PORTRET z HISTORIĄ Immanuel Jakobovits

„…Dla tych bez wiary nie ma odpowiedzi, dla tych z wiarą nie ma pytań…” – Immanuel Jakobovits.

Immanuel Jakobovits (8 lutego 1921 – 31 października 1999) był Naczelnym Rabinem Zjednoczonych Kongregacji Hebrajskich Wspólnoty Narodów w latach 1967–1991. Wcześniej pełnił funkcję Naczelnego Rabina Irlandii oraz rabina w Fifth Avenue Synagogue w Nowym Jorku. Oprócz swoich obowiązków urzędowych był uznawany za autorytet w dziedzinie etyki medycznej z perspektywy żydowskiej. W 1981 roku został pasowany na rycerza, a w 1988 roku jako pierwszy Naczelny Rabin wszedł do House of Lords jako Baron Jakobovits.

Jakobovits urodził się w Königsberg w Prusach Wschodnich (Niemcy, obecnie Kaliningrad w Rosji), gdzie jego ojciec Juliusz (Yoel) był rabinem gminy. W latach 20. XX wieku rodzina przeniosła się do Berlina, gdzie jego ojciec został sędzią rabinicznym w bejt dinie Grossgemeinde, lecz w 1938 roku uciekła z Niemiec, aby uniknąć prześladowań nazistowskich. W Wielkiej Brytanii ukończył edukację wyższą, w tym naukę w Etz Chaim Yeshiva w Londynie, gdzie studiował pod kierunkiem rabinów Elya Lopian, Leib Gurwicz i Nachman Shlomo Greenspan, otrzymując od nich święcenia rabinackie (semichę). Studiował także w Jews' College oraz na University of London (licencjat i doktorat na University College).

Poślubił Amélie Munk z Paryża, córkę znanego rabina, która wspierała jego działalność przez całe życie. Mieli sześcioro dzieci. Lady Jakobovits zmarła w maju 2010 roku i została pochowana obok męża na Mount of Olives w Jerozolimie.

„…Podobnie jak ofiary, modlitwa ma na celu zmianę człowieka, a nie Boga. Jej celem jest kształtowanie skruszonego serca, wzbudzanie w człowieku poczucia pokory i własnej niedoskonałości, a jednocześnie zachęcanie do polegania na Boskiej pomocy…” – Immanuel Jakobovits.

Jego pierwszym stanowiskiem była funkcja rabina synagogi w Brondesbury. W 1949 roku, w wieku zaledwie 27 lat, został mianowany Naczelnym Rabinem niewielkiej i podupadającej społeczności żydowskiej w Irlandii. Był to krok w kierunku dalszej kariery rabinackiej. W 1958 roku objął stanowisko rabina synagogi Fifth Avenue w Nowym Jorku, które piastował do 1966 roku, kiedy został powołany na stanowisko Naczelnego Rabina Zjednoczonych Kongregacji Hebrajskich Wspólnoty Narodów. Funkcję tę sprawował aż do przejścia na emeryturę w 1991 roku.

22 lipca 1981 roku otrzymał tytuł szlachecki, a 5 lutego 1988 roku został dożywotnim parem jako Baron Jakobovits z Regent’s Park w Wielkim Londynie, stając się pierwszym rabinem uhonorowanym w ten sposób. W 1987 roku otrzymał tytuł Lambeth Doctor of Divinity od arcybiskupa Canterbury – jako pierwszy Żyd. W 1991 roku został laureatem Nagrody Templetona za Postęp w Religii.

„…W marcu 1986 r. w Nowym Jorku spotkałem i fotografowałem Immanuel Jakobovits. Wcześniej zapoznałem się z jego książkę “If Only My People--: Zionism in My Life”. Muszę powiedzieć, że spotkanie było bardzo bliskie, jeśli tak można powiedzieć, dlatego zdjęcia też są takie…” – Czesław Czapliński.  

W Izbie Lordów zasłynął jako obrońca tradycyjnej moralności. Wzbudził znaczne kontrowersje, gdy po odkryciu możliwego genetycznego podłoża homoseksualności stwierdził, że nie widzi „moralnego sprzeciwu wobec wykorzystania inżynierii genetycznej do ograniczenia tego zjawiska”. Choć nie popierał aborcji, określał homoseksualność jako „poważne odstępstwo od naturalnej normy, które należy przezwyciężyć jak każdą inną dolegliwość”. Sugerował również, że jeśli istnieje „błędny gen”, powinien zostać „usunięty lub naprawiony”. W jednym z wystąpień w Izbie Lordów stwierdził, że termin „homofobia” został stworzony w celu „podważenia istniejącego porządku moralnego”.

Jakobovits zmarł 31 października 1999 roku na skutek krwotoku mózgowego i został pochowany na Mount of Olives w Jerozolimie.

Był także przewodniczącym Konferencji Rabinów Europejskich, gdzie pracował nad ujednoliceniem i regulacją konwersji na judaizm.

Był zdecydowanym zwolennikiem filozofii „Torah im Derech Eretz”, łączącej tradycję religijną z kulturą świecką. Dzięki szerokiej wiedzy zarówno religijnej, jak i świeckiej stał się wyjątkowym rzecznikiem judaizmu ortodoksyjnego, zdolnym przekazywać jego idee szerokiemu gronu odbiorców.

„…Nawet jeśli ktoś zna dokładne znaczenie wszystkiego, co odmawia, akt modlitwy nie może mieć większego znaczenia, jeśli nie dociera do niego ogólne przesłanie, które każda część naszych modlitw ma przekazywać…” - Immanuel Jakobovits.

Jakobovits był najważniejszą postacią XX wieku w dziedzinie żydowskiej etyki medycznej, którą w dużej mierze sam stworzył. Był pionierem bioetyki religijnej. Specjalizował się w relacji między etyką medyczną a halachą. Dzięki wykształceniu zdobytemu w Irlandii analizował te zagadnienia również w kontekście etyki katolickiej. Jego prace dotyczące aborcji, eutanazji, historii etyki medycznej, opieki paliatywnej i obowiązków zawodowych lekarzy wywarły trwały wpływ na późniejszych badaczy. Przyczynił się także do spopularyzowania poglądu, że judaizm podkreśla niemal absolutną świętość życia.

Jego poglądy polityczne były konserwatywne i pozostawał w bliskich relacjach z Margaret Thatcher. Po publikacji raportu Kościoła Anglii Faith in the City w 1985 roku skrytykował jego założenia, argumentując, że celem polityki państwa powinna być praca, a nie pomoc socjalna („tania praca jest lepsza niż darmowy zasiłek”). Kontrowersje wzbudziła także jego opinia, że czarnoskórzy mieszkańcy miast powinni czerpać wzorce z doświadczeń Żydów w Ameryce. Krytykował również związki zawodowe, twierdząc, że ich działania mogą być równie moralnie wątpliwe jak nadużycia ze strony bogatych.

W obrębie judaizmu prezentował umiarkowanie syjonistyczne poglądy. Uważał, że prędzej czy później Izrael będzie musiał negocjować kwestie terytoriów zdobytych podczas Six-Day War, co czyniło go postacią kontrowersyjną.

Jakobovits był również znany ze swojej pokory i szacunku dla autorytetu rabinicznego.

Wybrane dzieła:

• Jewish Medical Ethics (1959/1975)

• Jewish Law Faces Modern Problems (1965)

• Journal of a Rabbi (1966)

• The Timely and The Timeless (1977)

• If Only My People (1984)

• Dear Chief Rabbi (1995)

• Lord Jakobovits in Conversation (2000)

„…We wszystkich „błogosławieństwach”, czy to wyrażających prośbę, czy dziękczynienie, uznajemy, że Bóg jest „źródłem” wszelkiego dobra, z którego korzystamy, oraz każdej łaski, o którą się zwracamy…” – Immanuel Jakobovits.           

PORTRAIT with HISTORY Immanuel Jakobovits           

“…For those without faith there are no answers, for those with faith there are no questions…” – Immanuel Jakobovits.  

Immanuel Jakobovits, Baron Jakobovits (8 February 1921 – 31 October 1999) was the Chief Rabbi of the United Hebrew Congregations of the Commonwealth from 1967 to 1991. Prior to this, he had served as Chief Rabbi of Ireland and as rabbi of the Fifth Avenue Synagogue in New York City. In addition to his official duties he was regarded as an authority in medical ethics from a Jewish standpoint. He was knighted in 1981 and became the first Chief Rabbi to enter the House of Lords in 1988 as Baron Jakobovits.

Jakobovits was born in Königsberg, East Prussia, Germany (now Kaliningrad, Russia), where his father Julius (Yoel) was a community rabbi. The family moved to Berlin in the 1920s, where his father became rabbinical judge on the beth din of the Grossgemeinde, but fled Germany in 1938 to escape Nazi persecutions. In the United Kingdom he completed his higher education, including a period at the Etz Chaim Yeshiva in London, studying under and receiving semicha (rabbi ordination) from the Rabbis Elya Lopian, Leib Gurwicz and Nachman Shlomo Greenspan. He also studied in Jews' College and the University of London (BA and PhD, University College).

He married Amélie Munk of Paris, the daughter of a prominent rabbi, who would support his community work throughout his life. The couple had six children. Lady Jakobovits died in May 2010, and was buried alongside her husband, on Jerusalem's Mount of Olives.

  “…Like sacrifices, prayer is intended to change man, not God. Its purpose is to cultivate a contrite heart, to promote feelings of humility and inadequacy in man, whilst encouraging reliance on Divine assistance…” –  Immanuel Jakobovits.   

His first position was as rabbi of the Brondesbury synagogue. In 1949, at the relatively young age of 27, he was appointed Chief Rabbi of the declining Jewish community of Ireland. This was to be a stepping stone towards a greater rabbinical career, and in 1958 he assumed the rabbinate of Hermann Merkin's Fifth Avenue Synagogue in New York, a position he held until 1966, when he was called to the Chief Rabbinate of the United Hebrew Congregation of the British Commonwealth. He held this position until his retirement in 1991. He was knighted on 22 July 1981 and was created a life peer on 5 February 1988, as Baron Jakobovits, of Regent's Park in Greater London, becoming the first rabbi to receive this honour. In 1987 he was given a Lambeth DD by the Archbishop of Canterbury, the first Jew to receive such a degree. In 1991 he received the Templeton Prize for Progress in Religion.  

“...In March 1986, in New York, I met and photographed Immanuel Jakobovits. Earlier, I had become familiar with his book “If Only My People—: Zionism in My Life.” I must say that the meeting was very close—if one can put it that way—which is why the photographs are like that as well...” – Czesław Czapliński.  

In the House of Lords he became known as a campaigner for traditional morality. Jakobovits aroused considerable controversy when, after the discovery of a possible genetic explanation for homosexuality, he suggested that he saw no "moral objection for using genetic engineering to limit this particular trend". While he did not advocate abortion, he did describe homosexuality as "a grave departure from the natural norm which we are charged to overcome like any other affliction"; if there were genetic explanations for homosexuality, "the errant gene" should be "removed or repaired" to prevent the "disability". In a speech in the House of Lords, Jakobovits made a speech saying that homophobia was an invented term that aimed to "uproot existing moral order."

Jakobovits died of a cerebral haemorrhage on 31 October 1999, and was buried on the Mount of Olives in Jerusalem. Jakobovits was also the president of the Conference of European Rabbis, in which capacity he worked on standardising and regulating religious conversion to Judaism.

“…Even if one is familiar with the precise meaning of everything one recites, the act of worship can hardly have any significance at all unless it registers the overall message each part of our prayers is meant to convey…” – Immanuel Jakobovits.   

Jakobovits was a firm adherent of the "German-Jewish" Torah im Derech Eretzphilosophy, having a broad knowledge of religious subjects as well as secular culture and philosophy. This made him a unique spokesperson for Orthodox Judaism, as he was able to transmit ideas to a wide audience which would otherwise not have achieved dissemination.

Jakobovits was the most prominent figure in 20th century Jewish medical ethics, a field he virtually created on his own. He was also a pioneer in religious bioethics. His speciality was the interaction between medical ethics and halakha. Thanks to his academic training in Ireland, Rabbi Jakobovits approached his comprehensive volume, Jewish Medical Ethics, in light of Roman Catholic medical ethics, with which he often compares Jewish ethics. Whether developing or disputing his analysis, subsequent Jewish bioethicists have utilised his work on abortion, euthanasia, the history of Jewish medical ethics, palliative care, treatment of the sick, and professional duties. Likewise, he is credited with popularizing the viewpoint that Judaism supports the nearly absolute sanctity of life.

Jakobovits' political stance was conservative, and he was particularly close to Margaret Thatcher. When a Church of England report titled Faith in the City was published in December 1985 criticising Thatcher's policies, Jakobovits responded by attacking its underlying philosophy. Jakobovits argued that work rather than welfare should be the over-riding aim of government policy: "Cheap labour is better than a free dole". More controversially, he contended that inner-city black people should learn from Jewish experiences in America. There, he argued, Jews had worked themselves out of poverty, educated themselves, integrated into the host culture and nurtured a "trust in and respect for the police, realising that our security as a minority depended on law and order being maintained". Jakobovits also took a conservative view on trade unions, criticised Faith in the City for not mentioning the role of trade unions, arguing that "The selfishness of workers in attempting to secure better conditions at the cost of rising unemployment and immense public misery can be just as morally indefensible as the rapaciousness of the wealthy in exploiting the working class".

Within Judaism, Jakobovits held mildly Zionist views. He maintained that sooner or later Israel would need to negotiate the territory it conquered during the Six-Day War; which made him a controversial figure, as he mentioned these views publicly.  

Jakobovits was also humble and accepting of rabbinic authority.

Works: 

• Jewish Medical Ethics (1959/1975) 

• Jewish Law Faces Modern Problems (1965) 

• Journal of a Rabbi (1966) 

• The Timely and The Timeless: Jews, Judaism and Society in a Storm-tossed Decade(1977)

• If Only My People: Zionism in My Life (1984) 

• Dear Chief Rabbi: From the Correspondence of Chief Rabbi Immanuel Jakobovits on Matters of Jewish Law, Ethics and Contemporary Issues, 1980–1990 (1995) 

• Lord Jakobovits in Conversation (2000)  

“…In all "benedictions", be they expressing plea or thanksgiving, we affirm that God is the "source" of every bounty we enjoy and of every favour we seek…” – Immanuel Jakobovits.