, he studied painting at the Academy of Fine Arts in Warsaw, receiving his diploma in 1953 from the studio of Jan Cybis. Even before completing his studies, he became an assistant in Wacław Waśkowski’s studio at the Faculty of Graphic Arts. He received scholarships from the French Government (1958–1959) and the Ford Foundation (1961–1962). At the Academy, he progressed through every stage of the academic career, from assistant to full professor, a position he attained in 1988. He served twice as Dean of the Faculty of Painting, from 1971 to 1974 and from 1987 to 1989. He retired in 1990. Immediately after his studies, Dominik concentrated on graphic arts, and from the mid-1950s onward, he worked in painting and artistic textiles. He made his debut in 1951 at the Seventh Exhibition of Fine Arts in Radom. His first solo exhibition was held at the Zachęta National Gallery of Art in Warsaw in 1957. He made his international debut at the 28th Venice Biennale in 1956, presenting a series of woodcuts entitled Motherhood.

His works are held in the collections of Poland’s National Museums in Warsaw, Kraków, Poznań, Wrocław, and Szczecin, as well as the Museum of Modern Art in New York, the Museo de Bellas Artes in Caracas, the Albertina in Vienna, the Stedelijk Museum in Amsterdam, and private collections in Poland and abroad.

“…I had the opportunity to visit Tadeusz Dominik on October 14, 2008, in his studio in Łomianki. I must say that he was an exceptionally warm and modest man and, in my observation, a great artist…” — Czesław Czapliński.

Dominik died on May 20, 2014, and was buried in the Avenue of the Distinguished at the Powązki Military Cemetery in Warsaw.

Tadeusz Dominik’s painting is characterized by a style that combines abstract motifs inspired by nature with the traditions of Polish Colorism. Rather than illustrating nature, he encouraged viewers to experience it individually. The poet Zbigniew Herbert described Dominik’s world as “fiery, sunny circles, flowers, sticks in a fence, jugs, loaves of bread, grass.”

Dominik’s works were also presented in numerous temporary solo and group exhibitions, including the Guggenheim International Award in New York (1958); Galerie Lambert in Paris (1959); Galerie für Moderne Kunst Varrelbisch in Hamburg (1988); Stara Kordegarda in Warsaw (1988); Gallerie Lanterna in Stockholm (1990); the exhibition Tadeusz Dominik and His Students at the Museum of the Warsaw Archdiocese (1992); and Expo ’92 in Seville.

Awards and Honors

• 1955 — Award winner at the National Exhibition of Young Visual Artists, Against War — Against Fascism.

• 1964 — Laureate of Le Festival International d’Art Contemporain in Monte Carlo.

• 1973 — Jan Cybis Award.

• 1973 — George Rowney Award, London.

• 2004 — Officer’s Cross of the Order of Polonia Restituta.

• 2008 — Award of the Minister of Culture and National Heritage of the Republic of Poland in the field of visual arts.

• 2010 — Kazimierz Ostrowski Award.

• 2013 — Gold Medal Gloria Artis for Merit to Culture.

Selected References

• Culture.pl — Tadeusz Dominik.

• Agra Art — Tadeusz Dominik.

• Jestem dzieckiem szczęścia (I Am a Child of Fortune), documentary film, written and directed by Róża Fabjanowska and Sławomir Malcharek, TVP, 2009.