Szukaj
  • Czesław Czapliński

PORTRET z HISTORIĄ Jerzy Dziewulski


„…W taktyce terroryzmu istnieje podstawowa zasada, nigdy nie uderzaj tam, gdzie się ewentualnie ciebie spodziewają, uderz zawsze tam, gdzie jesteś kompletnie anonimowy, gdzie niczego się nie spodziewają…” – Jerzy Dziewulski.


Jerzy Maciej Dziewulski (ur. 15 grudnia 1943 w Warszawie) – polityk, policjant i antyterrorysta.

Kierował i brał udział w wielu akcjach antyterrorystycznych, ze strony polskiej był jednym z dowódców operacji Most. Jako jedyny policjant w Polsce został trzykrotnie odznaczony Medalem za Ofiarność i Odwagę. Był doradcą prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego do spraw bezpieczeństwa (1996–1997), a także posłem na Sejm I, II, III i IV kadencji (1991–2005).

Po odbyciu służby wojskowej, którą ukończył jako sierżant podchorąży, podjął pracę zawodową w MO. Od 1966 do 1991 pracował w Komendzie Stołecznej MO (w 1983 przekształconej w Stołeczny Urząd Spraw Wewnętrznych, a w 1990 w Komendę Stołeczną Policji), pełniąc m.in. funkcję dowódcy jednostki antyterrorystycznej na lotnisku Okęcie w Warszawie. 14 marca 1980 był jedną z pierwszych osób prowadzących akcję rozpoznawczą i ratunkową po katastrofie lotniczej samolotu „Mikołaj Kopernik”, w której zginęło 87 osób, w tym piosenkarka Anna Jantar. Siedem lat później, 9 maja 1987, prowadził podobne czynności po katastrofie lotniczej w Lesie Kabackim.

W 1980 ukończył studia magisterskie na Wydziale Prawa i Administracji UW. Odbył szkolenie w siłach specjalnych Izraela, uzyskując uprawnienia specjalisty taktyki i techniki walki z terroryzmem, a także szkolenia prowadzone przez instytucje publiczne w Stanach Zjednoczonych, Francji i Niemczech. Uzyskał liczne licencje (m.in. licencję strzelca wyborowego, licencję specjalisty do walki z terroryzmem i bandytyzmem), a także uprawnienia, w tym instruktora strzeleckiego z broni palnej krótkiej i długiej. Został specjalistą w wyszukiwaniu i neutralizacji środków i urządzeń wybuchowych oraz specjalistą w posługiwaniu się bronią specjalnego przeznaczenia.

W latach 1990-92 Dziewulski brał udział w operacji „Most” – największa operacja służb specjalnych w historii świata. Przez dwa lata polskie służby specjalne prowadziły tajną operację, której skala, zasięg i stopień niebezpieczeństwa nie miały precedensu. Mimo tych trudności akcja zakończyła się pełnym sukcesem. Most – kryptonim operacji przerzutu ponad 40 tys. Żydów z ZSRR i Rosji do Izraela w latach 1990–1992. Jerzy Dziewulski, którego jednostka ochraniała Okęcie, tak opisuje to w swojej książce, której podtytuł brzmi „O kulisach III RP”: „Dwie godziny przed przylotem moje transportery opancerzone plus radiowozy z załogą polsko-izraelską patrolują płytę lotniska. Do tego antyterroryści obstawiający lotnisko. Poza tym ciągle w gotowości są jeepy i helikopter Mi-2. Kiedy izraelska maszyna ląduje, przejmujemy ją na głównym pasie lądowania, dalej UAZ-ami jedziemy obok i za samolotem, kontrolujemy, by nikt nie wykręcił jakiegoś numeru. (…) Maszyny były stawiane na uboczu, chodziło o to, żeby zawsze były z każdej strony osłonięte, przesłonięte hangarem czy innym samolotem. (…) W samolocie otwierały się drzwi, opuszczały się schody, wychodziło kilku oficerów ochrony z jednostki Sajjeret Matkal. Ich zadaniem było pilnować samolotu. Jeden siedział z przodu samolotu, drugi pilnował ogona. Do samolotu nie można było podejść, był jakby eksterytorialny… Jego bezpośrednią ochroną zajmowały się izraelskie służby specjalne”.

W 1991 przeniósł się do Komendy Głównej Policji, gdzie pełnił funkcję głównego specjalisty. Z Policji odszedł w 1998 w stopniu młodszego inspektora, co było konsekwencją wprowadzenia konstytucyjnego zakazu łączenia mandatu poselskiego ze służbą w tej formacji.

Kierował działaniami podczas 13 zamachów terrorystycznych, także na pokładach samolotów, wyprowadzając 765 pasażerów z sytuacji bezpośredniego zagrożenia zdrowia lub życia; w czasie tych akcji nie zginął żaden z pasażerów. Ze strony polskiej osłaniał oraz pełnił funkcję dowódcy operacji Most, która umożliwiła przerzut osób pochodzenia żydowskiego z krajów byłego ZSRR do Izraela. Za przeprowadzenie tej operacji został odznaczony przez stronę polską i izraelską.

Był dwukrotnie ranny podczas służby. Jako jedyny policjant w Polsce został trzykrotnie odznaczony Medalem za Ofiarność i Odwagę.

Jako konsultant brał udział w produkcji polskiego serialu kryminalnego 07 zgłoś się. Wystąpił w nim w czterech odcinkach 18–21 z lat 1984–1987.

Po zakończeniu w 2005 działalności politycznej zajął się prowadzeniem działalności gospodarczej jako doradca w zakresie bezpieczeństwa. Jako ekspert ds. antyterroryzmu występował w roli komentatora programów telewizyjnych.

Był członkiem PZPR. W wyborach w 1991 został posłem I kadencji z listy Polskiej Partii Przyjaciół Piwa. W 1993 i 1997 był ponownie wybierany do Sejmu z ramienia SLD.

Podczas kampanii prezydenckiej w 1995 odpowiadał za ochronę Aleksandra Kwaśniewskiego. Od grudnia 1995 do maja 1996 pełnił nieetatową funkcję jego sekretarza osobistego. W latach 1996–1997 zajmował stanowisko doradcy prezydenta RP ds. bezpieczeństwa. W 1999 został członkiem SLD.

W wyborach w 2001 po raz czwarty uzyskał mandat poselski z listy SLD-UP w okręgu olsztyńskim. Jako poseł zasiadał w Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych (był dwukrotnie zastępcą przewodniczącego tej komisji) i w Komisji Łączności z Polakami za Granicą. W 2005 jako kandydat niezależny bez powodzenia startował w wyborach do Senatu.

Współautor książek, w formie wywiadów rzek przeprowadzonych z nim przez Krzysztofa Pyzię, zatytułowanych: Jerzy Dziewulski o polskiej policji (2017), Jerzy Dziewulski o terrorystach w Polsce (2018) oraz Jerzy Dziewulski o kulisach III RP (2019).

Odznaczony m.in. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem za Ofiarność i Odwagę (trzykrotnie).

W młodości grał w piłkę nożną oraz w hokeja na lodzie, uprawiał także m.in. kolarstwo i boks. Został również instruktorem narciarskim. Jest pasjonatem motoryzacji. Brał udział w wyścigach motocyklowych i rajdach samochodowych, m.in. Gumball 3000 i Rage-Race. Jest właścicielem licznych motocykli i samochodów, m.in. różnych modeli Chevroleta Corvette, w tym egzemplarza wersji C1 z 1956.

Zetknąłem się z Jerzym Dziewulskim dzięki jego zainteresowaniu amerykańskimi samochodami wyścigowymi Chevrolet Corvette i motorami Harley Davidson. A dodatkowo dlatego, że przyjeżdżał nimi na kawę na Pl.Konstytucji, gdzie ja też bywałem. Popatrzeć na i posłuchać, najbardziej rozpoznawalnego komandosa w Polsce, było niesamowicie intrygujące. Pamiętam, że długo rozmawialiśmy o WTC i September 11 w Nowym Jorku. Po precyzyjnym umówieniu się, spotkaliśmy się na zdjęcia, na pasie startowym lotniska Okęcie 8 września 2002 r. Muszę powiedzieć, że on nie udawał i nie popisywał się, jeździł genialnie. Wiem coś o tym, bo robiłem kilku wybitnych kierowców rajdowych. Niezwykłej atmosfery dodawała towarzysząca mu jego piękna żona.

Dwa lata później 24 lipca 2004 r. odwiedziłem go w domu w Warszawie, gdzie po kontuzji, chodził przy użyciu kul, ćwiczył intensywnie aby z tego wyjść, na ścianie zobaczyłem swoje zdjęcia oprawione z pierwszej sesji. Muszę powiedzieć nieskromnie, że nie jest to rzadkie, ale zawsze bardzo miłe.

„…Strzelałem się z Palestyńczykami, w Warszawie, na lotnisku, na Okęciu. Próbowali wywieźć niezgodnie z prawem człowieka, który został skazany na karę śmierci przez Arafata, to były dawne czasy [...] strzelec wyborowy widząc zagrożenie życia oddał strzał bez mojej komendy, musiałem podbić karabin. Sytuacja była dramatyczna i minister spraw wewnętrznych w osobie Pana Kiszczaka zadzwonił do mnie, i wydał wyraźne polecenie: on ma wylecieć. [...] Wyleciał niestety, został skazany na karę śmierci, karę śmierci wykonano, dramatyczna sytuacja…” – Jerzy Dziewulski.



PORTRAIT with HISTORY Jerzy Dziewulski

"... There is a basic rule in the tactic of terrorism, never hit where they possibly expect you, always hit where you are completely anonymous, where they don't expect anything ..." - Jerzy Dziewulski.


Jerzy Maciej Dziewulski (born December 15, 1943 in Warsaw) - politician, policeman and anti-terrorist.

He directed and took part in many anti-terrorist actions, on the Polish side he was one of the commanders of Operation Bridge. As the only policeman in Poland, he was awarded the Medal for Sacrifice and Courage three times. He was an advisor to the President of the Republic of Poland, Aleksander Kwaśniewski, on security matters (1996–1997), and a member of the Sejm of the 1st, 2nd, 3rd and 4th term (1991–2005).

After completing his military service, which he completed as a cadet sergeant, he started working at the MO. From 1966 to 1991, he worked at the Headquarters of the Capital City of Militia (in 1983 transformed into the Warsaw Office of Internal Affairs, and in 1990 into the Warsaw Police Headquarters). the function of the commander of the anti-terrorist unit at the Okęcie airport in Warsaw. On March 14, 1980, he was one of the first people to conduct a reconnaissance and rescue operation after the "Mikołaj Kopernik" plane crash, in which 87 people were killed, including the singer Anna Jantar. Seven years later, on May 9, 1987, he carried out similar activities after a plane crash in the Kabacki Forest.

In 1980 he graduated from the Faculty of Law and Administration at the University of Warsaw. He completed training in the Israeli special forces, obtaining the qualifications of a specialist in tactics and techniques in fighting terrorism, as well as training conducted by public institutions in the United States, France and Germany. He obtained numerous licenses (including a sharpshooter license, a specialist's license to fight terrorism and banditry), as well as qualifications, including a shooting instructor with short and long firearms. He became a specialist in finding and neutralizing explosive agents and devices, and a specialist in the use of special-purpose weapons.

In the years 1990-92, Dziewulski took part in Operation Bridge - the largest operation of secret services in the history of the world. For two years, the Polish secret services conducted a secret operation, the scale, scope and degree of danger of which were unprecedented. Despite these difficulties, the action was a complete success. Bridge - code name for the transfer operation over 40,000 Jews from the USSR and Russia to Israel in 1990–1992. Jerzy Dziewulski, whose unit was protected by Okęcie, describes it in his book, the subtitle of which is "About the scenes of the Third Republic of Poland": "Two hours before arrival, my armored personnel carriers plus Polish-Israeli police cars patrol the apron. In addition, anti-terrorists surrounding the airport. In addition, jeeps and a Mi-2 helicopter are still ready. When the Israeli machine lands, we take it over on the main landing strip, then we follow the UAZs alongside and behind the plane, we check that no one dials a number. (...) The machines were placed on the sidelines, the point was that they should always be sheltered from all sides, covered by a hangar or other plane. (...) The doors of the plane were opening, the stairs were lowered, several security officers from the Sajjeret Matkal unit came out. Their task was to guard the plane. One was in the front of the plane, the other was watching the tail. The plane could not be approached, it was kind of extraterritorial ... Its direct protection was dealt with by Israeli secret services ”.

In 1991, he moved to the Police Headquarters, where he was the chief specialist. He left the Police in 1998 as a junior inspector, which was a consequence of the introduction of a constitutional ban on combining the mandate of a deputy with the service in this formation.

He directed actions during 13 terrorist attacks, also on board airplanes, removing 765 passengers from situations of immediate threat to health or life; none of the passengers died during these actions. On the Polish side, he covered and served as the commander of Operation Bridge, which enabled the transfer of people of Jewish origin from the former USSR countries to Israel. For carrying out this operation, he was awarded by the Polish and Israeli sides. He was wounded twice during the service. As the only policeman in Poland, he was awarded the Medal for Sacrifice and Courage three times. As a consultant, he took part in the production of the Polish crime series 07 report. He appeared in four episodes 18–21 from 1984–1987.

After his political career ended in 2005, he took up business as a security advisor. As an anti-terrorism expert, he acted as a commentator on television programs. He was a member of the Polish United Workers' Party.

In the 1991 elections, he became a deputy of the first term from the list of the Polish Party of Beer Friends. In 1993 and 1997 he was re-elected to the Sejm on behalf of the SLD. During the presidential campaign in 1995, he was responsible for the protection of Aleksander Kwasniewski. From December 1995 to May 1996 he was a freelance function of his personal secretary. In the years 1996–1997 he held the position of security advisor to the President of the Republic of Poland. In 1999 he became a member of the SLD. In the 2001 elections, for the fourth time he was elected a deputy from the SLD-UP list in the Olsztyn constituency. As a deputy, he sat on the Administration and Internal Affairs Committee (he was twice the deputy chairman of this committee) and in the Committee for Liaison with Poles Abroad. In 2005, as an independent candidate, he ran unsuccessfully in the elections to the Senate.

Co-author of books, in the form of river interviews conducted with him by Krzysztof Pyzia, entitled: Jerzy Dziewulski about the Polish police (2017), Jerzy Dziewulski about terrorists in Poland (2018) and Jerzy Dziewulski about the backstage of the Third Republic of Poland (2019).

Decorated, among others With the Officer's Cross of the Order of Polonia Restituta, the Knight's Cross of the Order of Polonia Restituta, Medal for Sacrifice and Courage (three times).

In his youth he played football and ice hockey, he also played, among others, cycling and boxing. He also became a ski instructor. He is passionate about the automotive industry. He took part in motorcycle races and car rallies, incl. Gumball 3000 and Rage-Race. He is the owner of numerous motorcycles and cars, incl. Various Chevrolet Corvette models, including the 1956 C1 version.

I came across Jerzy Dziewulski thanks to his interest in American Chevrolet Corvette racing cars and Harley Davidson motorbikes. And also because he used to use them for coffee at Plac Konstytucji, where I also used to visit. It was incredibly intriguing to look at and listen to the most recognizable commando in Poland. I remember we had a long talk about the WTC and September 11 in New York. After making a precise appointment, we met for photos on the runway of Okęcie airport on September 8, 2002. I must say that he did not pretend and did not show off, he drove brilliantly. I know something about this because I have made some outstanding rally drivers. His beautiful wife accompanying him added an extraordinary atmosphere.

Two years later, on July 24, 2004, I visited him at home in Warsaw, where after an injury, he walked with crutches, exercised intensively to get out of it, on the wall I saw my photos framed from the first session. I must say immodestly that it is not uncommon but always very nice.


“... I was shooting with Palestinians, in Warsaw, at the airport, in Okęcie. They tried to illegally remove a man who had been sentenced to death by Arafat, those were the old days [...] when a sharpshooter saw a threat to his life, he fired a shot without my command, I had to pick up the rifle. The situation was dramatic and the minister of internal affairs in the person of Mr. Kiszczak called me and gave me a clear order: he was to be fired. [...] Unfortunately, he flew out, he was sentenced to death, the death penalty was carried out, a dramatic situation ... ” – Jerzy Dziewulski.


  • Facebook Social Icon
  • YouTube Social  Icon