Szukaj
  • Czesław Czapliński

PORTRET z HISTORIĄ Lubomir Tomaszewski


Lubomir Wojciech Tomaszewski herbu Bończa (ur. 9 czerwca 1923 w Warszawie, zm. 15 listopada 2018 w Easton, w stanie Connecticut/USA) – artysta malarz, rzeźbiarz oraz projektant porcelany.


Syn Lubomira i Lucyny z domu Bartłomiejczyk, tak wspominał swoje artystyczne początki: „(...) mój wuj, Edmund Bartłomiejczyk, [przed wojną] prorektor akademii warszawskiej, stwierdził: „Słuchaj, ty jesteś urodzonym rzeźbiarzem”. I wtedy dostałem jakiegoś takiego kopa, bo nic, tylko rzeźbiłem…”.

Walczył w szeregach AK przez wszystkie 63 dni powstania warszawsdkiego, jako dowódca oddziału przeciwpancernego obsługując m.in. rusznice przeciwpancerną.Przeżył śmierć wielu swoich przyjaciół oraz siedemnastoletniego brata.

Po zakończeniu działań wojennych Lubomir Tomaszewski powrócił do Warszawy, gdzie rozpoczął studia na wydziale architektury Politechniki Warszawskiej oraz na wydziale rzeźby warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Dyplom na ASP obronił w 1955 r., natomiast studia architektoniczne przerwał i nigdy już ich nie ukończył. Studiował również na Politechnice Warszawskiej. "…żyłem w kompletnej niezgodzie ze Związkiem Plastyków, a właściwie nie tyle ze Związkiem, ile z tematyką, jaką w tym czasie narzucano. […] Dumny jestem z tego, że nigdy nie wyrzeźbiłem Lenina, Stalina, czy jakiegoś innego idola komunistów…" – Lubomir Tomaszewski.

Pracę artystyczną rozpoczął w latach 50. W Instytucie Wzornictwa Przemysłowego, współpracował tam z takimi artystami jak: Henryk Jędrasiak, Mieczysław Naruszewicz czy Hanna Orthwein. To właśnie z tamtego okresu pochodzą porcelanowe figurki, z których jest najbardziej znany. Oprócz figurek Lubomir Tomaszewski zaprojektował także dwa serwisy do kawy „Ina” i „Dorota”. Oba serwisy w 1963 zostały pokazane na I Międzynarodowej Wystawie Form Przestrzennych.

W 1966 roku Lubomir Tomaszewski wyemigrował do Stanów Zjednoczonych i rok później rozpoczął pracę dydaktyczną na wydziale sztuki użytkowej i projektowania wnętrz Uniwersytetu w Bridgeport (stan Connecticut). W Ameryce mógł powrócić do realizowania swych rzeźbiarskich pasji, rozpoczął również eksperymentalne poszukiwania malarskie. Jego rzeźby i obrazy „ogniem malowane", tworzone przy pomocy płomienia, dymu i wody, odzwierciedlają przeżycia artysty, powstańca warszawskiego. „Szukałem odpowiedniego środka na przekazanie moich wrażeń z wojny” – mówił Tomaszewski w wywiadzie dla Polskiego Radia o wynalezionej przez siebie technice. Z drugiej strony użycie tych „naturalnych” narzędzi zwraca uwagę na przewodni motyw jego twórczości – inspirację naturą.

W 1994 roku Lubomir Tomaszewski założył międzynarodową grupę artystyczną Emocjonaliści, tworzą ją malarze, rzeźbiarze, graficy, fotografowie oraz muzycy. To właśnie w tamtym okresie zaczął tworzyć prace za pomocą ognia i dymu. W tej technice podjął temat swoich przeżyć z czasu wojny oraz powstania warszawskiego i stworzył cykl prac ukazujących różne aspekty ruchu, na przykład taniec. Pod koniec życia powrócił także do współpracy z ćmielowską fabryką porcelany i stworzył kolejne wzory figurek. The New York Times nazwał Lubomira Tomaszewskiego „rzeźbiarzem ruchu”. Artysta wziął udział w ponad 150 wystawach indywidualnych i zbiorowych na całym świecie.

The New York Times w 1975 roku pisał o nim: „Spośród jego dzieł najsilniej oddziałują te przedstawienia zwierząt i ptaków, w których widać napięcie, ruch lub brutalną siłę, coś, co zmaga się z grawitacją, aby utrzymać swą moc”.

Prace Lubomira Tomaszewskiego znajdują się w m.in. w kolekcjach: Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Powstania Warszawskiego, Śląskiego Muzeum Sztuk Pięknych we Wrocławiu, Hale Museum w Niemczech, Robert Marston INC., Marvina Glimana, Lighting Services INC., Laurance'a Rockefellera, rodziny Ziselman, Jimmy’ego Cartera, T. Komine z Kyowa Bank w Tokio.

Odwiedziłem Lubomira Tomaszewskiego 26 kwietnia 2009 w Easton w stanie Connecticut, gdzie mieszkał z żoną i miał pracownię. Dużo chodziliśmy wokół domu w lesie, gdzie wszędzie rozsiane były jego rzeźby, o których mówił: „…gdy znajduje w lesie poskręcane gałęzie, to mam wrażenie, że one coś opowiadają, o walce z naturą, o sile życia. Ja tylko językiem wizualnym dopowiadam do nich resztę historii…”. Muszę powiedzieć, że Tomaszewski wykorzystywał naturalnie ukształtowane kawałki drewna i kamienie w swoich rzeźbach. Patrząc na nie widzieliśmy to, co chciał pokazać. Był znakomity czas na zdjęcia, wczesna wiosną, jeszcze nie wszystko zazielenione, wręcz idealne do pokazania. Muszę powiedzieć, że nie widziałem czegoś podobnego do tej pory, w takich rozmiarach i różnorodności. Zrobiłem w sumie kilkadziesiąt rzeźb. Chodziliśmy przez kilka godzin. Po jakimś czasie, ktoś skradł wiele z nich, gdyż były elementem krajobrazu, a teren był nie ogrodzony. I jeszcze raz okazuje się, że zdjęcia są jedynym dokumentem, który po tych pracach pozostał.

Wielokrotnie nagradzany i odznaczany m.in.: 1955 – Pierwsza nagroda w konkursie na projekt rzeźb w otoczeniu Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie; 1956 – Trzecia nagroda w konkursie na Pomnik Pokoju w Krakowie; 1958 – Wyróżnienie w konkursie na rzeźbę sportową Wojska Polskiego; 1959 – Wyróżnienie w drugim etapie konkursu na Pomnik Bohaterów Warszawy; 1963 – Pierwsza nagroda za serwis „Dorota" na I Międzynarodowej Wystawie Form Przemysłowych w Paryżu; 1964 – Wyróżnienie dla serwisów „Ina" i „Dorota" w konkursie Jakości i Estetyki Towarów na Targach Krajowych w Poznaniu; 1964 – Złoty Krzyż Zasługi za osiągnięcia w dziedzinie wzornictwa przemysłowego, Polska; 1983 – Pierwsza nagroda na Wystawie Sztuki Współczesnej, Tydzień Kultury Słowiańskiej; 1984 – Award for Achievement in Sculpture, Perspective Magazine, USA; 1988 – Trzecia nagroda O.A.F., Bruce Museum, Greenwich; 1991 – Best in Show O.A.F., Bruce Museum, USA; 1993 – Nagroda Biennale, Museum N.E.C.C.A.; 1995 – Pierwsza nagroda O.A.F., Bruce Museum, Greenwich; 1997 – Trzecia nagroda O.A.F., Bruce Museum, Greenwich; 1999 – Trzecia nagroda O.A.F., Bruce Museum, Greenwich; 2000 – Druga nagroda na wystawie New Canaan Society for the Arts, USA; 2001 – Nagroda prasy na Salon International de Saumur; 2004 – Druga nagroda na polsko-amerykańskim festiwalu w Doylestown; 2005 – Pierwsza nagroda za rzeźbę Spectrum, New Canaan Society for the Arts, USA; 2006 – Nagroda publiczności, National Sculpture Society, New York; 2007 – Nagroda kuratorów za rzeźbę Spectrum, New Canaan Society for the Arts, USA; 2008 – Pierwsza nagroda za rzeźbę Mythical Giant, New Canaan Society for the Arts, USA; 2010 – American Sociaty of Contemporary Artists, New York, NY, nagroda za rzeźbę Joy of Dance; 2011 – Druga nagroda za rzeźbę Illusion, New Canaan Society for the Arts, USA; 2012 – Wyróżnienie za obraz It’s Passing, New Canaan Society for the Arts, USA; 2013 – Pierwsza nagroda za rzeźbę Lot ponad sceną, New Canaan Society for the Arts; 2014 – Pierwsza nagroda za rzeźbę Music of the Forest, New Canaan Society for the Art.; 2014 – Lifetime Achievement Award, przyznana przez Uniwersytet Bridgeport, USA; 2014 – Złoty medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis, najwyższe odznaczenie przyznawane przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego; 2016 – Wybitny Polak w USA, w dziedzinie kultura, USA; 2017 – Medal „Ignacy Paderewski Arts and Music Award” za wybitne osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej.

Wystawiał swoje prace w kilkuset wystawach indywidualnych i zbiorowych na całym świecie m.in.: 1964 – "Rzeźba, ceramika i szkło Lubomira Tomaszewskiego", Kordegarda, Warszawa; 1969 – Rye, Nowy Jork; 1970 – Lubomir Tomaszewski, "Sculpture 1967–1970"; 1971 – The In Cellar Gallery, Nowy Jork; 1972 – Altman Craft Gallery, Nowy Jork; 1974 – Audubon Society of Connecticut, Fairefield, Connecticut; 1975 – Women’s National Republican Club, Nowy Jork; 1986 – “Tomaszewski Painter and Sculptor”, Morin-Miller Galleries, Nowy Jork; 1988 – “Lubomir Tomaszewski, Sculpture”, Polish American Artists Society, Nowy Jork; 1989 – “Lighting and Sculpture, featuring new works by Lubomir Tomaszewski”, Lighting Services INC., IDCNY Center Two, Long Island City, Nowy Jork; 1993 – “Sculpture inspired by nature by Lubomir Tomaszewski”, Skulski Art Gallery, Polish Cultural Foundation, Clark, New Jersey, USA; 1997 – "Madeline Novotzky, Lubomir Tomaszewski, Jozefa Tomaszewski", Blue Hill Plaza, Pearl River, Nowy Jork; 1997 – "Tomaszewski and the Theatre of the Intuitive Improvisation – music by Medyna, Douglas Poger, Stephen Boisvert", Harvard University at Gutman Library, Cambridge, Massachusetts, USA; 2000 – “Watercolors by Rhoda Madan-Shotkin, sculpture by Lubomir Tomaszewski”, Unique Gallery; 2000 – "Gregory Jakubowski painting, Lubomir Tomaszewski sculpture", Gutman Library, Harvard University, Cambridge; 2002 – „Powstanie Warszawskie Ogniem Malowane", Polska Akademia Nauk, Warszawa, Polska; 2003 – "Musique et Emotions Plastique - Gregory Jakubowski, Lubomir Tomaszewski", Ars France; 2005 – Muzeum Powstania Warszawskiego, Warszawa; 2012 – Galerie Roi Doré „TRANSFORMATIONS - works on paper (2011–2012)", Los Angeles, Paryż; 2009, 2010, 2011, 2012 – Lana Santorelli Gallery, Nowy Jork; 2013 – Instytut Designu, Kielce; 2014 – "Emotions by Lubomir Tomaszewski”, Pałac Narodów ONZ, Genewa, Szwajcaria; 2014 – "Art in Residence” Berno, Szwajcaria; 2015 – „Moja sztuka to moja spowiedź do ludzi” Galeria van Rij, Ćmielów, Polska; 2015 – “KunstGalerie” Bachlechner Galerie, Zurich, Szwajcaria; 2015 – „Nowy Jork. Paryż. Warszawa - Miasta Lubomira Tomaszewskiego", Teatr Wielki – Opera Narodowa, Warszawa; 2016 – ArtCheval, Centre d’Art Contemporain Bouvet-Ladubay, France; 2016 – "Conférence (Conferce) à plusieurs voix: Lubomir Tomaszewski ou la création par le feu et la fumée. Château de Ripaille – Thonon-les-Bains", France; 2016–17 – „Na początku była wojna... Po niej afirmacja życia” Galeria van Rij, Ćmielów, Polska; 2017–18 – Prezentacja prac Lubomira Tomaszewskiego w Stałym Przedstawicielstwie Rzeczypospolitej Polskiej przy Unii Europejskiej, Bruksela; 2017 – „Lubomir Tomaszewski. Rzeźby. Obrazy. Design” - wystawa indywidualna w Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie; 2018 – „Porcelanowe Rzeźby. Lubomir Tomaszewski”, Polski Instytut w Bratysławie, Słowacja; 2018 – "Made with Fire" - Lubomir Tomaszewski, wystawa indywidualna, Parlament Europejski, Bruksela; 2018 – „Sztuka Lubomira Tomaszewskiego", Galeria van Rij, Ćmielów, Polska; 2018 – The Art Gallery at The Rockefeller State Park Preserve, “THEATRE OF NATURE - Lubomir Tomaszewski EXHIBITION", USA.



PORTRAIT with HISTORY Lubomir Tomaszewski

Lubomir Wojciech Tomaszewski of the Bończa coat of arms (born June 9, 1923 in Warsaw, died November 15, 2018 in Easton, Connecticut / USA) - artist, painter, sculptor and porcelain designer.

The son of Lubomir and Lucyna née Bartłomiejczyk, recalled his artistic beginnings as follows: "(...) my uncle, Edmund Bartłomiejczyk, [before the war] vice-rector of the Warsaw Academy, said:" Listen, you are a born sculptor ". And then I got some kind of a kick, because I was just carving… ”.

He fought in the ranks of the Home Army for all 63 days of the Warsaw Uprising, as the commander of the anti-tank unit, serving, among others, anti-tank guns. He survived the deaths of many of his friends and his seventeen-year-old brother.

After the end of hostilities, Lubomir Tomaszewski returned to Warsaw, where he began studies at the Faculty of Architecture of the Warsaw University of Technology and at the Faculty of Sculpture at the Warsaw Academy of Fine Arts. He defended his diploma at the Academy of Fine Arts in 1955, but he interrupted his architectural studies and never graduated. He also studied at the Warsaw University of Technology. "... I lived in complete disagreement with the Union of Artists, or actually not so much with the Union as with the subject matter that was imposed at that time. [...] I am proud that I never sculpted Lenin, Stalin, or some other communist idol ..." - Lubomir Tomaszewski.

He started his artistic work in the 1950s at the Institute of Industrial Design, where he collaborated with such artists as: Henryk Jędrasiak, Mieczysław Naruszewicz and Hanna Orthwein. It is from this period that the porcelain figurines for which he is best known come from. Apart from the figurines, Lubomir Tomaszewski has also designed two coffee sets, "Ina" and "Dorota". In 1963, both services were shown at the 1st International Exhibition of Spatial Forms.

In 1966, Lubomir Tomaszewski emigrated to the United States and a year later began teaching at the Faculty of Applied Art and Interior Design at the University of Bridgeport (Connecticut). In America, he was able to return to the pursuit of his sculptural passions, he also began an experimental painting search. His sculptures and paintings "painted with fire", created with the help of flame, smoke and water, reflect the experiences of the artist, the Warsaw insurgent. "I was looking for a suitable medium to convey my impressions of the war," Tomaszewski said in an interview for Polish Radio about the technique he invented. On the other hand, the use of these "natural" tools draws attention to the leitmotif of his work - inspiration from nature. In 1994, Lubomir Tomaszewski founded the international artistic group, Emotionalists, composed of painters, sculptors, graphic artists, photographers and musicians. It was during this period that he began to create works using fire and smoke. Using this technique, he took up the subject of his experiences during the war and the Warsaw Uprising, and created a series of works showing various aspects of the movement, such as dance. At the end of his life, he also returned to cooperation with the Ćmielów porcelain factory and created new patterns of figures. The New York Times called Lubomir Tomaszewski "the sculptor of the movement". The artist has participated in over 150 individual and collective exhibitions all over the world. The New York Times in 1975 wrote about him: "Of his works, the most powerful depictions of animals and birds show tension, movement, or brute force, something that struggles with gravity to maintain its power." The works of Lubomir Tomaszewski are in, among others in the collections of: the National Museum in Warsaw, the National Museum in Krakow, the Warsaw Rising Museum, the Silesian Museum of Fine Arts in Wrocław, Hale Museum in Germany, Robert Marston INC., Marvin Gliman, Lighting Services INC., Laurance Rockefeller, the Ziselman family, Jimmy Carter, T. Komine of Kyowa Bank in Tokyo.

I visited Lubomir Tomaszewski on April 26, 2009 in Easton, Connecticut, where he lived with his wife and had a studio. We walked a lot around the house in the forest, where his sculptures were scattered everywhere, about which he said: "... when he finds twisted branches in the forest, I have the impression that they tell something about the fight with nature, about the power of life. I only use the visual language to add the rest of the story to them… ”. I must say that Tomaszewski used naturally shaped pieces of wood and stones in his sculptures. Looking at them, we saw what he wanted to show. It was a great time for photos, early spring, not everything green yet, perfect to show. I have to say I haven't seen anything like it so far, in this size and variety. I made several dozen sculptures in total. We walked for several hours. After some time, someone stole many of them, as they were part of the landscape and the area was not fenced. And once again it turns out that the photos are the only document left after these works.

Repeatedly awarded and decorated, among others: 1955 - First prize in a competition for a sculpture design in the vicinity of the Palace of Culture and Science in Warsaw; 1956 - Third prize in the competition for the Peace Monument in Krakow; 1958 - Honorable Mention in the competition for sports sculpture of the Polish Army; 1959 - Distinction in the second stage of the competition for the Monument to the Heroes of Warsaw; 1963 - First prize for the service "Dorota" at the 1st International Exhibition of Industrial Forms in Paris; 1964 - Distinction for the websites "Ina" and "Dorota" in the competition for Quality and Aesthetics of Goods at the National Fair in Poznań; 1964 - Golden Cross of Merit for achievements in Industrial Design, Poland; 1983 - First Prize at the Contemporary Art Exhibition, Slavic Culture Week; 1984 - Award for Achievement in Sculpture, Perspective Magazine, USA; 1988 - OAF Third Prize, Bruce Museum, Greenwich; 1991 - Best in Show OAF, Bruce Museum, USA; 1993 - Biennale Award, Museum NECCA; 1995 - OAF First Prize, Bruce Museum, Greenwich; 1997 - OAF Third Prize, Bruce Museum, Greenwich; 1999 - OAF Third Prize, Bruce Museum, Greenwich; 2000 - Second Prize at the New Canaan Society for the Arts exhibition, USA; 2001 - Press Award at Salon International de Saumur; 2004 - Second prize at the Polish-American festival in Doylestown; 2005 - First prize for the sculpture Spectrum, New Canaan Society for the Arts, USA; 2006 - Audience Award, National Sculpture Society, New York; 2007 - Curators' Award for Spectrum sculpture, New Canaan Society for the Arts, USA; 2008 - First prize for Mythical Giant sculpture, New Canaan Society for the Arts, USA; 2010 - American Sociaty of Contemporary Artists, New York, NY, Joy of Dance Sculpture Award; 2011 - Second prize for Illusion sculpture, New Canaan Society for the Arts, USA; 2012 - Honorable Mention for the painting It's Passing, New Canaan Society for the Arts, USA; 2013 - First prize for the sculpture One Flew Over the Stage, New Canaan Society for the Arts; 2014 - First prize for the sculpture Music of the Forest, New Canaan Society for the Art; 2014 - Lifetime Achievement Award, awarded by the University of Bridgeport, USA; 2014 - Gold Medal for Merit to Culture - Gloria Artis, the highest distinction awarded by the Minister of Culture and National Heritage; 2016 - Outstanding Pole in the USA in the field of culture, USA; 2017 - Medal "Ignacy Paderewski Arts and Music Award" for outstanding achievements in the field of artistic creativity.

He exhibited his works in several hundred individual and collective exhibitions around the world, including: 1964 - "Sculpture, Ceramics and Glass by Lubomir Tomaszewski", Kordegarda, Warsaw; 1969 - Rye, New York; 1970 - Lubomir Tomaszewski, "Sculpture 1967–1970"; 1971 - The In Cellar Gallery, New York; 1972 - Altman Craft Gallery, New York; 1974 - Audubon Society of Connecticut, Fairefield, Connecticut; 1975 - Women's National Republican Club, New York; 1986 - "Tomaszewski Painter and Sculptor", Morin-Miller Galleries, New York; 1988 - "Lubomir Tomaszewski, Sculpture", Polish American Artists Society, New York; 1989 - “Lighting and Sculpture, featuring new works by Lubomir Tomaszewski”, Lighting Services INC., IDCNY Center Two, Long Island City, New York; 1993 - "Sculpture inspired by nature by Lubomir Tomaszewski", Skulski Art Gallery, Polish Cultural Foundation, Clark, New Jersey, USA; 1997 - "Madeline Novotzky, Lubomir Tomaszewski, Jozefa Tomaszewski", Blue Hill Plaza, Pearl River, New York; 1997 - Tomaszewski and the Theater of the Intuitive Improvisation - music by Medyna, Douglas Poger, Stephen Boisvert, Harvard University at Gutman Library, Cambridge, Massachusetts, USA; 2000 - "Watercolors by Rhoda Madan-Shotkin, sculpture by Lubomir Tomaszewski", Unique Gallery; 2000 - "Gregory Jakubowski painting, Lubomir Tomaszewski sculpture", Gutman Library, Harvard University, Cambridge; 2002 - "Warsaw Uprising with Fire Painted", Polish Academy of Sciences, Warsaw, Poland; 2003 - "Musique et Emotions Plastique - Gregory Jakubowski, Lubomir Tomaszewski", Ars France; 2005 - Warsaw Rising Museum, Warsaw;2012 - Galerie Roi Doré "TRANSFORMATIONS - works on paper (2011–2012)", Los Angeles, Paris; 2009, 2010, 2011, 2012 - Lana Santorelli Gallery, New York; 2013 - Design Institute, Kielce; 2014 - "Emotions by Lubomir Tomaszewski ”, UN Palace of Nations, Geneva, Switzerland; 2014 - "Art in Residence" Bern, Switzerland; 2015 - "My art is my confession to people" Van Rij Gallery, Ćmielów, Poland; 2015 - "KunstGalerie" Bachlechner Galerie, Zurich, Switzerland; 2015 - "New York. Paris. Warsaw - the City of Lubomir Tomaszewski ", Teatr Wielki - National Opera, Warsaw; 2016 - ArtCheval, Center d'Art Contemporain Bouvet-Ladubay, France; 2016 - "Conférence (Conferce) à plusieurs voix: Lubomir Tomaszewski ou la création par le feu et la fumée. Château de Ripaille - Thonon-les-Bains", France; 2016–17 - "At the beginning was the war ... After it affirmation of life" Galeria van Rij, Ćmielów, Poland; 2017–18 - Presentation of Lubomir Tomaszewski's works at the Permanent Representation of the Republic of Poland to the European Union, Brussels; 2017 - "Lubomir Tomaszewski. Sculptures. Images. Design ”- individual exhibition at the International Cultural Center in Krakow; 2018 - Porcelain Sculptures. Lubomir Tomaszewski ”, Polish Institute in Bratislava, Slovakia; 2018 - "Made with Fire" - Lubomir Tomaszewski, individual exhibition, European Parliament, Brussels; 2018 - "Lubomir Tomaszewski's Art", Galeria van Rij, Ćmielów, Poland; 2018 - The Art Gallery at The Rockefeller State Park Preserve, "THEATER OF NATURE - Lubomir Tomaszewski EXHIBITION", USA.


  • Facebook Social Icon
  • YouTube Social  Icon