top of page
Szukaj
  • Zdjęcie autoraCzesław Czapliński

PORTRET z HISTORIĄ Andrzej Bart


„…Jeżeli kiedyś powiem, że znam się na ludziach, skłamię, a przecież nie można kłamać…” – Andrzej Bart (Śmierć glośna, śmierć cicha).

Andrzej Bart (ur. 3 września 1951 we Wrocławiu) –powieściopisarz, scenarzysta i reżyser.

Jest twórcą unikającym rozgłosu. Mawiano o nim, że to polski Thomas Pynchon, bo chce, aby mówiono o jego książkach i filmach, a jego samego pozostawiono w spokoju. Jego powieści były tłumaczone na francuski, niemiecki, hebrajski, czeski, węgierski, rosyjski i słoweński.

Pierwszy raz spotkaliśmy się i robiłem mu zdjęcia 16 listopada 2010 r., na planie filmu "Boulevard Voltaire", gdzie Bart po raz kolejny wraca do jednego ze swych ulubionych tematów, a mianowicie skomplikowanych relacji polsko - żydowskich. Bart był tutaj autorem scenariusza i reżyserem, a filmował Witold Adamek, z którym przez lata się przyjaźniłem. Ale tak naprawdę osobiste portrety Andrzejowi Bartowi zrobiłem 10 września 2021 r. kiedy spędziliśmy miłe przedpołudnie w Łodzi, mieście gdzie Bart obecnie mieszka, mieście mojego urodzenia, mieście z którym wiąże się wiele wspomnień z młodości. I myślę, że właśnie to spowodowało, że powstała niesamowita atmosfera.

„…Pisarze dzielą się na chorych na czarnowidztwo i chorych na błogi idiotyzm…” – Andrzej Bart (Śmierć glośna, śmierć cicha).

Autor powieści m.in. 1983: Człowiek, na którego nie szczekały psy; 1991: Rien ne va plus; 1999: Pociąg do podróży; 1999: Piąty jeździec Apokalipsy (pod pseudonimem Paul Scarron Junior); 2006: Don Juan raz jeszcze; 2008: Fabryka muchołapek; 2009: Rewers;2013: Bezdech; 2021: Dybuk mniemany; 2021: Śmierć głośna, śmierć cicha.

Autor filmów m.in. Marian Brandys (1997, 19 min), z cyklu Złe miasto? – scenariusz i reżyseria; Cafe Mocca (1998, 19 min), z cyklu Złe miasto? – scenariusz i reżyseria; Eva R. (1998, 19 min), z cyklu Złe miasto? – scenariusz i reżyseria; Pałac(1998, 19 min), z cyklu Złe miasto? – scenariusz i reżyseria; Andrzej Czeczot (1998, 20 min), z cyklu Złe miasto? – scenariusz i reżyseria; Andrzej Braun (2000, 19 min) – scenariusz i reżyseria; Hiob (2000, 20 min) – scenariusz i reżyseria; Powinność (2001, 26 min) – scenariusz i reżyseria; Maestro (2001, 26 min) – scenariusz i reżyseria;Radegast (2008, dok. 50 min) – scenariusz; Rewers (2009, fab.) – scenariusz; Boulevard Voltaire (2010, PR2) – scenariusz i reżyseria; Bezdech (2013, 75 min) – scenariusz i reżyseria.


„…Dlaczego ludzie nie chcą korzystać z rozumu? Przecież Bóg ich stworzył na podobieństwo swoje…” – Andrzej Bart (Śmierć glośna, śmierć cicha).

Bart nakręcił wiele filmów dokumentalnych, między innymi Eva R. o córce pianisty Artura Rubinsteina, Hiob, o malarzu Marku Rudnickim, Marian Brandys, o pisarzu Marianie Brandysie. Jest autorem scenariusza i producentem filmu dokumentalnego Radegast. Napisał także scenariusz, a następnie reżyserował słuchowisko radiowe i film telewizyjny Boulevard Voltaire nagrodzony na Festiwalu Dwa Teatry w Sopocie (2011) nagrodami za najlepszy tekst i reżyserię.


„…Skromność to przydatna cecha, lecz skromność nadmierna szkodzi…” – Andrzej Bart (Śmierć glośna, śmierć cicha).

Wielokrotnie nagradzany m.in. 1991: Nagroda Fundacji im. Kościelskich za powieść Rien ne va plus; 2010: Złota Kaczka miesięcznika „Film” dla najlepszego scenarzysty w sezonie 2009/2010 za scenariusz Rewersu; 2010: Polska Nagroda Filmowa, Orzeł w kategorii „najlepszy scenariusz” za Rewers; 2010: Doroczna Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego; 2010: Nagroda Telewizji Polskiej TeleSplendor (w ramach Splendorów) za najbardziej telewizyjne słuchowisko radiowe; 2011: Nagrody dla najlepszego reżysera i za najlepszy scenariusz na XI Festiwal Teatru Polskiego Radia i Teatru Telewizji Polskiej Dwa Teatry w Sopocie; 2012: Nagroda Miast Partnerskich Torunia i Getyngi im. Samuela Bogumiła Lindego; 2013: Nagroda za oryginalny współczesny polski tekst dramatyczny lub adaptację teatralną na XIII Festiwalu Teatru Polskiego Radia i Teatru Telewizji Polskiej Dwa Teatry w Sopocie; 2014: Nagroda dla najlepszego pierwszoplanowego aktora na festiwalu Brasil de Cinema Internacional dla Bogusława Lindy za rolę w "Bezdechu"; 2015: XXIV Festiwal Filmowy w Sewastopolu; Nagroda „Brązowego Rycerza” oraz Nagroda za Najlepszy Scenariusz i za Najlepszą Reżyserię; 2022: Nagroda Człowieka Energii Kultury.

„…Za życia jesteśmy tym, o czy pamiętamy, a po śmierci znaczymy tyle, ile pamiętają o nas inni…" – Andrzej Bart (Bezdech).


PORTRET z HISTORIĄ Andrzej Bart

"... If I ever say that I know people, I will lie, and you can't lie..." - Andrzej Bart (Death Loud, Death Silent).


Andrzej Bart (born September 3, 1951 in Wrocław) - novelist, screenwriter and director.

He is an artist who avoids publicity. It was said about him that he was the Polish Thomas Pynchon, because he wanted his books and films to be talked about, and he wanted to be left alone. His novels have been translated into French, German, Hebrew, Czech, Hungarian, Russian and Slovenian.

We met for the first time and I took pictures of him on November 16, 2010, on the set of the film "Boulevard Voltaire", where Bart once again returns to one of his favorite topics, namely the complicated Polish-Jewish relations. Bart was the scriptwriter and director here, and Witold Adamek, with whom I was friends for years, filmed. But in fact, I took personal portraits of Andrzej Bart on September 10, 2021, when we spent a nice morning in Łódź, the city where Bart currently lives, the city of my birth, the city with many memories from my youth. And I think that's what created an amazing atmosphere.

"...Writers are divided into those suffering from black vision and those suffering from blissful idiocy..." - Andrzej Bart (Loud Death, Silent Death).


The author of the novel 1983: The Man Whom Dogs Didn't Bark At; 1991: Rien ne va plus; 1999: Train to Travel; 1999: The Fifth Horseman of the Apocalypse (under the pseudonym Paul Scarron Jr.); 2006: Don Juan Again; 2008: Flytrap Factory; 2009: Reverse; 2013: Apnea; 2021: Supposed dybbuk; 2021: Death loud, death silent.

Author of films, among others Marian Brandys (1997, 19 min), from the Bad City? – screenplay and direction; Cafe Mocca (1998, 19 min), from the Bad City? – screenplay and direction; Eva R. (1998, 19 min), from the Bad City? – screenplay and direction; The Palace (1998, 19 min), from the Bad City? – screenplay and direction; Andrzej Czeczot (1998, 20 min), from the Bad City? – screenplay and direction; Andrzej Braun (2000, 19 min) - screenplay and direction; Job (2000, 20 min) - screenplay and direction; Duty (2001, 26 min) - screenplay and direction; Maestro (2001, 26 min) - screenplay and direction; Radegast (2008, doc. 50 min) – screenplay; Reverse (2009, feature film) - screenplay; Boulevard Voltaire (2010, PR2) - screenplay and direction; Apnea (2013, 75 min) – script and direction.

“…Why don't people want to use their brains? After all, God created them in His image…” – Andrzej Bart (Death Loud, Death Silent).


Bart has made many documentaries, including Eva R. about the daughter of pianist Artur Rubinstein, Hiob, about the painter Marek Rudnicki, Marian Brandys, about the writer Marian Brandys. He is the scriptwriter and producer of the documentary Radegast. He also wrote the screenplay and then directed the radio play and the television film Boulevard Voltaire, which won awards for the best text and direction at the Two Theaters Festival in Sopot (2011).


"...Modesty is a useful quality, but excessive modesty is harmful..." - Andrzej Bart (Death Loud, Death Silent).

Awarded many times, e.g. 1991: Award of the Foundation of Kościelski for the novel Rien ne va plus; 2010: Golden Duck of the "Film" monthly for the best screenwriter in the 2009/2010 season for the screenplay of Rewers; 2010: Polish Film Award, Eagle in the "best screenplay" category for Rewers; 2010: Annual Award of the Minister of Culture and National Heritage; 2010: Award of Telewizja Polska TeleSplendor (as part of Splendor) for the most TV radio play; 2011: Awards for the best director and for the best screenplay at the 11th Festival of the Polish Radio Theater and the Polish Television Theater Two Theaters in Sopot; 2012: Award of the Partner Cities of Toruń and Göttingen named after Samuel Bogumił Linde; 2013: Award for the original contemporary Polish dramatic text or theatrical adaptation at the 13th Festival of the Polish Radio Theater and Polish Television Theater Two Theaters in Sopot; 2014: Best Actor Award at the Brasil de Cinema Internacional Festival for Bogusław Linda for his role in "Apnea"; 2015: XXIV Sevastopol Film Festival; Bronze Knight Award and Best Screenplay Award and Best Director Award; 2022: The Man of Culture Energy Award.

"...In life we ​​are what we remember, and after death we mean as much as others remember about us..." - Andrzej Bart (Bezdech).

Ostatnie posty

Zobacz wszystkie

1 comentario


Aleksandra Ziolkowska-Boehm
Aleksandra Ziolkowska-Boehm
17 feb 2023

Interesujacy tekst, ciekawa opowieść, ładne fotografie – a przede wszystkim : niezwykły Bohater.


Me gusta
bottom of page