PORTRET z HISTORIĄ Maciej Dajczer

Maciej Dejczer (ur. 15 lipca 1953 w Gdańsku) – polski reżyser i scenarzysta.

Urodził się i wychował w Gdańsku, gdzie w 1972 ukończył III Liceum Ogólnokształcącego im. Bohaterów Westerplatte. W 1977 ukończył studia na kierunku filologia polska na Uniwersytecie Gdańskim, a w 1984 na Wydziale Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Jego etiuda studencka Chłopcy (1982) otrzymała nagrodę dla najlepszego dokumentu na Festiwalu Szkół Filmowych w Monachium w 1983, a w 1987 został uznany najlepszym filmem fabularnym na tym samym festiwalu. Współpracował z Krzysztofem Kieślowskim podczas realizacji dramatu psychologicznego Bez końca (1984). Rozgłos przyniósł mu pełnometrażowy debiut 300 mil do nieba (1989), za który otrzymał Felixa w kategorii najlepszy młody film europejski oraz Nagrodę Dziennikarzy Zagranicznych na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni, natomiast w 1990 Nagrodę Młodej Publiczności na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes oraz Złote Lwy na 15. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych. W latach 1989–1991 był członkiem Komitetu Kinematografii. W 1990 został uhonorowany nagrodą wojewody gdańskiego za osiągnięcia w dziedzinie kultury i sztuki.

„…Chodzi o to, żeby wciągnąć widza w grę, żeby scena była jak najlepsza z punktu widzenia siedzącego przed telewizorem widza. Patrzę, jak jest napisana scena, jak reagują aktorzy i namawiam ich na wspólną wizję, słuchając ich uwag…” – Maciej Dejczer.

Wyreżyserował też spektakle – Hłasko Marka Hłaski (1991) w Teatrze im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu i Hłasko wg Pięknych dwudziestoletnich (1993) w Teatrze Polskim w Bydgoszczy. W 1992 rozpoczął współpracę z Teatrem Telewizji realizując przedstawienie Pod dębami Pawła Huelle z Jackiem Mikołajczakiem, a wśród jego kolejnych spektakli znalazły się Chłopcy z Placu Broni Ferenca Molnára (1996) i Wampir Wojciecha Tomczyka (2004). Ponadto zrealizował filmy dokumentalne – muzyczny To musisz być ty (1993) oparty na piosenkach zespołu Chłopcy z Placu Broni, Budka Suflera w Nowym Jorku (2000) o koncercie Budki Suflera w Carnegie Hall i Walker (2004) o Robercie Korzeniowskim. Za reżyserię wideoklipu do piosenki „W niewielu słowach” Budki Suflera otrzymał Srebrnego Yacha na Festiwalu Polskich VideoKlipów „Yach Film’99”.

Kolejnym kinowym sukcesem była oparta na prawdziwej historii koprodukcja polsko-niemiecko-francusko-brytyjskiej Bandyta (1997) z udziałem Tila Schweigera w roli tytułowej, Pete’a Postlethwaite’a i Johna Hurta. Film zdobył wiele nagród, w tym Hartley–Merrill Award i na festiwalu Filmowym w Gdyni za scenariusz Cezarego Harasimowicza. Następnie Dejczer zaangażował się w produkcje telewizyjne, reżyserując popularne seriale – M jak miłość, Na dobre i na złe, Ojciec Mateusz i Oficer.

W 2003 zawarł związek małżeński z aktorką Moniką Kwiatkowską, z którą ma syna Macieja. W 2016 doszło do rozwodu.

„…Macieja Dejczera spotkałem i fotografowałem 28 sierpnia 2024 r. w Warszawie, zrobiłem całą serię intensywnych zdjęć, mając ciągły kontakt z jego spojrzeniem, co w przypadku portretów nadaje bezpośredni kontakt, tak jak to było w przypadku portretu Ryszarda Kapuścińskiego - https://www.czczaplinski.com/post/portret-z-historią-ryszard-kapuściński-...” – Czesław Czapliński.

Filmografia Filmy:

1986: Dzieci śmieci w cyklu Kronika wypadków (także scenariusz);

1989: 300 mil do nieba, także scenariusz i dialogi;

1994: Jest jak jest;

1997: Bandyta; 2015: Listy do M. 2.

Seriale:

1999–2000: Czułość i kłamstwa;

2000–2006: M jak miłość;

2001–2003: Na dobre i na złe;

2002–2006: Samo życie;

2004–2005: Oficer;

2005: Klinika samotnych serc;

2005–2007: Magda M.;

2006: Klinika samotnych serc;

2006: Oficerowie;

2008: Trzeci oficer;

2008: Ojciec Mateusz (odc. 1–4);

2009: Teraz albo nigdy!;

2009: Ojciec Mateusz (odc. 25–49);

2011: Chichot losu; 2011: Rezydencja;

2012: Misja Afganistan;

2015–2016: Strażacy;

2021: Ojciec Mateusz (odc. 324–329).

Teledyski:

1992 „2 Children” Tamerlane;

1993 „Kocham cię” Chłopcy z Placu Broni Agnieszka Jasieniecka, Jan Bzdawka;

1994 „Bez ciebie umieram” Maanam Alex Murphy „W życiu trzeba wolnym być” Marek Jackowski; 1999 „Głodny” Budka Suflera „Martwe morze”;

1999 „W niewielu słowach”;

2000 „Requiem nad ranem”; „Bal wszystkich świętych”; „Błękitna arka”; „Świat od zaraz”;

2012 „List”; Chemia Laura Samojłowicz, Mikołaj Krawczyk;

2013 „Song 4 Boys”; Coma Piotr Rogucki, Paweł Małaszyński, Eryk Lubos.

Nagrody:

1981: Burgas – Przegląd Filmów Amatorskich – nagroda specjalna dla filmu Nad brzegiem; 1983: Monachium – III Europejskie Spotkania Szkół Filmowych i Telewizyjnych – Główna Nagroda w kategorii filmu dokumentalnego dla filmu Chłopcy;

1984: Sosnowiec – Konfrontacje etiud studentów reżyserii PWSFTviT oraz Wydziału Radia i Telewizji Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach – III nagroda za film Wyjście;

1989: Europejska Nagroda Filmowa dla odkrycia roku Felix – nagroda dla najlepszego filmu europejskiego za 300 mil do nieba; 1989: Gdańsk – 14. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni – wyróżnienie, nagroda dziennikarzy zagranicznych, nagroda Federacji DKF, nagroda prywatna Waltera Kotawy z USA za 300 mil do nieba;

1989: Koszalin – XVII Koszaliński Festiwal Debiutów Filmowych „Młodzi i Film” – wyróżnienie za i Bursztynowy Wektor (nagroda Koła Młodych SFP) za film "300 mil do nieba";

1990: nagroda szefa kinematografii za reżyserię filmu 300 mil do nieba;

1990: nagroda wojewody gdańskiego za osiągnięcia w dziedzinie kultury i sztuki; 1998: Viareggio (Włochy) – XV MFF – Nagroda Specjalna Jury oraz Nagroda Międzynarodowej Krytyki Filmowej dla filmu Bandyta;

1998: Kazimierz Dolny – IV Festiwal Filmów – nagroda publiczności dla filmu Bandyta;

1998: Tarnów – XII Tarnowska Nagroda Filmowa – Nagroda Maszkarona (jury młodzieżowe) dla filmu Bandyta;

1999: Gdańsk – VIII Festiwal Polskich Wideoklipów JACHFILM’99 – Srebrny Yach za teledysk „W niewielu słowach” Budki Suflera.

„…Czarnych kotów się nie boję, ale za to kiedy przejeżdżam obok cmentarza, albo widzę karawan, to od razu lepiej się czuję. Karawan oczywiście oznacza czyjeś nieszczęście, ale uświadamia mi jednocześnie, że jeszcze jestem po „tej” stronie…” – Maciej Dejczer.

PORTRAIT with HISTORY Maciej Dejczer

Maciej Dejczer (born July 15, 1953, in Gdańsk) is a Polish film director and screenwriter.

He was born and raised in Gdańsk, where in 1972 he graduated from the 3rd General Secondary School named after the Heroes of Westerplatte. In 1977, he graduated in Polish philology from the University of Gdańsk, and in 1984 from the Faculty of Radio and Television at the University of Silesia in Katowice. His student film Boys (Chłopcy, 1982) received the award for Best Documentary at the 1983 Munich Film School Festival, and in 1987 he was recognized as the Best Feature Film at the same festival. He worked with Krzysztof Kieślowski during the production of the psychological drama No End (Bez końca, 1984). He gained widespread recognition with his feature-film debut, 300 Miles to Heaven (300 mil do nieba, 1989), for which he received the Felix Award in the category of Best Young European Film, as well as the Foreign Journalists’ Award at the Polish Feature Film Festival in Gdynia. In 1990, the film received the Young Audience Award at the Cannes International Film Festival and the Golden Lions at the 15th Polish Feature Film Festival. From 1989 to 1991, Dejczer was a member of the Committee of Cinematography. In 1990, he was honored with the Gdańsk Voivode’s Award for achievements in culture and the arts.

“…The point is to draw the viewer into the game, to make the scene as good as possible from the point of view of the person sitting in front of the television. I look at how the scene is written, how the actors react, and I encourage them to work toward a shared vision while listening to their comments…” — Maciej Dejczer.

He also directed stage productions, including Hłasko by Marek Hłasko (1991) at the Wojciech Bogusławski Theatre in Kalisz, and Hłasko, based on Beautiful Twentysomethings (Piękni dwudziestoletni, 1993), at the Polish Theatre in Bydgoszcz. In 1992, he began working with Television Theatre, directing Paweł Huelle’s Under the Oaks (Pod dębami), starring Jacek Mikołajczak. His subsequent television productions included Ferenc Molnár’s The Paul Street Boys(Chłopcy z Placu Broni, 1996) and Wojciech Tomczyk’s The Vampire (Wampir, 2004).

He also directed documentaries, including the musical film It Has to Be You (To musisz być ty, 1993), based on songs by the band Chłopcy z Placu Broni; Budka Suflera in New York (Budka Suflera w Nowym Jorku, 2000), about the band’s concert at Carnegie Hall; and Walker (2004), about race walker Robert Korzeniowski. For directing the music video for Budka Suflera’s song “W niewielu słowach,” he received the Silver Yach at the 1999 Yach Film Polish Music Video Festival.

His next cinematic success was Bandyta (The Bandit, 1997), a Polish-German-French-British co-production based on a true story, starring Til Schweiger in the title role, along with Pete Postlethwaite and John Hurt. The film won numerous awards, including the Hartley–Merrill Award and the screenplay award for Cezary Harasimowicz at the Film Festival in Gdynia. Dejczer subsequently became involved in television productions, directing popular series such as M jak miłość (L for Love), Na dobre i na złe (For Better and for Worse), Ojciec Mateusz (Father Matthew), and Oficer (The Officer).

In 2003, he married actress Monika Kwiatkowska, with whom he has a son, Maciej. They divorced in 2016.

“…I met and photographed Maciej Dejczer on August 28, 2024, in Warsaw. I took an entire series of intense photographs, maintaining continuous contact with his gaze, which in portrait photography creates a direct connection, just as it did in the case of my portrait of Ryszard Kapuściński — [https://www.czczaplinski.com/post/portret-z-histori%C4%85-ryszard-kapu%C5%9Bci%C5%84ski]— …” — Czesław Czapliński.

Filmography Films:

1986: Dzieci śmieci (Children of Trash), part of the Kronika wypadków (Chronicle of Accidents) series — also screenwriter;

1989: 300 Miles to Heaven (300 mil do nieba) — also screenwriter and dialogue writer;

1994: Jest jak jest; 1997: Bandyta (The Bandit); 2015: Letters to Santa 2 (Listy do M. 2). Television series:

1999–2000: Czułość i kłamstwa; 2000–2006: M jak miłość;

2001–2003: Na dobre i na złe; 2002–2006: Samo życie;

2004–2005: Oficer; 2005: Klinika samotnych serc;

2005–2007: Magda M.; 2006: Klinika samotnych serc;

2006: Oficerowie; 2008: Trzeci oficer; 2008: Ojciec Mateusz (episodes 1–4); 2009: Teraz albo nigdy!; 2009: Ojciec Mateusz (episodes 25–49);

2011: Chichot losu;

2011: Rezydencja;

2012: Misja Afganistan;

2015–2016: Strażacy;

2021: Ojciec Mateusz (episodes 324–329).

Music Videos

1992: “2 Children” — Tamerlane; 1993: “Kocham cię” — Chłopcy z Placu Broni; Agnieszka Jasieniecka, Jan Bzdawka;

1994: “Bez ciebie umieram” — Maanam; Alex Murphy; 1994: “W życiu trzeba wolnym być” — Marek Jackowski;

1999: “Głodny” — Budka Suflera;

1999: “Martwe morze”;

1999: “W niewielu słowach”;

2000: “Requiem nad ranem”;

2000: “Bal wszystkich świętych”;

2000: “Błękitna arka”;

2000: “Świat od zaraz”;

2012: “List” — Chemia; Laura Samojłowicz, Mikołaj Krawczyk;

2013: “Song 4 Boys” — Coma; Piotr Rogucki, Paweł Małaszyński, Eryk Lubos.

Awards

1981: Burgas — Amateur Film Review — Special Award for Nad brzegiem;

1983: Munich — 3rd European Meeting of Film and Television Schools — Grand Prize in the Documentary Film category for Chłopcy;

1984: Sosnowiec — Student Directing Film Showcase of the National Film School in Łódź and the Faculty of Radio and Television of the University of Silesia in Katowice — Third Prize for Wyjście; 1989: European Film Award, Felix — European Film Discovery of the Year / Best European Film for 300 mil do nieba;

1989: Gdańsk — 14th Polish Feature Film Festival in Gdynia — Distinction, Foreign Journalists’ Award, Federation of Film Discussion Clubs Award, and Walter Kotawa’s private award from the USA for 300 mil do nieba;

1989: Koszalin — 17th Koszalin Film Debut Festival “Young and Film” — Distinction and Amber Vector Award (Award of the Young Filmmakers’ Circle of the Polish Filmmakers Association) for 300 mil do nieba;

1990: Head of Cinematography’s Award for directing 300 mil do nieba;

1990: Gdańsk Voivode’s Award for achievements in culture and the arts;

1998: Viareggio, Italy — 15th International Film Festival — Special Jury Award and International Film Critics Award for Bandyta;

1998: Kazimierz Dolny — 4th Film Festival — Audience Award for Bandyta;

1998: Tarnów — 12th Tarnów Film Award — Maszkaron Award (Youth Jury) for Bandyta;

1999: Gdańsk — 8th Polish Music Video Festival Yach Film ’99 — Silver Yach for the music video “W niewielu słowach” by Budka Suflera.

“…I’m not afraid of black cats, but whenever I pass a cemetery or see a hearse, I immediately feel better. Of course, a hearse means someone’s misfortune, but at the same time it reminds me that I am still on ‘this’ side…” — Maciej Dejczer.