PORTRET z HISTORIĄ Marek Bartelik

„…Do 10 tysięcy dolarów kupuje się sztukę z miłości do niej. Powyżej tej sumy sztuka to zwykle inwestycja finansowa…” – Marek Bartelik.

Marek Bartelik (ur. 13 października 1956 r. w Olsztynie) - krytyk sztuki, autor; przybył do USA w 1984; syn Brunona i Reginy (Zawadzkiej).

Dr Marek Bartelik krótko studiował sztukę w École des Beaux-Arts w Paryżu po przeprowadzce z Polski do Francji w 1981 roku. Uzyskał tytuł magistra inżynierii lądowej na Uniwersytecie Columbia oraz doktorat z historii sztuki w Graduate Center City University of New York. W latach 1996–2016 wykładał sztukę nowoczesną i współczesną w Cooper Union for the Advancement of Science and Art w Nowym Jorku. Był również profesorem wizytującym na Uniwersytecie Yale, MIT oraz Uniwersytecie Sztuk Pięknych w Tokio.

„…Marka Bartelika spotkałem i fotografowałem 14 lutego 1991 r. w Polskim Konsulacie Generalnym w Nowym Jorku, gdzie zorganizował wystawę, po której mnie oprowadzał, a ja go fotografowałem…” – Czesław Czapliński.

W latach 2006–2011 pełnił funkcję Graduate Critic-in-Residence w Maryland Institute College of Art w Baltimore. Jako krytyk sztuki był prezesem AICA-USA (2008 – maj 2012), a następnie, w latach 2012–2018, XV prezydentem AICA International (Międzynarodowego Stowarzyszenia Krytyków Sztuki), zrzeszającego 4500 krytyków w 63 sekcjach narodowych na całym świecie. Obecnie jest honorowym prezydentem AICA.

Prowadził wykłady w kraju i za granicą, m.in. w Museum of Modern Art (MoMA) w Nowym Jorku, Museum of Fine Arts w Bostonie, Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, Muzeum Miejskim w Hadze i Domu Mondriana w Amersfoort w Holandii, Museo Nacional de Bellas Artes w Buenos Aires w Argentynie oraz Pinakotece w São Paulo w Brazylii.

Kuratorował wystawy muzealne takich artystów jak Mark Rothko, Adja Yunkers i Anna Bella Geiger, a także liczne wystawy galeryjne w Stanach Zjednoczonych i Europie.

Jego artykuły ukazywały się m.in. w czasopismach i gazetach takich jak CAA Art Journal, Art in America, ArtNews, American Art oraz Artforum, dla którego pisał recenzje wystaw z ponad 20 krajów na czterech kontynentach. Występował również w programach telewizyjnych we Francji, Polsce, Turcji, Chinach i na Tajwanie.

Jest autorem i współautorem wielu książek, w tym:

• The Sculpture of Ursula von Rydingsvard (Nowy Jork: Hudson Hills Press, 1996), napisanej wspólnie z Dore Ashton i Mattim Meggedem;

• To Invent a Garden: The Life and Art of Adja Yunkers (Nowy Jork: Hudson Hills Press, 2000);

• Early Polish Modern Art: Unity in Multiplicity (Manchester University Press, listopad 2005 w Wielkiej Brytanii, grudzień 2005 w USA), za którą otrzymał Nagrodę Humanistyczną im. Wacława Lednickiego przyznawaną przez PIASA w 2007 roku;

• jako redaktor: POZA: On the Polishness of Contemporary Polish Art (Hartford, Connecticut: Real Art Ways, 2008);

• oraz GDR/DDR: Contemporary German Painting from Portuguese Collections (Lizbona: ARTing, 2008).

Jego debiutancki tom poezji East Sixth Street: 50 Poems został opublikowany przez wydawnictwo 7Letras w Rio de Janeiro w Brazylii w grudniu 2006 roku. Pierwsza książka w języku polskim, Łagodny deszcz (Gentle Rain), ukazała się nakładem Fundacji Twarda Sztuka w grudniu 2010 roku.

Obecnie pracuje nad książką poświęconą wyspie Egina, gdzie spędza sześć miesięcy w roku, oraz swojemu jamnikowi Toby’emu.

„…Faktem jest, że obecnie krytyk sztuki odchodzi w cień – nie dlatego, że chce, ale dlatego, że zmienił się układ sił w świecie sztuki. Jest coraz mniej miejsc do pisania o sztuce, choć prawdziwi ideowcy kontynuują działalność, na przykład prowadząc blogi. Jednak moim zdaniem internet nie zastąpił tradycyjnych mediów, ale za to zredukował myślenie. Niewielu ludzi chce czytać długie teksty na ekranie, są coraz krótsze, aż do wymiaru informacji czy nawet anegdoty. W mediach tradycyjnych recenzje często zastępuje się żurnalowymi sylwetkami artystów, na które rośnie zainteresowanie, szczególnie, gdy są to celebryci…” – Marek Bartelik.

PORTRAIT with HISTORY Marek Bartelik

“…People buy art out of love for it when it costs up to ten thousand dollars. Beyond that price, art is usually purchased as a financial investment…” - Marek Bartelik.

Marek Bartelik (born October 13, 1956, in Olsztyn) is an art critic and author. He arrived in the United States in 1984. He is the son of Bruno Bartelik and Regina (née Zawadzka).

Dr. Marek Bartelik briefly studied art at the Ecole des Beaux Arts in Paris after moving from Poland to France in 1981. He holds a Master of Science degree in Civil Engineering from Columbia University and a PhD in Art History from the Graduate Center of the City University of New York. Between 1996 and 2016 he taught modern and contemporary art at the Cooper Union for the Advancement of Science and Art in New York. He has also been a Visiting Professor at Yale, MIT and Tokyo University of Art.

“...I met and photographed Marek Bartelik on February 14, 1991, at the Polish Consulate General in New York, where he organized an exhibition. He guided me through it while I photographed him...” — Czesław Czapliński.

Bartelik was a Graduate Critic-in-Residence at the Maryland Institute College of Art in Baltimore (2006-2011). As an art critic, he served as President of AICA-USA (2008-May 2012) and between 2012 and 2018 as the XVth President of AICA International (International Association of Art Critics), which gathers 4500 critics in 63 national sections around the world. He is a Honorary President of AICA.

He has lectured nationally and internationally, among other places, at MoMA in New York; the Boston Museum of Art in Boston; the Polish Academy of Science in Warsaw; the Municipal Museum in the Hague and the Mondrian House in Amersfoort, Holland; the Museo Nacional de Bellas Artes, Buenos Aires, Argentina; and the Pinacoteca, São Paulo, Brazil.

He curated museum shows of, among other artists, Mark Rothko, Adja Yunkers and Anna Bella Geiger, as well as numerous gallery shows in the US and Europe.

His articles appeared in, among other magazines and newspapers, CAA Art Journal, Art in America, ArtNews. American Art and Artforum—for which he has written exhibition reviews from more than 20 countries on four continents. He has appeared on TV in France, Poland, Turkey, China, and Taiwan.

His books include: The Sculpture of Ursula von Rydingsvard (New York: Hudson Hills Press, 1996), co-authored with Dore Ashton and Matti Megged;

To Invent a Garden: The Life and Art of Adja Yunkers (New York: Hudson Hills Press, 2000); Early Polish Modern Art: Unity in Multiplicity by the Manchester University Press, Manchester, England, November 2005 (England), December 2005 (USA)—for which he has received PIASA’s 2007 Waclaw Lednicki Humanities Award; editor of POZA: On the Polishness of Contemporary Polish Art (Hartford, CT: Real Art Ways, 2008);and GDR/DDR: Contemporary German Painting from Portuguese Collections (Lisbon, Portugal: ARTing, 2008). His debut volume of poetry, East Sixth Street: 50 poems, was published by 7Letras in Rio de Janeiro, Brazil, in december 2006. His first book in Polish, Lagodny deszcz (Gentle rain) was released by Fundacja Twarda Sztuka in December 2010. He is currently working on a book about the island of Aegina (where he spends 6 months a year) and his dachshund Toby.

“...The fact is that today the art critic is fading into the background—not because they want to, but because the balance of power in the art world has changed. There are fewer and fewer places to write about art, although true idealists continue their work, for example by running blogs. In my opinion, however, the internet has not replaced traditional media; rather, it has diminished thoughtful reflection. Few people are willing to read long texts on a screen, and texts are becoming increasingly shorter, reduced to the level of information snippets or even anecdotes. In traditional media, reviews are often replaced by magazine-style profiles of artists, which attract growing interest, especially when the artists are celebrities...” — Marek Bartelik.