Szukaj
  • Czesław Czapliński

PORTRET z HISTORIĄ Richard Avedon


„…Czasami myślę, że wszystkie moje zdjęcia to tylko moje zdjęcia. Moją troską jest ... ludzkie położenie; tylko to, co uważam za ludzkie, może być po prostu moje…” – Richard Avedon.

„…Moje portrety dotyczą mnie bardziej niż ludzi, których fotografuję…” – Richard Avedon.

Richard Avedon (ur. 15 maja 1923 w Nowym Jorku – zm. 1 października 2004 w San Antonio w Teksasie) portrecista i fotograf mody.

Pracował dla „Harper's Bazaar” i „Vogue”. Nekrolog opublikowany w „The New York Times” powiedział, że „jego zdjęcia mody i portretu pomogły zdefiniować obraz stylu, piękna i kultury Ameryki w ciągu ostatniego półwiecza”.

W latach 1944–1950 Avedon studiował fotografię u Alexeya Brodovitcha w swoim laboratorium projektowym w The New School for Social Research w Nowym Jorku.

W 1946 r. Avedon założył własne studio i zaczął dostarczać zdjęcia do magazynów, w tym „Vogue” i „Life”. Wkrótce został głównym fotografem „Harper's Bazaar”. Avedon nie zgodne ze standardową techniką robienia studyjnych zdjęć mody, w których modele stały bez emocji i pozornie obojętne na aparat. Zamiast tego Avedon pokazał modele pełne emocji, uśmiechnięte, śmiejące się i wiele razy w akcji na zewnątrz, co było wówczas rewolucyjne.

Kiedy Diana Vreeland opuściła „Harper's Bazaar” dla „Vogue” w 1962 roku, Avedon dołączył do niej jako fotograf. Został głównym fotografem w „Vogue” i sfotografował większość okładek od 1973 r., dopóki Anna Wintour nie została redaktorem naczelnym pod koniec 1988 r. Wśród jego serii reklam mody warto wymienić powtarzające się sesje dla Gianni Versace, począwszy od kampanii wiosenno-letniej 1980. Sfotografował także kampanię Calvina Kleina z udziałem piętnastoletniej wówczas Brooke Shields, a także reżyserował ją w towarzyszących reklamach telewizyjnych.

Avedon zawsze był zainteresowany tym, jak portretowanie oddaje osobowość i duszę. Gdy jego reputacja fotografa stała się powszechnie znana, sfotografował wielu znanych ludzim.in.: Buster Keaton, Marilyn Monroe, Ezra Pound, Dwight D. Eisenhower, Andy Warhol. Jego portrety wyróżniają się minimalistycznym stylem, w którym osoba patrzy prosto w kamerę, postawioną przed czystym białym tłem. Avedon został pierwszym fotografem pracującym dla „The New Yorker” w 1992 r.

Od samego początku, mojego pobytu w Nowym Jorku (1979), byłem pod wrażeniem wówczas już wielkiego Avedona. Tak się złożyło, że byliśmy członkami tej samej profesjonalnej organizacji fotograficznej ASMP (American Society of Media Photographers), gdzie kilkakrotnie się spotykaliśmy na różnych wydarzeniach dla członków. Pamiętam, jak w 1988 r. w Warszawie, prezes ZPAF (Związku Polskich Artystów Fotografików) Paweł Pierściński, zaproponował, abym został Członkiem Honorowym ZPAF. Powiedziaem mu, że jestem członkiem ASMP i to mi wystarczy. Przekonał mnie jednak i Benedykt Jerzy Dorys i Edward Hartwig napisali dla mnie opinie i zostałem członkiem ZPAF.

Pierwszy raz fotografowałem Richarda Avedona w listopadzie 1985 r. w Nowym Jorku. Jak na pozycję, którą wówczas posiadał, przyszedł skromnie ubrany i jakby zawstydzony. Pamiętam, kiedy zaczęłem mu robić zdjęcia, opuszczał oczy, jakby się wstydząc, że ktoś się nim interesuje. Nie budował wokół siebie bastionu niedostępności i wielkości, to niewątpliwie pomagało mu jako fotografowi. To nie było sztuczne zachowanie, a bardzo naturalne, to się czuje. Fotografowałem Avedona ponownie w listopadzie 1989 r. i co ciekawe, zdjęcia, które ponownie mu wówczas zrobiłem, były bardzo podobne, ze względu na jego pozy.

Przez kilkadziesiąt lat Richard Avedon był wszechobecny — bo to najbardziej znany i najlepiej płatny fotograf mody oraz portrecista znanych osobistości w Nowym Jorku, czyli na świecie.

Trzeba powiedzieć, że kariera urodzonego w Nowym Jorku Avedona, rozpoczęła się w czasie Il wojny światowej, kiedy robił zdjęcia żołnierzy do kart identyfikacyjnych. A tak naprawdę, zaczęła się w 1944 roku (miał wtedy 22 lata) u Alexeya Brodovitcha, który był legendarnym dyrektorem artystycznym „Harper's Bazaar" w czasie studiów w nowojorskiej New School for Social Research.

Pierwszym i najbardziej chyba znanym albumem Avedona jest „Observations” (1959) z tekstem Trumana Capote, zaprojektowany przez Alexeya Brodovitcha, lepszych nazwisk trudno sobie wyobrazić. Później były: „Nothing personal" (1964) z tekstem Jamesa Boldwina, „Portrety. Noonday” (1976), “Na amerykańskim Zachodzie” (1985), ”Nowy Jork” (1985), “Autobiografia” (1993), „Dowód” (1994), „Made in France” (2001), „Richard Avedon Portraits” (2002), „Kobieta w lustrze” (2005), „Portrety mocy” (2008).

W twórczości Avedona od samego początku widać dwie skrajne tendencje. Jako fotograf mody robił zdjęcia pięknych modelek, jako portrecista szukał czegoś zupełnie odwrotnego. Na początku myślałem, że tego się nie da pogodzić, jednak on to potrafił. I zarówno w portrecie, jak i modzie zrobił oszałamiającą karierę.

Dla magazynu „The Rolling Stones” na dwustulecie Stanów Zjednoczonych, Avedon fotografował najbardziej wpływowych ludzi w Ameryce: Rockefellera, Forda, Kissingera, a fotografując Zachód Ameryki – anonimowych górników, robotników z fabryk, kelnerki...


Avedon miał wiele wystaw muzealnych na całym świecie. Jego pierwsza poważna retrospekcja odbyła się w Minneapolis Institute of Arts w 1970 roku. Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork, zaprezentował dwie wystawy indywidualne w trakcie swojego życia, w 1978 i 2002 r. W 1980 r. University Art Museum w Berkeley zorganizowało kolejną retrospekcję. Whitney Museum of American Art, Nowy Jork (1994) oraz w Louisiana Museum of Modern Art, Humlebaek, Dania (2007; który podróżował do Mediolanu, Paryża, Berlina, Amsterdamu i San Francisco, do 2009 r.). Dzieło Avedona od jego najwcześniejszych, rozbryzganych słońcem zdjęć w 1944 r. Po portrety w 2000 r., Które pokazują jego zmęczenie modą, Międzynarodowe Centrum Fotografii w 2009 r. Również w 2009 r. Corcoran Gallery of Art pokazała Richarda Avedona: „Portraits of Power”.

Prace Avedona znajdują się w najlepszych kolekcjach i muzeach na świecie m.in.: The Art Institute of Chicago, MoMA (Museum of Modern Art.) Nowy Jork; Metropolitan Museum of Art, Nowy Jork; Smithsonian's National Museum of American History, Waszyngton, D.C., Muzeum Sztuki Amerykańskiej Amona Cartera, Ft. Worth, Teksas; Centre Georges Pompidou, Paryż; Muzeum Izraela, Jerozolima. Fundacja Avedon, wspierana przez Leonarda A. Laudera i Larry'ego Gagosiana, przekazała 74 zdjęcia Avedon do Muzeum Izraela w 2013 r., Center for Creative Photography, Tucson, Arizona.

Avedon był wielokrotnie nagradzany m.in.: 1989: Nagroda za całokształt twórczości od Rady Projektantów Mody Ameryki, 1989: honorowy dyplom ukończenia Royal College of Art., 1993: Honorowy dyplom ukończenia Kenyon College, 1993: Nagroda Master of Photography International Centre of Photography, 1994: Honorowy dyplom ukończenia Parsons School of Design, 1994: Prix Nadar w swojej książce Dowody (1994), 2001: członek American Academy of Arts and Sciences, 2003: Kitty Carlisle Hart Award, Arts & Business Council, Nowy Jork, 2003: Medal 150. rocznicy Royal Photographic Society, 2003: National Arts Award za całokształt twórczości, 2003: Specjalny medal 150. rocznicy Królewskiego Towarzystwa Fotograficznego i Honorowa Drużyna (HonFRPS), 2017: International Photography Hall of Fame, St. Louis.

W 2010 r. w Domu Aukcyjnym Christie's osiągnięto rekordową cenę 719,000 funtów za wyjątkowy, wysoki na siedem stóp wydrukkimodelu Dovima, pozującej w wieczorowej sukni Christian Diora ze słoniami z Cirque d'Hiver w Paryżu, w 1955 r. Ten szczególny wydruk, największy z tego zdjęcia, powstał w 1978 roku dla retrospektywy mody Avedona w Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku i został kupiony przez Maison Christian Dior.

The Richard Avedon Foundation to prywatna działająca fundacja, zorganizowana przez Avedona jeszcze za jego życia. Prace rozpoczęły się wkrótce po jego śmierci w 2004 r. Fundacja znajduje się w Nowym Jorku i stanowi archiwum zdjęć, negatywów, publikacji, artykułów i materiałów archiwalnych o Avedonie.

PORTRAIT with HISTORY Richard Avedon (1923-2004)

“…Sometimes I think all my pictures are just pictures of me. My concern is... the human predicament; only what I consider the human predicament may simply be my own…” – Richard Avedon.

“…My portraits are more about me than they are about the people I photograph…” – Richard Avedon.

Richard Avedon (born May 15, 1923 in New York - died October 1, 2004 in San Antonio, Texas) portraitist and fashion photographer.

He worked for "Harper's Bazaar" and "Vogue". The obituary published in The New York Times said that "his fashion and portrait photos have helped define the image of America's style, beauty and culture over the past half century."

In 1944–1950 Avedon studied photography with Alexey Brodovitch in his design laboratory at The New School for Social Research in New York.

In 1946, Avedon founded his own studio and began providing photos to magazines, including "Vogue" and "Life". Soon he became the main photographer of "Harper's Bazaar". Avedon does not comply with the standard technique of taking studio fashion photos in which models stood without emotions and seemingly indifferent to the camera. Instead, Avedon showed models full of emotions, smiling, laughing and many times in action outside, which was revolutionary at the time.

When Diana Vreeland left Harper's Bazaar for Vogue in 1962, Avedon joined her as a photographer. He became the main photographer in "Vogue" and photographed most of the covers from 1973 until Anna Wintour became the editor-in-chief at the end of 1988. Among his series of fashion commercials, it is worth mentioning repeated sessions for Gianni Versace, starting in the spring-summer 1980 campaign. He also photographed Calvin Klein's campaign with the then fifteen-year-old Brooke Shields, and also directed it in accompanying television commercials.

Avedon has always been interested in how portraying reflects personality and soul. When his photographer's reputation became widely known, he photographed many famous people, including Buster Keaton, Marilyn Monroe, Ezra Pound, Dwight D. Eisenhower, and Andy Warhol. His portraits are distinguished by a minimalist style in which a person looks directly at the camera, set against a pure white background. Avedon became the first photographer working for "The New Yorker" in 1992. From the very beginning of my stay in New York (1979), I was impressed by the great Avedon. It so happened that we were members of the same professional photography organization ASMP (American Society of Media Photographers), where we met several times at various events for members. I remember in 1988 in Warsaw, the president of ZPAF (Association of Polish Art Photographers) Paweł Pierściński, proposed that I become an Honorary Member of ZPAF. I told him that I was a member of ASMP and that would be enough for me. However, I was convinced and Benedykt Jerzy Dorys and Edward Hartwig wrote opinions for me and I became a member of ZPAF. I photographed Richard Avedon for the first time in November 1985 in New York. As for the position he had then, he came modestly dressed and as if ashamed. I remember when I started taking pictures of him, he was lowering his eyes, as if ashamed that someone was interested in him. He did not build a bastion of inaccessibility and greatness around him, this undoubtedly helped him as a photographer. It was not artificial behavior, but very natural, it feels. I photographed Avedon again in November 1989, and interestingly, the photos I took of him again were very similar because of his poses.

For several decades, Richard Avedon was ubiquitous - because he is the most known and best-paid fashion photographer and portraitist of famous personalities in New York, i.e. in the world.

It must be said that the career of Avedon, who was born in New York, began during Il World War, when he took photos of soldiers for identification cards. In fact, it began in 1944 (he was 22 at the time) with Alexey Brodovitch, who was the legendary artistic director of "Harper's Bazaar" while studying at New York's New School for Social Research.

Avedon's first and probably best known album is "Observations" (1959) with the lyrics by Truman Capote, designed by Alexey Brodovitch, better names are hard to imagine. Later there were: "Nothing personal" (1964) with a text by James Boldwin, "Portraits. Noonday" (1976), "In the American West" (1985), "New York" (1985), "Autobiography" (1993), "Proof "(1994)," Made in France "(2001)," Richard Avedon Portraits "(2002)," Woman in the Mirror "(2005)," Portraits of Power "(2008).

From the very beginning Avedon's work shows two extreme tendencies. As a fashion photographer, he took photos of beautiful models, as a portraitist he looked for something quite the opposite. At first I thought it couldn't be reconciled, but he did. And in both portrait and fashion he made a stunning career.

For the "The Rolling Stones" magazine on the bicentenary of the United States, Avedon photographed the most influential people in America: Rockefeller, Ford, Kissinger, and photographed the West of America - anonymous miners, factory workers, waitresses ...

Avedon has had many museum exhibitions around the world. His first major flashback took place at the Minneapolis Institute of Arts in 1970. The Metropolitan Museum of Art, New York, presented two solo exhibitions during his life, in 1978 and 2002. In 1980, the University Art Museum in Berkeley organized another retrospective. Whitney Museum of American Art, New York (1994) and the Louisiana Museum of Modern Art, Humlebaek, Denmark (2007; who traveled to Milan, Paris, Berlin, Amsterdam and San Francisco, until 2009). Avedon's work from his earliest sun-splashed photos in 1944. For portraits in 2000 that show his tiredness with fashion, the International Center of Photography in 2009. Also in 2009, the Corcoran Gallery of Art showed Richard Avedon: "Portraits of Power ".

Avedon's works are in the best collections and museums in the world, among others: The Art Institute of Chicago, MoMA (Museum of Modern Art.) New York; Metropolitan Museum of Art, New York; Smithsonian's National Museum of American History, Washington, D.C., Amon Carter Museum of American Art, Ft. Worth, Texas; Center Georges Pompidou, Paris; Israel Museum, Jerusalem. The Avedon Foundation, supported by Leonard A. Lauder and Larry Gagosian, donated 74 Avedon photos to the Israel Museum in 2013, Center for Creative Photography, Tucson, Arizona.

Avedon has been awarded many times, among others: 1989: Lifetime Achievement Award from the American Fashion Designers Council, 1989: honorary diploma from the Royal College of Art, 1993: Honorary diploma from Kenyon College, 1993: Master of Photography Award from the International Center of Photography , 1994: Honorary Diploma of Parsons School of Design, 1994: Prix Nadar in his book Dowody (1994), 2001: member of the American Academy of Arts and Sciences, 2003: Kitty Carlisle Hart Award, Arts & Business Council, New York, 2003: Medal of the 150th Anniversary of the Royal Photographic Society, 2003: National Arts Award for Lifetime Achievement, 2003: Special Medal of the 150th Anniversary of the Royal Photographic Society and Honorary Team (HonFRPS), 2017: International Photography Hall of Fame, St. Louis. In 2010, the Christie's Auction House achieved a record price of £ 719.000 for the unique, seven-foot Dovima print model, posing in a Christian Diora evening dress with elephants from Cirque d'Hiver in Paris in 1955. This particular print, the largest of this The photo was created in 1978 for the Avedon fashion retrospective at the Metropolitan Museum of Art in New York and was bought by Maison Christian Dior. The Richard Avedon Foundation is a private operating foundation, organized by Avedon during his lifetime. Work began shortly after his death in 2004. The Foundation is located in New York and is an archive of photos, negatives, publications, articles and archival materials about Avedon.


  • Facebook Social Icon
  • YouTube Social  Icon